Achmat oor “intellektuele ontneming”

Mei 19, 2010 in Sonder kategorie

In Reisiger, die tweede deel van Elsa Joubert se outobiografie (sjoe, party mense kan darem skryf!), vertel sy van haar eerste skeepsreis wat onder meer ‘n stop by Mosambiek gemaak het, en verwys dan na haar medereisigers, wat dit nie so goed soos sy met die Nederlander Joop kon vind nie, as “kloustrofobies Engels”. Wonderlik hoe een so ’n frase ’n hele ideologie deurmekaar kan krap. In die heersende Suid-Afrikaanse diskoers is dit immers Afrikaans en die ander Afrikatale wat normaalweg as “kloustrofobies”, as parogiaal en beperkend, voorgestel word, terwyl Engels as oop en bevrydend gesien word. Maar Joubert is reg: dis juis diegene wat nié net Engels kan gebruik nie wat die vars lug van ’n wyer wêreld kan inasem.

Nog iets wat ek pas gelees het, wys – weliswaar minder literêr, maar nogtans akkuraat en treffend – op ’n verdere opsig waarin dit bevrydend kan wees om verder as Engels te kyk – maar dan bevrydend in politieke sin. Zackie Achmat skryf naamlik in die Sentrum vir Reg en Maatskaplike Geregtigheid se Writing Rights oor “Language and the Intellectual Dispossession of African and Coloured Working Class Children In South Africa”. Daarin maak hy duidelik dat dit in taalbeleid en -praktyk nie in die eerste plek oor identiteit gaan nie, maar oor geregtigheid – dat taal ’n klasse-aangeleentheid is. Daarmee sluit hy (dalk onbewustelik) aan by NP van Wyk Louw wat gesê het taal is ’n “broodsaak”, en by Noam Chomsky se woorde: “Questions of language are basically questions of power.”

Lees Achmat se artikel. En lees dit weer. Stuur dit wyd uit. Praat daaroor. Sy boodskap is een wat Suid-Afrika moet hoor.

* Stuur ’n e-pos met die woord “Ja” in die onderwerpveld na [email protected] om oor nuwe inskrywings op hierdie blog ingelig te word.

1 antwoord op Achmat oor “intellektuele ontneming”

  1. gerritbrand het gesê op Mei 20, 2010

    Ekskuus, ek is te dom. Wat bedoel jy?

Laat 'n Antwoord

Jou e-posadres sal nie gepubliseer word nie. Vereiste velde word aangedui as *.