Jy blaai in die argief vir Sabiepark.

O WAAR IS MY APIES, MY APIES ….

Augustus 1, 2021 in Uncategorized

Waar is ons nagapies heen? Soos Marlene Dietrich in haar liedjie “Where have all the flowers gone?” treurig wonder oor die verdwyning van blomme treur die Van Deventers oor hul nagapies .

Oor jare het ons bederf geraak: Sodra dit sterk skemer is, het die oulike nagdiertjies uit alle oorde vir ‘n “vingerete” in die bos aangesweef gekom. Party het soos lede van 1 Valskermbataljon bo uit die nok neergedaal; ander het uit die ooste op ‘n vasgestelde roete ge-arriveer. Soms het een of twee ons om die suidwestelike hoek van die huis verras.

Drie rekords is weer en weer verbeter:  hoeveel opdaag, hoe lank dit huller vat om die piesangtafel skoon te maak en hoeveel piesangs in ‘n aand verorber word. Die rekord-opkoms is tien, die tyd ‘n blitsige tien minute en die getal piesangs twee en ‘n stukkie.

Die betroubaargheid van die galado moholi’s was onoortreflik. So betroubaar soos ‘n Japanse Bullet-trein, het Tokkie gemeen.

Maar vanaand is al aand  …   van die lank verwagte wintervakansie van 2021. Geen van die gewone “tsjak-tsjak” wat hul koms aankondig nie. Geen beweging in die knoppiesdoring skuins voor die huis nie. Geen beweging in die sekelbos, die Transvaalse katjiepiering, die groot maroela teenaan die stoep of in hul laaste stasie voor die kostafel, die ietwat gehawende ou pendoring, nie.

Verlangend tuur ons aand vir aand na die alternatiewe roete om die hoek via ‘n haak-en-steek met sy gevaarlike dorings. Uit hom is dit net een substansiële sprong tot in die maroela. In ‘n avontuurlustige bui het om-die-hoek-sluipers soms op die swembadmuur na die pendoring aangehupppel gekom. Ook daar gebeur tot dusver niks.

Die groter variant die bosaap (galado crassicaudatus) was sommer die tweede aand al hier.  Toe ons Vrydagaand in die agterste lapa braai, was hy gou om dit te ontdek.  Ook die vrugtevlermuise skeer heen en weer laag oor die skyfies piesang wat spesiaal uitgesit is. Maar dis al aktwiteit.

Dat dit nie net by Tarlehoet is dat die welkome besoekertjies eenvoudig tussen neus en ore verdwyn het nie, hoor ons  by ander Sabieparkvriende wat hulle ook ten seerste mis.  Waarheen het hulle dan pad gevat?  Waarom?

Dalk uitgeboender deur die groter, sterker en aggressiewe bosnagaap wat eintlik oewerbewoners is? Dalk te veel grootooguile in die kontrei? Ons sou bittergraag wou weet.

Intussen eet ek maar elke oggend ‘n paar skyfies piesang by my brekfiskos. En bly hoop dat die afwesigheid net tydelik is.  

HIER’S ONS WEER!

Julie 29, 2021 in Uncategorized

Let op die lang droogtetyd tussen die vorige inskrywing uit die bos en hierdie een.  Tussen 2 Februarie 2020 en 29 Julie 2021 lệ 18 maande van inperkings weens Covid 19, verlange na Sabiepark, frustrasie en selfs twyfel of ek en Tokkie – nou 80 en 75 onderskeidelik – ooit weer ‘n voet op die geliefde grond sou sit.

Wel, hier is ons – danksy Pzifers, Airlink se direkte vlug na Kruger-Mpumalanga en ‘n paar ander dingetjies wat uiteindelik vir ons reg geval het.

Aanvanklik was dit bra vreemd om weer hier te kom.  Selfs die Honda se knoppies het my laat rondtas.  Tarlehoet self was half begrawe onder blare, spinnerakke en dooie goggas.  Miere het ‘n bylsteel feitlik opgevreet en ‘n besemstok gehalveer.  Maar vandag, dag drie, het normaliteit al grootliks teruggekeer.

Ons plek ken ons nog. Charelle het vir Tokkie by die Krugerhek herken, Chris Badenhorst vir my by sy werkwinkel – nog net so ‘n plaat motors soos altyd – en ons vrugteverkoper-vriend by die ou Checkers die Honda. By die kantoor wil almal weet: “Hoe gaan dit met Christopher?” Die weersiens met Patson en die flukse Lucy was hartlik. Ongelukkig is Patson se dienste nie meer nbeskikbaar nie.  Hy werk nou net vir Sabiepark.

Ou  “kuiergaste”uit die diereryk  soos die bosnagaap, die hiëna, die uil, die bloukuifloerie,die tarentale, die sebras, die blouwildebeeste, die rooibokkies  en die bobbejane het reeds kom oë wys.  Die hiëna was skemer by die swembad-trappies. Later het die bokker aan die noodwiel se seil kom kou. Die bobbejane het buitengewoon rustig verby gemarsjeer.

Drie kameelperde het ons spesiaal kom “verwelkom”.  Een het dadelik aangesuiker watergat toe, sy voorbene geknak en die lang nek laat sak om van die skoon, vars water te geniet . Dit was die eerste keer in 23 jaar  dat ‘n kameelperd voor ons o  uit ons watergat teenaan die huis drink – heuglik! Die ander twee het lank hier rondgestaan en blare gepeusel.  Op die foto’s kan ‘n mens sien hoe naby aan die stoep en lapa hulle was.

In Maroelalaan het ‘n swartwitpens vinnig tussen die bosse uitgespring. Goed gewees om so gou een van die Sabiepark-sierade te sien. (De Wet Mouton het ‘n klompie op die gras by  die kantoorgebou afgeneem.)

Ons eerste vlugtige kuiertjie  by die piekniekplek het ‘n verrassing gelewer: ‘n poublou bosloerie (narina trogon) met sy karmosyn bors in die takke van die reuse-trosvy.  Natuurlik was daar ‘n ophef, soos altyd, al is die minder seldsame bloukuifloerie vir my mooier.  Organ het met die Canontjie vir my ‘n klompie foto’s geneem. My nek is te styf vir sulke “lugfoto’s”.

Natuurlik was daar ‘n paar olifante (drie) en ‘n bosbokkie. Ook ‘n koedoe.

Wat vir ons sleg is, is die toenemende versletenheid van die wildtuin.  By Boulders het ons lekker gekuier saam met Philip en Nancé van Rensburg asook Jaap en Marlene Duvenage, Jani en Daniël. . Warm water was bitter skaars. Kaste, deurkosyne en stoele het beter dae geken.  Ook Letaba, Tshokwane en die Phabenihek toon tekens van verval.  Skukuza se “beddings” by die winkelkompleks is verwaarloos. Dit lyk met een woord bra oes.

Sabiepark daarenteen lyk goed versorg.  Gedurig kom nuwighede by, soos die groot uitkykplek by die rivier en nuwe braaiplekke, ook by die  TV-kamer. ‘n Persoonlike plesiertjie is dat “Bure van nature” by die kiosk ‘n topverkoper is.  Organ Ongeni wat die buitebladfoto van “Bure” geneem het, kry vanmiddag sy komplimentệre eksemplaar van die boek. Tokkie sal die keer die fotograaf wees.

AS JY NA LAEVELD VERLANG

Julie 16, 2021 in Uncategorized

Ken jy die Laeveld, sal jy Bure van nature baie geniet. Was jy nog nooit daar nie, sal jy stomgeslaan wees oor die leefstyl in die bos, skryf Dawid de Wet in sy vriendelike Litnet-resensie van “Bure van nature”.

Hy skryf: Ek was baie geseënd om as kind baie tyd in die Krugerwildtuin te kon deurbring. My oom was die hoof van spyseniering in “die wildtuin”. In ’n tyd van buffelvleispasteie met slaptjips vir middagete en wit lapservette. ’n Tyd voor kettingwinkels. My oom-hulle het in die personeeldorp in Skukuza gebly. Ben was ’n koedoe wat elke dag oor die lae heining gespring het om in die tuin aan allerlei groen blare te kom peusel. Die heining was eerder daar om nuuskierige hiënas saans uit die werf te hou. Soms kon my neef nie met sy fiets na die laerskool toe ry nie, want daar was manne met tanne op die dorp se gholfbaan of krieketveld. Dikwels was dit ’n seekoei of rooibok wat in die slag gebly het. Ouers is dan baie mooi gevra om die kinders maar self by die skool se hek te kom besorg. Ek het vele sorgelose dae in die bos tussen die huise spandeer. Dit was vir my nooit genoeg nie.

Almal wat al tyd in die Laeveld spandeer het, sal jou kan sê dit is sintuigwêreld. Die flikkerende vlamme van ’n Combretum– (kierieklapper-) vuurtjie, die vroegoggendgeluide, soos dié van ’n fisant wat lank voor sonsopkoms die nag se nuus uitblaker, die laatmiddagreuk van oewerbos, en die rillings langs jou ruggraat as jy skielik bewus raak van die hiëna agter jou kampstoel.

Hennie van Deventer se Bure van nature: Waar mens en natuur skouers skuur is ’n boek vol stories van ontmoetings met wilde diere in ’n wilde wêreld. Die verhale wat Van Deventer, lank verbonde aan Naspers, hier deel, is oor ’n tydperk van 20 jaar in Sabiepark, ’n privaat natuurreservaat teenaan die Sabierivier en aangrensend aan die Krugerwildtuin, versamel.

Ek het van die beskrywing van die gebande muishonde gehou. “Die bangjanne in hulle geledere sal sommer ’n agteroor-salto uitvoer as hulle ’n mens sien. Daardie stukkie gimnastiek word met skril uitroepe van skok en verontwaardiging begelei.”

…….

Die hoofstukke is kort en die vertellings humoristies, en die boek lees dus maklik. Dit is perfek vir diegene wat in die wintermaande saans knus in die bed lê en na die Laeveld verlang.

……..

Dan is daar nog stories van likkewane in die dak, leeus op die wandelpad, luiperds op die stoep en hiënas wat alles vreet wat in sig is. Natuurlik ook slange: luislange, Mosambiekse spoegkobras en die gevreesde swart mamba. Vir iemand wat daar huis moet hou, is die streke van blouape en bobbejane dalk nog erger.

Diep binne-in ons is daar tog ’n heimwee, ’n tipe verlange na so ’n lewe in die bos. Watter ander woonbuurt kan dan spog met ’n inwonende luiperd? Nogal met ’n naam soos Vin Diesel. Dit is net jammer dat die buurt se vlakvark, Brood, ook onder Diesel moes deurloop. En wie kan die vloed van Februarie 2000 vergeet?

Die hoofstukke is kort en die vertellings humoristies, en die boek lees dus maklik. Dit is perfek vir diegene wat in die wintermaande saans knus in die bed lê en na die Laeveld verlang. Ek ruik en proe en sien “die tipiese Laeveldse natuurskouspel van blitse teen die donker naghemel” wat oorslaan in ’n sagte reën. En dan verlang ek ook.

Sabiepark klink vir my soos die ideale woonplek (as jy die insekaanvalle en breekskade van viervoetiges ignoreer). Jou huis is in die wildtuin en die wildtuin in jou huis. Duikertjies en bloukuifloeries word bekendes en kameelperdgeboortes kan van die stoep waargeneem word.

Ken jy die Laeveld, sal jy Bure van nature baie geniet. Was jy nog nooit daar nie, sal jy stomgeslaan wees oor die leefstyl in die bos.

KRANIGE KOLLEGE-KAMPVUURSANGERS

Junie 30, 2021 in Uncategorized

n Klompie gryse Kollegemanne oefen die stembande in die bos. Van links is Piet Henning, Manie Steyn, Vos Grey, die uwe, Pierre le Roux en Cas Jacobs.

Wyle Piet Henning van Makhado/Louis Trichardt het ‘n indrukwekkende repertorium oneerbiedige rugby songs van St. John’s College in Johannesburg saamgebring na Tukkies se Kollegethuis toe waar ons in 1958 saam eerstejaars was. ‘n Lewenslange vriendskap is daar aangeknoop.

Van wyle Piet se rugby songs weerklink soms by my bosplek Tarlehoet as ‘n klompie Kollegemanne soos vanouds saamkuier. Net, nousedae gaan dit darem heelwat stigteliker! Omdat baie van die woorde in die vergetelheid geraak het, klink dit meermale soos ‘n minder harmonieuse neuriekoor.

Van die een van die liedjies het ek vanoggend op Facebook vertel n.a.v. Horatio Nelson se stoflike(?) oorskot wat in ‘n vaatjie gevul met brandewyn op ‘n lang skeepsreis bewaar is:  And when I die, and when I die, don’t bury me at all, don’t bury me at all, just pickle my bones, just pickle my bones, in alcohol, in alcohol. (Kyk: In ‘n vaatjie brandewyn)

‘n Gewilde Piet-lied, The Ball at Kerriemuir,  lui so: Four and twenty virgins came down from Inverness, and when the ball was over, there were four and twenty less… Oor daardie deel struikel die “kampvuursangers” soms.

My ervaring is egter dat hulle die akrobatiese doen en late van ene Mrs McGinty in dieselfde lied uitstekend onthou: Mrs McGinty, she was there; she kept us all in fits, by jumping off the mantle piece and bouncing off her t**s.

Nog ‘n lied met ‘n sterk vroulike dimensie handel oor die meisies van Rodean High, St. John’s se buurskool in Houghton, Johannesburg: We are the girls from Rodean High, we take pride in our virginity, we take precautions by having abortions, we are the girls from Rodean High.

Ons sing ook graag nog Way down in Arizona where the doggies shovel coal, a doggie shovels shovels up another doggie’s hole. ‘n Tweede strofe kan selfs (baie) verlangs op ‘n “bostema” aanspraak maak: Way down in Arizona where the birdies pick up grass, a birdie picks a feather from another birdie’s a**e.

Voëls maak ook hul buiging in die “koor” van die ietwat weemoedige Quarter Master Stores:  My eyes are dim, I cannot see, I haven’t brought my specs with me… …And now ladies and gentlemen, we come to the kee-kee bird … the ostrich … the ooh ah bird…  Dan word o.m. uitgewei met watter moeite elke soort haar eiers lê.

Laasgenoemde uiter na die verskriklike inspanning van die eierproduksie net “oee-aaa!”

Piet, my vriend, hoe mis ek jou nie as ek jou liedjies so in herinnering roep nie.

‘N SAADJIE IS ‘N DING WAT SPRING

Mei 29, 2021 in Uncategorized

Op pad na Sabiepark se piekniekplek toe stap ons van Tarlehoet af in Wildevylaan by talle tambotiebome verby. Plekplek staan dit amper te dig.  Op ‘n dag skrik ek vir ‘n saad – ‘n tambotiesaad – wat voor my allerlei energieke hop-hoppe uitvoer.

Die raaisel van die tambotie se saad het lank gekwel. Later hoor ek dit spring darem nie op eie stoom nie, maar weens die insekkie binne-in.

Gister, wanneer kry ek van Frikkie Lombard van die WAT (Woordeboek van die Afrikaanse taal) die nuus dat daardie saadjie tot binne-in die formidabele woordeboek gehop het. Onder die letter “t”  gaan hy daar sy monumentjie kry.

Met sy goedkeuring haal ek graag Frikkie se vriendelike brief aan. Hy skryf: “Hallo Hennie.Wil net laat weet dat ek jou ‘Bure van nature’ besonder geniet, vir die humor, leersame inligting en keurige taal. Verder wil die toeval dit so hê dat ek juis met die lees en ekserpering van jou boek ook die woordeboekartikel oor “tambotie” moet kontroleer. En daar kry ek toe ‘n sitaat uit jou boek wat ek gaan gebruik (met volle erkenning aan die skrywer en die bron): ‘Die raaisel van die tambotie se saad het lank gekwel …’

Dankie, Frikkie. Voel ek nie gevlei nie! Dit alles weens ‘n ou saadjie.

Die WAT-man heg toe sommer die definisie wat die WAT vir tambotie het, aan. Dit lui:  “Mediumgroot tot groot bladwisselende boom, <i>Spirostachys africana</i> (fam. <i>Euphorbiaceae</i>), tot 18 m hoog, wat ’n giftige, melkerige sap afskei, met ’n dik, growwe, donkerbruin tot swart bas met ’n kenmerkende blokkiespatroon, afwisselende blare waarvan die rande fyngetand is, goudkleurige tot bloedrooi blomme wat spiraalvormig op korterige, dun are gegroepeer is, sade waarin daar dikw. larwes van motte voorkom wat aktief begin beweeg sodra dit warmer raak, sodat dit lyk asof die sade rondspring, en harde, olieagtige, donkerbruin hout met ’n aangename geur wat veral i.d. vervaardiging van duursame meubels, mynstutte, dakbalke en heiningpale gebruik word, maar nie as braaihout nie omdat die sap ’n onaangename smaak aan kos gee en die giftige rook diarree kan veroorsaak, en wat veral in laagliggende streke of op heuwels in al die lande in suidelike Afrika, behalwe Lesotho, tot so ver noord as Tanzanië aangetref word.”

Presies. Dis net die tambotie daai.  En moenie daardie waarskuwing oor die gebruik van tambatoe as braaihout gering skat nie.  Jou vleis smaak glad nie lekker wanneer dit op tambotiekole  staan en sis het nie.  Maar nie lekker smaak nie, is die minste van jou probleme.  Die giftige rook gaan jou ten minste laat hôl vir die naaste toilet.  Dis nou maar wors.  Dit kan selfs dodelik wees , word gewaarsku.

DIE HART TINTEL

Mei 26, 2021 in Uncategorized

Boekresensie: Bure van nature

 Mei 24, 2021

Louise Viljoen

Louise Viljoen

Titel: Bure van nature

Outeur: Hennie van Deventer

ISBN: 978-1-4853-1217-8

Uitgewer: Protea Boekhuis

Skuif gerus nader indien jy hou van opwindende veldstories en naelbyt-ontmoetings tussen mens en dier, want Hennie van Deventer, die outeur van sowat twintig boeke, se geboekstaafde vertellings sal jou vir ure lank vermaak. Veral in hierdie dae waar reisigers steeds skrikkerig is om té veel rond te beweeg weens die risiko’s verbonde aan covid-19, is leesstof soos Bure van nature soos manna vir die natuur-entoesias se siel. En vir iemand soos ek wat nog nooit die voorreg gehad het om die Krugerwildtuin te besoek nie, is hierdie boek ’n openbaring én ’n onvergeetlike bederf. Van Deventer en sy vrou, Tokkie, besit ’n woning in Sabiepark – ’n private natuurreservaat aan die Sabierivier, naby aan die Paul Krugerhek.

Bure van nature beslaan 192 bladsye en word opgedra aan “almal wat al met rustigheid in die hart in ’n flikkerende kampvuurtjie sit en tuur het terwyl treffende naggeluide uit die donker bos op ’n briesie van Sabierivier se kant aangesweef kom.” Die boek is opgedeel in drie temas waaronder dosyne stories gegroepeer is. Die temas is: By my voorstoep verby (40 stories), Poste restante Skukuza (7 stories) en Bobaas-buurman (11 stories). Die uitgewersbrief beskryf dié stories as “inheems soos kremetartbome, onderhoudend soos ’n kuier om ’n hardekoolvuur”. Die bekoring van Bure van nature lê in die heerlike spitsvondige en lewendige wyse waarop Van Deventer sy liefde en respek vir dier en natuur deel. Hy skryf onderhoudend en met ’n aansteeklike passie oor hulle wedervaringe.

Dis baie jammer dat daar nie foto’s is waarin lesers kan deel nie, maar Van Deventer se woordvaardigheid en sy vermoë om ’n situasie lewensgetrou te skets maak daarvoor op. Vir my as leser het dit gevoel of ek elke ontmoeting en ontdekking in die veld meemaak. Feitelike inligting wat vaardig deur die stories verweef is, maak van Bure van nature nie nét ’n lekkerleesboek nie, maar ook ’n leersame ondervinding. Ek het heerlik daaraan gelees en was spyt toe ek die boek ná die laaste bladsy toemaak. Net voordat ek Bure van nature gelees het, het ek Sir David Attenborough se A Life on Our Planet: My Witness Statement and a Vision for the Future gelees en ook baie geniet. Die twee here se passie vir diere en die natuur en hulle nalatenskap waarin hulle hul kennis en ervaringe deel, is prysenswaardig en inspirerend.

Dis baie moeilik om van die stories uit te sonder, want ek het elkeen geniet. Ek wil tog die openingsparagraaf van “Sabiepark, geboortegrond” op bladsy 104 uitlig: “Die verskeidenheid fluite, koere, krasse, kwele, kwake, roepe, tjirpe en tjanke van allerlei bontrokke, bokmakieries, janfrederiks, katakoeroes, klopkloppies, lewerikke, lysters, sterretjies, valke, vinke en wielewale is eindeloos.” Dit is heerlikhede soos dié wat ’n leser soos ek se tone laat omkrul en my aanpor om aan te hou lees – Van Deventer is ’n meesterverteller.

Meer oor die outeur: Hennie van Deventer was met sy uittrede in 1998 uitvoerende hoof van koerante van Naspers. Hy was ook vir twaalf jaar lank redakteur van Volksblad in Bloemfontein. In 1997 het hy Naspers se hoogste eerbewys, die Phil Weber-medalje, ontvang vir “die nalatenskap wat hy in elke fase van sy loopbaan van 35 jaar gelos het”. Hy het, in sy baie suksesvolle loopbaan, vele eerbewyse van verskillende instansies gekry. Hy geniet nou al reeds langer as twintig jaar sy aftrede.

Skaf gerus jou kopie van Bure van nature hier aan.

Besoek ook Van Deventer se Facebook-blad hier waar hy meer inligting oor Bure van nature en ook foto’s deel.

KUIER OM ‘N HARDEKOOLVUUR

Mei 6, 2021 in Uncategorized

Die boekeblad van die Afrikaanse dagblaaie kondig my nuwe bosboek, “Bure van nature” soos volg aan:  

“Hierdie stories is inheems soos kremetartbome, onderhoudend soos ‘n kuier om ‘n hardekoolvuur.

“Die skrywer en sy vrou het ‘n huis in Sabiepark, ‘n private natuurreservaat aan die Sabierivier, waar wilde diere name het, soos die luiperd Vin Diesel en die vlakvark Brood. Waar ‘n hiëna vir aandete by die stoeptafel opdaag. Hulle het met die jare boekgehou van buitengewone verskynings en gebeurtenisse. Sy stories oor Sabiepark en die Wildtuin blaai die veld oop en gee ons ‘n intieme kykie op wilde diere. Dit stem tot nadenke, soos die uitstekende “Skurwe slaapmaats” waar die leser leer hoe om ‘n olifant te benader: met groot nederigheid, neergeslane oë en geknakte nek. Daar is interessante inligting, soos dat baldadige jong olifantbulle uit die trop verban word totdat hulle geleer het om hulle te gedra. Dat olifantkalwe 100 tot 120 kg kan weeg.

“Die stories word gekenmerk deur fyn waarneming, ‘n droë humorsin en buitengewone woordvaardigheid.”

Die ou man is nogal in sy skik hiermee.

 “Bure” behoort beskikbaar te wees by elke boekwinkel van betekenis. Anders moet hulle hom bestel. ISBN is 978-1-4853-1217-8.  Kos R250. 

SWARE GROETSLAG IN SKUKUZA

Februarie 27, 2021 in Uncategorized

n Diens op die grasperk voor die Skukuzakerk in die grendeltyd. Ds. Carl staan regs.

In Skukuza, 2 000 km van Melkbos af, breek more ‘n waterskeidingsoombik aan waar vele trane gestort gaan word.

Na 29 jaar as leraar van die gemeente Krugerwildtuin lê ds. Carl Louwrens die tuig neer.  Hy en Sarah verlaat hul geliefde wildtuin en gaan tree af in Pretoria. Amper ondenkbaar: hulle wat so deel van die landskap was soos die reuse-koorsboom by die westelike ingang of die rooibokkies wat voor die kerktrappies wei, verdwyn net skielik van die toneel.

My en Tokkie se bande met daardie karaktervolle kerk, hartlike leraarspaar en gasvrye gemeente (net 80 lidmate) strek van 1998 af. Ons is lief vir hulle. Ons beleef ‘n gevoel van “behoort”.  In die gees sal ons more daar wees waar ds. Carel buite op die trappies sy afskeidspreek hou.  Weens Covid-19-protokolle kan hy nie vir oulaas die kansel bestyg nie.

Sal wat wil gee om insae te hệ in die kaleidoskoop van herinneringe waarmee Carl en Sarah more gaan groet – aan verwoestende vloede, die krisis van ingrypende rasionalisasie by Sanparke, roerende Paasdienste op die Granokoppie, luiperd-aanvalle op ‘n lidmaat en die seuntjie van ‘n lidmaat, die krokodildrama by die gholfbaan, opwindende half-marathons elke eerste Saterdag van Augustus, gholfdae, die bediening in Mosambiek, die kleuterskooltjie in Huntington – te veel om op te noem.

Oor kerk in Skukuza kan ‘n mens maklik liries raak. In die intieme kerkie in die boomryke personeeldorp in “God se tuin” spoel die gewyheid Sondae verheffend deur jou gemoed. Die kerk spog met die enigste pastorie in die wêreld wat in ʼn wildtuin is. Skukuza se kerkklok is een van min – dalk die enigste – wat aan ‘n stuk hardekoolstam hang. Die doopvont is in ‘n hardekoolstomp. Die hout, soos die van die preekstoel, kom alles uit die Krugerpark. Alles verraai dis nie jou gewone gemeente nie.

Saam met die egpaar Louwrens op ‘n veldpiekniek in die wildtuin in 2010: Tokkie en die tweeling Jacob en Thomas.

n Stiltenagmaal op ‘n weekmiddag terwyl vlakvarke die grasperk omdolwe en voëls in die reuse-koorsboom hul eie koorsang aanhef, is baie spesiaal.  Dienste word meermale in die natuur gehou: op die die indrukwekkende Mathekenyane-granokoppie tussen Skukuza en Pretoriuskop, langs die H1-1 suide toe, op die wal van Lake Panic en op die gholfbaan. Paasdienste op die koppie is werklik uniek. Treffend is dit om op kampstoeltjies hoog bokant die veld te sit terwyl die nag stadig toesak, en om die Paasverhaal in lied (met kitaarbegeleiding), poësie, Skriflesing en gebed te herdenk.

Aand-geleenthede op die granokoppie eindig tradisioneel met ‘n piekniek-ete onder die sterre. Die gemeente bring opvoustoele, mandjies kos, en ietsie vir die keel. Dan word ‘n hond uit ‘n bos gekuier. . ‘n Kerssangdiens eindig ook altyd met ‘n tradisionele agterna-kuier om die kospotte.

‘n Agtelosige vlakvarkmoeder en haar kroos is al deur ‘n skoonmaker binne die kerk  toegesluit. Die besorgde ma begin toe benoud teen die deure stamp. Ds. Carl moes ontbied word om die onverklaarbare gestommel te kom identifiseer. Toe hy oopsluit, sien hy net krom tande. Die verligte vlakvarke draf ná die herderlike ontsetting stertjie-orent op ‘n verontwaardigde drafstappie die personeeldorp in.

Besoeke van ander diere soos olifante en hiënas eindig darem altyd buite die kerk en nie binne nie – net een keer het ‘n hiëna by ‘n kerkraadsvergadering om die deur geloer. ‘n Olifant het al sy bolle kom los direk onder die kerkklok.

Veel van die uniekhede van hierdie “uniekste gemeente in die wệreld” is gelukkig onveranderlik. Dis net die gesigte van opeenvolgende generasies wat kom en gaan.  Tog: die afwesigheid vorentoe van Carel en Sarah Louwrens beteken  nie sommer net ‘n doodgewone  verwisseling van mense-seisoene nie.  Dit gryp veel dieper.

Die vreemde gedagte om voortaan Sondae Skukuza roe te ry en hulle nie daar aan te tref nie, gaan tyd neem om aan gewoond te raak. Indien ooit.

Vir die twee is die wense vir ‘n gelukkige, gesonde en geseënde rustyd. Die wense kom met dank uit die hart vir hul bydrae oor meer as twee dekades om die periodieke belewing van ‘n boslewe vir ons verrykend en vervullend te maak.

LAAT BRAAI-BYLE HUIL

April 30, 2020 in Uncategorized

Laat die byle huil, Paul Colditz van Bloemfontein!  Die onderwysman mik nou om 50 dae aaneen te braai.  So lees ek in Die Burger.  Wat ‘n rein gedagte.

Grootte en intensiteit was eers my ware vuurplesier. Frekwensie het mettertyd ‘n oorheersender maatstaf van ware genot geword.  In Sabiepark is ’n kampvuur ’n daaglikse heerlikheid. ‘n Stuk roetine soos opstaan of gaan slaap. Drie maande lank –  90 aande agtereen –  lek die vlammetjies elke aand van ons lang hibernasie in die bos. Ja 90 aande, Paul!

Twee ekstra vuurmaakplekke is juis vir die doel by ons boshuis aangebou: een voor by die stoep; die ander agter, nader aan die eetkamer en die kombuis.  By elk is ‘n verskeidenheid gedugte braaiers byderhand. Dit maak verskillende konfigurasies moontlik.

Elke braaier het ‘n naam wat op sy herkoms dui: bv. Neels se braaier en  Manie se braaier.  Neels Nothnagel was Johan se skoonpa. Hy is oolede. Manie Steyn van die Wes-Rand is ‘n dik vriend uit ons Tukkiedae in die jare sestig. Sy geskenk moes al die pad van Johannedsburg kom met my neef se groot 4 x4.

Om ’n braaiplek en ‘n braaier te kies, is deel van elke aand se ritueel. Nes die inspring in jou spesiale braai-“uniform” (ou klere deurtrek met rook en allerlei reuke). Die spuit van die nek, polse en enkels vir muskiete. Die aansteek van sitronellakerse en -fakkels.

Elke braaiplek het sy eie atmosfeer, sjarme en bekoring. Die keuse is soms ver van maklik.

Jesaja skryf soos ‘n ware vuurliefhebber:  “Dis lekker. Ek is warm, ek geniet die vuur” [Jes. 44:16(b)].  Jesaja, ou maat, hierdie gryskop sekondeer sommer met albei hande in die lug.