Hoe sê jy “Limpopo”?

Oktober 1, 2010 in Sonder kategorie

Hoe spreek jy die woord “hobo” (die musiekinstrument) uit? In Afrikaans. “Hooboo”? Nee, “hooboe” natuurlik.

En “logo”? Tog “loogoe”, of hoe? Nie “loogoo” nie.

Wat neem jy met ’n kamera: ’n foto (uitgespreek “footoe”) of ’n “footoo”?

(In Utrecht, Nederland, is daar ’n heerlike restaurant genaamd Opoe’s, maar dis ’n ander storie …)

Nou ja, as ons almal “hooboe”, “loogoe” en “footoe” sê, hoekom noem soveel van ons Limpopo dan “Limpoopoo”? Dit moet tog “Limpoopoe” wees!

Het dit dalk iets moet die “oorspronklike” naam te doen? Wel, nee, want in die Afrikatale van die streek eindig dit telkens met ’n “oe”- of ’n “ô”-klank, nooit met “oo” nie. En in Engels, weet ons, word altwee O’s in “Limpopo” as “ou” uitgespreek.

As jy “Limpoopoo” sê, het jy dus geen verskoning nie. Ruk jou reg, man!

* Stuur ’n e-pos met die woord “Ja” in die onderwerpveld na [email protected] om oor nuwe inskrywings op hierdie blog ingelig word.

15 antwoorde op Hoe sê jy “Limpopo”?

  1. TS het gesê op Oktober 1, 2010

    Ditsem…sê hulle…
    Groete uit Limpoopoo
    Is jy familie van Jan Brand van Limpoopoo?

  2. Nee, vir Jan ken ek nie! Nie so ver ek weet nie?

  3. Soos in “Liempôpô”? Dis nie ver van die oorspronklike “iLimpôpô” nie, so baie beter as al daai ge-poo!

  4. goeie punt

  5. Ek stem saam!

  6. Soos die olifant in Jungle Book gese het: “That’s a completely different matter!” (Of so iets.)

    Maar wag: in Afrikaans word alle “pneuma”-woorde (pneuma is gees of wind in Grieks) as “neuma-” uitgespreek, en alle pra-, pre-, pri-, pro- en pru-woorde soos dit geskryf staan, so daar’s ‘n reel!

    Terloops, ek hou nogal van Retoria. Iewers moet ‘n stad (of dorp) daardie naam kry. Of ‘n webwerf.

    Tshwane? Dis gewoon Sotho vir Pretoria, soos ek al in die 80’s in die Sotho-klas geleer het. Die pleknaamveranderaars het nog nie hierdie uiters subtiele en komplekse punt ingesien nie. Ek’s verbaas dat hulle (dis nou die pleknaamveranderingsmaniake van alle rasse) nie ook Kaapstad se naam na Cape Town of iKapa wil “verander” nie. Nog nooit van vertaling gehoor nie?

  7. As inwoner van Limpopo en namens die feeskomitee wil ek jou tog net hartlik bedank vir die onderwerp wat jy aangeroer het. Jy’s heeltemal reg met Limpopoe. En net vir interessantheid: die swart bevolking hier spreek die naam egter uit as “Limpompo”.
    Die groot vraag nou is hoe verwys mens tog na ons wat hier bo woon – in een woord? Limpopo-ers (ek kry nie ‘n e met ‘n deelteken bo-op gemaak nie!)/ Limpopers/Limpopianers? Ons sal ‘n plan moet maak om die regte woord te vind! Gautengers werk tog so lekker, ook Vrystaters, al die Kapenaars, Noordwesters en KZ-Natallers. Net ons en Mpumalanga wat bietjie lol. Hoe meen meneer moet dit wees?

  8. WILHELM VAN DEVENTER SKRYF:

    ‘Die korrekte uitspraak is “Liempôpô”, maar wat my tot raserny dryf is “Liempompo”.’

  9. Wilhelm, nou maak jy ’n blik wurms oop (om dit lekker anglisisties te stel)! Daar is twee lastighede rondom “Liempôpô”.

    Eerstens is daar nie net een oorspronklike uitspraak nie omdat die Venda-uitspraak van byvoorbeeld die Sotho- of Swati-uitspraak verskil, en al drie buitendien ’n voorvoegsel by sit wat in “Liempôpô” ontbreek. (Die naam Limpopo is immers reeds ’n Engels-Afrikaanse ombuiging van die oorspronklike name, wat elkeen ’n ombuiging van … ja, van wat presies is?)

    Tweedens kan mens nie eis dat name in die Bantoe-tale (ek moet hierdie term gebruik omdat die term Afrikatale ook Afrikaans insluit) in byvoorbeeld Afrikaans of Engels gebruik, en dieselfde uitgespreek moet word, nie, want in alle konsekwentheid sou mens dan ook moet eis dat in Afrikaans nie van Londen nie, maar van London (op die Engelse manier [of een van die Engelse maniere …] uitgespreek), gepraat word; dat Engelse nie van Cape Town, en Xhosas nie van iKoloni, nie, maar van Kaapstad moet praat, dat Xhosas nie ePitolo nie, maar Pretoria sê en so meer. Die Afrikaanse naam vir die provinsie is Limpopo, en moet ooreenkomstig die Afrikaanse uitspraakkonvensies “Limpoopoe” uitgespreek word. Dis ook die Engelse naam en word in Engels “Limpoupou” uitgespreek.

    Omringende tale soos Venda, Swati, Ndebele en Sotho sit nou bietjie met ’n probleem, want die naam wat deur die regering eksklusiewe amptelike status gegee is, is ironies genoeg die Afrikaans-Engelse vorm. Dit kan seker, soos jy voorstel, “Liempôpô” uitgespreek word, maar wat dan van die oorspronklike Swati-, Ndebele- en Sotho-vorme en –uitsprake met hul onderskeie voorvoegsels en onderling verskillende uitsprake? Een van die groot ideologies gedrewe foute wat op baie plekke in die land gemaak is, is dat besluit is om net een taal se naam vir ’n plek amptelike status te gee. Gewoonlik beteken dit dan dat die Afrikaanse naam in die slag bly, maar in hierdie geval is dit die ander Afrikatale se name wat moes plek maak vir die “Westerse” weergawe. Slim vang sy baas.

    Terloops, ek besef wel deeglik dat ook my argument by wyse van reductio ad absurdum in die rigting van allerlei mallighede gedekonstrueer kan word, en dat dit in hierdie hele gesprek om onbenullighede gaan, maar soms is dit darem lekker oor sulke onbenullighede te debatteer, of hoe? Veral as ’n mens in die proses allerlei ideologiese ironië kan blootlê en bespotlik maak (mits mens self ook bereid is om bespot te word).

    Dit alles laat my dink aan daardie liedjie: “You say tomato and I say tomato …”

  10. Inderdaad ‘n ernstige nasionale vraagstuk! Limpoopoere? Limpooboere? Die moontlikhede is legio! Strenggesproke sou dit seker Limpopoërs moet wees, maar dis een van daardie gevalle waar mens maar probeer om die moeilike term te vermy deur van “inwoners van Limpopo” te praat.

  11. WILHELM VAN DEVENTER SKRYF:

    “Hierdie tyd van die jaar is diep gesprekke oor onbenullighede wesenlik belangrik, anders kom onsself voor die einde van die jaar tot ‘n einde.

    “Daar is nog ‘n wurmpie in die blik. Is die woord “anglislsisme” nie in sigself ‘n anglisisme nie?”

  12. Is dit in The Hitchhikers Guide to the Galaxy dat op ‘n plek gekonkludeer word: “… so God disappears in a puff of logic”? Wel, vervang “God” met “aglisismes” en jy het dit: anglisisme is selfreferensieel inkoherent en dus onmoontlik. Aardskuddend!

  13. WILHELM VAN DEVENTER SKRYF:

    “Inderdaad aardskuddend! Maar indien die aarde deur dergelike diepsinninghede geskud word, dink net wat gaan gebeur as die Luiperds uit die Curriebeker uit gereligeer word.

    “Op ‘n ernstige noot ooor taal.

    “Ons land is so ryk aan tale en daarmee gepaardgaande name. Wat is nou mooier as Apiesrivier, Knysna, Mooinooiensfontein, Port St John’s, Stutterheim, Tshikundamalela, Zithulele?

    “En dan praat ek nie eens van die ryke skat van spreekwoorde in al ons landstale nie. Is daar nie iewers ‘n taal- of letterkunidge wat dit haar/sy lewenstaak wil maak om idiome uit al elf ons landstale te versamel en in al elf landstale wil publiseer nie?”

  14. Wilhelm, nou praat jy! Dit klink vir my na ’n ideale projek vir die Meertaligheidsaksiegroep, waarby ek betrokke is. Ek sal die mense bietjie pols. Die lekker ding as dat die spreekwoorde van die meeste van ons tale, indien nie almal nie, reeds in groot mate opgeteken is (ek het in my hoërskool-Xhosa daaroor toets geskryf, so ek weet!); dis net ’n kwessie van bymekaar bring.

  15. Heeltemal reg!! lekker aand!

Laat 'n Antwoord

Jou e-posadres sal nie gepubliseer word nie. Vereiste velde word aangedui as *.