Jy blaai in die argief vir sarel venter.

SUMMA CUM LAUDE VIR SAREL

Junie 6, 2021 in Uncategorized

As ek vir Sarel Venter, oud-adjunk-redakteur van Die Volksblad, by sy 80ste more (7 Junie) ‘n rapport moet gee vir vakke soos Ordentlikheid, Onkreukbaarheid, Beginselvastheid, Voorbeeldigheid, Christelike waardes, Koers hou en Gesonde insigte slaag my rotsvaste kollega summa cum laude.

Sarel was ‘n soliede steunpilaar in my eerste hoofredaksie in die 80’s – een van die Aärons en Hurs wat ‘n jong, idealistiese redakteur se arms in uitdagende tye omhoog help hou het. Ek eer hom vir sy onskatbare bydrae tot ons soms wroegende besinning en met sy gevleuelde “pen” in hoofartikels en rubrieke in ‘n moeilike en veelbewoë dekade wat ons saamgestap het.

Ons koerant se politieke standpunte het ons in die hoofredakie gedurig aan die geregtigheidsbeginsel getoets. Ons het geglo om geregtigheid te laat geskied, is ‘n Bybelse opdrag. ‘n Ware staatmaker in hierdie eerlike strewe tot geregtigheid was Sarel, wat soos so baie ander joernaliste, eers predikant wou word. Hy is ‘n Gereformeerde wat aan die Potchefstroomse Universiteit vir CHO gestudeer het.

Weens sy fyn aanvoeling en ewewigtigheid het ek hom ingespan om ons meeste hoofartikels oor kerksake te skryf. Ek kon telkens aan Sarel gaan oordra met watter waardering sy bydraes ontvang is in kerklike kringe wat vir ons saak gemaak het. Ene oor ‘n regse predikante-aksie uit Silverton (die sogenaamde Silverton-193) is deur Die Ligdraer, mondstuk van die destydse NG Sendingkerk in geheel opgeneem “omdat dit getuig van besondere insig en groot betekenis het vir kerklike verhoudinge”.

‘n Hegte vriendskapsband bestaan tot vandag, en ook op persoonlike vlak is ek aan Sarel hope dank verskuldig vir bankvaste lojaliteit en ondersteuning. ‘n Mens hoef maar net op Google die name van Hennie van Deventer en Sarel Venter saam in te tik om te sien wat ek bedoel. In welwillende resensies en ander geskrifte het hy oor jare telkens my hart warm laat klop.

Oor een ding is ek spyt: dat ek en Tokkie nooit die voorreg gehad het om saam met Sarel en Liesbeth ‘n bootvaart te onderneem nie. So ‘n kundige entoesias soos Sarel kry jy nie elke dag nie. My en Tokkie se vaart op die Queen Mary II na Sydney het hy byvoorbeeld op sy rekenaar seemyl vir seemyl saam meegemaak. Sy intense meelewing op hierdie salige ontdekkingstog was ‘n belewenis. Ek is seker ons sou genotvolle ure saam ter see kon deurbring as omstandighede daarna was.

Die Venters het onlangs hul gewilde gastehuis, “Kom weer” in Fichardtpark, Bloemfontein, se hortjies gegrendel en na ‘n kleiner oord in Universitas verhuis. Mag hulle daar ‘n ryke nuwe skof beleef, mag die vreugdes by hul voordeur opstapel en mag nog talryke heerlike nuwe herinneringe vir hulle geskep word.

(Die saamgestelde foto wys Sarel op sy 70ste verjaardag, regs onder, saam met my en Herman le Roux in my kantoor by Die Volksblad, ontspanne saam met sy medelede van die hoofredaksie in die 80’s, en by ‘n Volksblad-saamtrek in 2016 in Sabiepark en Balule. )Deel dit:

VIR MY 80: LITNET-GESPREK

Desember 24, 2020 in Uncategorized

Koerant deur Hennie van Deventer: ’n lesersindruk en gesprek

Sarel VenterHennie van DeventerSkrywersonderhoude2020-12-22

Titel: Koerant
Outeur: Hennie van Deventer
Uitgewer: De Novo Boeke,  Langebaan

Nadat hy 20 boeke sedert sy aftrede as koerantman geskryf het – en seker miljoene woorde in sy lang loopbaan in die perswese – gee skryf en kommunikeer vir Hennie van Deventer sin in die lewe. Skryf bly vir hom ’n passie en daarsonder sal hy opgeskeep wees met homself, het hy aan Sarel Venter, ’n oudkollega, gesê.

Aan die vooraand van sy 80ste verjaardag het nog ’n boek van Van Deventer verskyn. Dit sy twintigste in die byna 24 jaar sedert sy aftrede as hoof: koerante van Naspers, en nadat hy onder meer 12 jaar redakteur van Volksblad was.

Sy boeke handel oor ’n verskeidenheid temas: van outobiografiese werk en koerantsake tot mense, humor, diere en reiservarings.

Om saam te val met sy naderende verjaardag (3 Januarie 2021) verskyn ’n gedenkboek, Koerant. Dit is ’n selfpublikasie met voorlopig ’n beperkte oplaag, versorg deur De Novo Boeke, wat dit ook as e-boek aanbied.

In die boek van 215 bladsye is die rou oor Volksbladse lot – die einde daarvan as gedrukte koerant – nog vars. Hy probeer nie sy hartseer verbloem nie. Dit bied die kapstok vir die boek. Die rou is ’n vlammetjie wat ’n groter vuur aansteek. In sowat 50 essays skryf hy nie net met hartseer nie, maar ook met hartstog en humor. Talryke eie herinneringe en anekdotes is in hierdie terugblik opgeteken – oor Volksblad, maar ook oor mense, kollegas, ander koerante en die koerantwese in die algemeen.

Hoekom woel hy nog so op 80?

Eenvoudig omdat “kommunikeer” die lewe vir my sin gee. Ek sit maklik agt uur per dag voor die rekenaar. Ek skryf twee blogs, deel gedagtes op Facebook, werk tussenin aan artikels en boeke. Wat anders? Daarsonder sal ek opgeskeep wees met myself. Ek pak nie veel ander dinge aan nie. My hande is dom. Maar my geprese “geesdrif” soek ’n uitlaatklep. Daardie uitlaatklep is skryf, debatteer, saamgesels, tred hou met die nuus, kommentaar lewer …

’n Fokus in hierdie boek?

My groot passie en eerste liefde: die koerant in al sy dinamiese fasette. Ook onvergeetlike karakters agter die skerms. En hope humor. Sonder ’n sin vir humor sal ’n koerantmens moeilik oorleef.

Geliefkoosde nuusonderwerpe?

Alles wat nuus is. Versot op politiek, op sport (buiten skopboks), op menslike stories (“human interest”), en op elke ander nuusonderwerp.

Sy hebbelikhede?

Ander moet liewer oordeel. Ek self is bewus van ’n kort lont. Altyd agterna jammer en verleë as ek ’n vloermoer gegooi het. Lief vir humor/kwinkslae/rympies.

Sy voorliefdes?

Ek het drie groot passies: koerant, die bos, reis (veral vaar). Ek borg die woord “koerant” eksklusief by die WAT. Minstens vyf van my boeke het koerantonderwerpe.

Die bos?

Ek is gek na Sabiepark, waar ek ’n boshuis net langs die Krugerwildtuin het. Verkies selfs – tot die verbystering van vriende – die hitte van die somerbos (Desember–Januarie) bo die “Kaapse Dokter”. My nuwe bosboek (Mei 2021) sal die sesde oor dié onderwerp wees.

Reis?

’n Interessante reis was in Rusland in Gorbatsjof se tyd. In my Niemanjaar by Harvard het ons Amerika platgery. In die laaste jare het ek verslaaf geraak aan vaar. Onvergeetlike vaarte was met die Queen Mary ll na Sydney en met die MSC Musica langs die ooskus van Afrika tot in Venesië. (Dis alles in my boek Na verre hawens. Jare gelede het ek ook ’n humorboek oor reis geskryf: Oos, Wes – Reismoles).

Hy het ’n vierde voorliefde: musiek, alle musiek, buiten kletsrym en Afrikaanse oornag-treffers (“bokkie,sokkie,frokkie”). Tien jaar lank het hy vir vriende vir Kersfees CD’s geskenk met temas soos die liefde, tuine, voëls, reise op ver paaie, ens. Hy en Tokkie het die snitte saam uitgesoek.

Sy renonse?

Ek haat moderne brabbel-Afrikaans, en kastige “ondersoekende joernaliste” wat ’n “nuwe Suid-Afrikaanse geskiedenis” uit hul duime suig. Moet ook nie dink ek sal afval eet en simpel TV-sepies en -storietjies kyk nie.

Hoogtepunte in sy lewe?

Die redakteurskap van Volksblad op 39 in 1980. Dit het ’n ambisie verwesenlik wat ek van my eerste dag by die koerant gehad het.

  • Nieman Fellowship aan Harvard 1976/77 – ’n plek wat drup van tradisie en karakter.
  • Phil Weber-prys, Naspers se hoogste eerbewys, in 1997.
  • My bydrae om die beswaddering oop te vlek van ministers Magnus Malan, Barend du Plessis en John Wiley in Tafelberg se prulboek The lost boys of Bird Island met agt kritiese briewe in koerante.
  • Drukmedia SA se lewenslange Genootskap (Fellowship) – die eerste aan ’n Afrikaanse mediamens in 1998.

Teleurstellings

Die keldering van Volksblad as gedrukte koerant. (In Koerant brei ek uit op die tema). Nog ’n teleurstelling was die latere besluit om Volksblad se Kunsmark nek-om te draai.

Ten slotte ’n paar dinge waarvan hy die vader is

Pendoringprys vir Afrikaanse advertensies die hoog aangeskrewe Nat Nakasa-prys vir joernaliste (toegeken aan joernaliste wat oor COVID-19 geskryf het); die Matrieknooiwedstryd, die Kunsmark en die Bloemfonteiner van die Jaar-wedstryd.

Drukmedia SA het sy verering van Van Deventer so gemotiveer: “Hennie van Deventer holds a reputation of great stature both within the local industry and within the newspaper publishing fraternity across the globe. He is recognised for his wisdom, his diplomacy and naturally for his contribution to print media in South Africa over a considerable number of years.”

VERRASSING IN VOLKSBLAD

November 6, 2020 in Uncategorized

Lekker verrassing vanoggend in Volksblad en op Netwerk24. ‘n Artikel uit die pen van my vriend en jarelange staatmaker-kollega Sarel Venter oor my aanstaande 80 en die boekie, “Koerant” waarmee ek dit vier. So skryf Sarel:

Aan die vooraand van sy tagtigste verjaardag het nog ‘n boek van Hennie van Deventer die lig gesien. Sy twintigste in byna 24 jaar sedert sy aftrede as hoof: koerante van Naspers (stet), nadat hy onder meer 12  jaar redakteur van Die Volksblad was.

Hy het oor ‘n verskeidenheid temas geskryf: van outobiografiese werk en koerantsake tot mense, humor, diere, reiservarings.

Sy koerantverbintenis is vir hom onuitwisbaar.  Om saam te val met sy naderende verjaardag (3 Januarie 2021) verskyn ‘n gedenkboek,  Koerant.  Dit is ‘n selfpublikasie met voorlopig ‘n beperkte oplaag, versorg deur De Novo Boeke, wat dit ook as e-boek aanbied.

In die boek van 215 bladsye is die rou oor Volksblad se lot – einde as gedrukte koerant  –  nog vars. Hy probeer nie sy hartseer verbloem nie. Dit bied die  kapstok vir die boek. Die rou is ‘n vlammetjie wat ‘n groter vuur aansteek. In sowat 50 essays skryf hy nie net met hartseer nie, maar ook met hartstog en humor. Talryke eie herinneringe en anekdotes is in hierdie terugblik opgeteken – oor Volksblad, maar ook oor mense, kollegas, ander koerante en die koerantwese in die algemeen.

Hoekom woel hy nog so op 80?  Eenvoudig omdat “kommunikeer” die lewe vir my sin gee.  Ek sit maklik agt uur per dag voor die rekenaar.  Ek skryf twee blogs, deel gedagtes op Facebook, werk tussenin aan artikels en boeke.  Wat anders?  Daarsonder sal ek opgeskeep wees met myself.   Ek pak nie veel ander dinge aan nie.  My hande is dom. Maar my geprese “geesdrif” soek ‘n uitlaatklep.  Daardie uitlaatklep is skryf, debatteer, saam gesels, tred hou met die nuus, kommentaar lewer…

 ‘n Fokus in hierdie boek?  My groot passie en eerste liefde: die koerant in al sy dinamiese fasette.  Ook onvergeetlike karakters  agter die skerms. En hope humor. Sonder ‘n sin vir humor sal ‘n koerantmens moeilik  oorleef.

Geliefkoosde nuusonderwerpe?  Alles wat nuus is. Versot op politiek,  op sport (buiten skopboks), op menslike stories (“human interest”),  en op elke ander nuusonderwerp.

Sy hebbelikhede?  Ander moet liewer oordeel.  Ekself is bewus van ‘n kort lont. Altyd agterna jammer en verleë as ek ‘n vloermoer gegooi het. Lief vir humor/kwinkslae/rympies.

Sy voorliefdes? Ek het drie groot passies:  koerant, die bos,  reis (veral  vaar). Hy borg die woord “koerant” eksklusief by die WAT. Minstens vyf van sy boeke het koerantonderwerpe. 

Die bos?  Hy is gek na Sabiepark, waar hy ‘n boshuis net langs die Krugerwildtuin het.  Verkies selfs – tot die verbystering van vriende – die hitte van die somerbos (Desember/Januarie) bo die “Kaapse Dokter”. Sy nuwe bosboek (Mei 2021) sal die sesde oor dié onderwerp wees.

Reis? ‘n Interessante reis was in Rusland in Gorbatsjof se tyd.  In sy Niemanjaar by Harvard het  hulle Amerika platgery.  In die laaste jare het hy verslaaf geraak aan  vaar. Onvergeetlike vaarte was met die Queen Mary ll na Sydney en met die MSC Musica langs die ooskus van Afrika tot in Venesië. (Dis alles in sy boek Na verre hawens.  Jare gelede het hy ook ‘n humorboek oor reis geskryf: Oos, Wes – Reismoles).

Hy het ‘n vierde voorliefde: musiek, alle musiek, buiten kletsrym en Afrikaanse oornag-treffers (“bokkie,sokkie,frokkie”).   Tien jaar lank het hy vir vriende vir Kersfees CD’s geskenk met temas soos die liefde, tuine, voëls, reise op ver paaie, ens.  Hy en Tokkie het die snitte saam uitgesoek.

Sy afkeure:  Hy haat moderne brabbel-Afrikaans, en kastige “ondersoekende joernaliste” wat ‘n “nuwe Suid-Afrikaanse geskiedenis”  uit hul duime suig. Moet ook nie dink hy sal afval eet en simpel TV-sepies en –storietjies kyk nie.

Hoogtepunte in sy lewe:  Die redakteurskap van Die Volksblad op 39 in 1980. Dit het ‘n ambisie verwesenlik wat hy van sy eerste dag by die koerant gehad het.

  • Nieman Fellowship aan Harvard 1976/77 – ‘n plek wat drup van tradisie en karakter.
  • Phil Weberprys, Naspers se hoogste eerbewys, in 1997.
  • Sy bydrae om die beswaddering oop te vlek van ministers Magnus Malan, Barend du Plessis en John Wiley in Tafelberg se prulboek “The Lost Boys of Bird Island” met agt kritiese briewe in koerante.
  • Drukmedia SA se lewenslange Genootskap (Felllowship)  – die eerste aan  ‘n Afrikaanse mediamens in 1998.

Teleurstellings:  Die  keldering van Volksblad as gedrukte koerant.  (In Koerant brei hy uit op die tema). Nog ‘n teleurstelling was die latere besluit om Volksblad se Kunsmark  nek-om te draai.

Ten slotte ‘n paar dinge waarvan hy die vader is:  Pendoringprys vir Afrikaanse advertensies, die hoog aangeskrewe Nat Nakasa-prys vir joernaliste (wat toegeken is aan joernaliste wat oor Covid-19 geskryf het),  die Matrieknooiwedstryd, die Kunsmark en die Bloemfonteiner van die jaar-wedstryd. 

Drukmedia SA het sy verering van Van Deventer so gemotiveer: “Hennie van Deventer holds a reputation of great stature both within the local industry and within the newspaper publishing fraternity across the globe.  He is recognised for his wisdom, his diplomacy  and naturally for his contribution to print media in South Africa over a considerable number of years.”

ONS EIE MOSTERDSAADJIE

November 23, 2017 in Uncategorized

Die gastehuis Komweer in De Jagerstraat, Fichardtpark.

In die Evangelies van Mattheus, Markus en Lukas lees ons van die wonderbaarlike mosterdsaadjie. Nietige saadjie soos dit is, word dit ‘n boom met takke waarin die voëls van die hemel kom nes maak.

Van so ‘n mosterdsaadjie wil ek vandag vertel. Dit is die een waaruit die Volksblad-saamtrek van veterane van twee weke gegroei het. Uit elke windrigting het hulle as ‘t ware in die takke van die boom in Bloemfontein kom nes maak.

Die saadjie was die verskyning op my skerm van ‘n foto wat nie vir my bedoel was nie. Sarel Venter, kollega en vriend van baie jare, het dit en ‘n paar ander in hul huis in Fichardtpark, Bloemfontein, geneem om hul verre kinders in Adelaide, Australië, aan hul ouerhuis te herinner.

Hoekie van die sitkamer.

Toe hy die stuurknoppie op die rekenaar druk, beland dit onverklaarbaar, op digitale kronkelweë wat vir ons generasie se mense vreemd en onverklaarbaar is, ook in die uwe se in-mandjie.

Ek maak ‘n foto oop, herken die omgewing dadelik, en laat weet vir Sarel: “Ek ken daardie plek.” Sy e-pos kom terug: ja, dit is die Venters se sitkamer; “Kom kuier”. Ek, nie links nie: “Wat van ‘n saamtrekkie in Bloemfontein? Ek sal ry.”

Toe ek weer sien, begin die e-posse heen en weer vlieg.

Uiteindelik is 60 plekke op Saterdag 11 November in die Santa Ferestaurant by die Oorlogmuseum gedek. Die Vrydag het ons al begin kuier met ‘n tee (en ‘n glasie vonkelwyn) by Volksblad. Die oudste onder ons was Oom Gert Terblanche (95). Daar was ook kollegas van in die 80. Ons “jongklomp” van in die 70 was volop.

Sarel en Liesbeth Venter.

Die Van Deventers was so bevoorreg dat ons nie net weer met die gasvrye Venters se sitkamer kennis gemaak het nie. Ons was soos konings in die hoof-suite van hul gesellige en gewilde gastehuis in De Jagerstraat, Komweer. Ons het aangesit aan hul gulle tafel. Sarel, Liesbeth en hul jongste dogter Mart-Marie het ons van ‘n kant af bederf.

Die Vrydagaand het die hoofredaksie van my tyd (en ook in die termyn van my opvolger, Johan de Wet), saam in die tuin en om die lang tafel op een van die stoepe van Komweer gekuier.

Die lang tafel op die stoep.

Toe ek die eerste keer vir Sarel laat weet “ek sal ry”, het ek klein gedink: net in terme van so ‘n intieme saamtrekkie soos dié van die Vrydagaand. Maar Sarel het “skouers oopgemaak” (my uitdrukking van destyds om oor te dra dat ons op die voorblad van ons koerant ‘n groot storie moet hard slaan.)

Ongelukkig het ek vergeet met hoeveel veterane Sarel kontak gehad het. Dit was baie. ‘n Klomp sou wat wou gee om ook daar te wees. Afstand, omstandighede, ander verpligtinge en – helaas – ook ouderdom het hulle gestuit.
Maar die mosterdsaadjie het inderdaad geil gegroei. Om in sy takke te vertoef en twee dae in sy koelte deur te bring, was verkwiklik. Dankie, Sarel en Liesbeth.

(Kontakbesonderhede: 051 522 3778, selfoon 083 7090 684, faks: 0866708251 of e-pos: [email protected])
Deel dit: