Saam na die Suide

Oktober 8, 2012 in Sonder kategorie

Toe ek so vyftien jaar terug die heuwels en kruitdampe van Gauteng verlaat het en in die skone Kaapwêreld kom woon het, was daar natuurlik ‘n klompie goed waaraan ek gewoond moes raak.

Hier het ons winde, vogtigheid, winterreën en ‘n eienaardige skugterheid vir kliëntediens. Aan die ander kant het ons asemrowende natuurtonele, fynbos, groen alom en die see.

En natuurlik ‘n horde ander goed.

As inkomeling het ‘n paar subtiele annerlikhede my ook begin opval. Een was, die manier waarop mense praat. Hier om my leefwêreld rond in die Oos-Kaap is ontronding byvoorbeeld nogal ‘n spraakverskynsel. Waar hulle in Menlopark praat van “strôt” as hulle “straat” bedoel, klink dit hier eerder na “striit”.

‘n Ander nuwigheid was die soort Afrikaans wat hier gebruik word. Deur die Transvaler, Vaderland en Beeld waarmee ek grootgeword het, het ‘n mens ‘n bepaalde woordkeuse gewoond geraak, en dan is die plaaslike artikels in die eerste Burgers wat jy lees nogal ‘n aangename verrassing.

“Tewens” is ‘n woord wat ek in my dag des lewens nog nooit gebruik het nie. Tewens, ek weet nie eers mooi wat dit beteken nie. Dit roep by my die beeld van ‘n klomp snuiwende wyfiehonde op en swenk my gedagtegang heeltemal anderpad.

Iets wat mens ook opval, is die manier om te sê “gewees het”, in plaas van net “was”. Waar ek normaalweg sou vra of iemand daar was, praat baie mense hier of hulle daar gewees het. Ek sou ook nog vrek om die mooi Afrikaans van die Noord-Kaap daagliks te kon hoor.

Soms is ek spyt dat ek die sekerhede en dierbare mense van my grootwordtyd verlaat het, maar soms is ek dankbaar oor die nuwe dinge, verhoudinge en leefwyses wat ek hier kon ervaar, ook die klein dingetjies.

20 antwoorde op Saam na die Suide

  1. postatdo het gesê op Oktober 8, 2012

    Take a look on page 1178 and 1179, HAT 5, re “tewens”, you are using it when you should be using “trouens”.

  2. Ek-Myself het gesê op Oktober 8, 2012

    Ja so is elke plek eie aan homself! Dankie tog Gauteng het nie julle winde nie.

  3. Janklaas het gesê op Oktober 8, 2012

    Trouens! Daai’s nou ‘n mooi woord. En, klink my jy’s reg. Jaded of te not.

    Ek is nou eers op bladsy 343 van HAT. Nog lank voor tewens en trouens…

  4. Janklaas het gesê op Oktober 8, 2012

    Dan het Pelgrimsrus die Vaaldriehoek se lug ingeasem.

  5. TS het gesê op Oktober 8, 2012

    hehehehe… so is mens ‘n vreemdeling in jou eie land.

  6. Janklaas het gesê op Oktober 8, 2012

    Dit maak reis darem nog lekkerder.

  7. Janklaas het gesê op Oktober 8, 2012

    Dis nou interessant – ek glo nie ek het “tewens” dan al ooit in sy korrekte toepassing gebruik gesien nie.

  8. postatdo het gesê op Oktober 8, 2012

    I know, a lot of people think it means “in fact”, when, in fact, it doesn’t. 🙂

  9. “ek” en “Nek” word ook anders gese:

    Ek het my nek verrek…

  10. Vir my het dit gewees apmer soos emigreer…..

  11. avega het gesê op Oktober 11, 2012

    Jade I’m impressed!

  12. bloukaap het gesê op Oktober 11, 2012

    die Kaap, is net EEN …..

  13. Janklaas het gesê op Oktober 12, 2012

    Dis nogal waar. Dis amper ewe ver!

  14. Janklaas het gesê op Oktober 12, 2012

    Janee, daar is seker nie ‘n klank wat meer verskil in Menlopark en in Belhar as juis “ek” nie.

  15. Janklaas het gesê op Oktober 12, 2012

    Met jou, daar.

  16. Tog lekker om soms heeltemal uit jou gemaksone na ‘n ander plek te verhuis.

  17. Ja die ouens se dit verkeerd!

  18. Janklaas het gesê op Oktober 12, 2012

    Soms beny ek die ouens wat agtergebly het en ‘n reuse-vriendekring opgebou het..

  19. Janklaas het gesê op Oktober 12, 2012

    He he. Wie is reg?

  20. Ons, natuurlik!

Laat 'n Antwoord

Jou e-posadres sal nie gepubliseer word nie. Vereiste velde word aangedui as *.