You are browsing the archive for 2015 March.

Emosies belangrikste van teks, sê dramaturg Van Greunen

March 12, 2015 in Sonder kategorie

Stephanie Karikatuur

Die belangrikste ding aan ʼn teks is die emosie wat dit moet ontlok. Hetsy dit afkeer, fassinasie, hartseer of blydskap is.

En vir hom geld dit prosa of dramas.

“Wanneer daar te veel op die letterkundige waarde gefokus word, gaan die menslikheid van die teks verlore,” glo hy. Hy hou van ʼn teks wat van binne buitentoe geskryf word. Wanneer daar in die siel van die karakter ingeklim word.

“Natuurlik moet die teks ook literêr verantwoordbaar word, maar dit moet my laat omgee,” sê hy tydens ʼn onderhoud by een van die restaurant in Ryneveldstraat, waar feesgangers van die Universiteit Stellenbosch se Woordfees verbyhaas op pad na die een of ander produksie of gesprek.

Van Greunen is een van ʼn geslag teatermakers wat in 1995 begin het om werke by die Afrikaanse kunstefeeste aan te bied. Die feeste was ʼn oorlewingsreaksie vir die uitvoerende kunste nadat die kunsterade ontbind is. Hierdie feeste was onmiddellik ʼn treffer onder kunstenaars en gehore wat in hul duisende na Oudtshoorn en Potchefstroom toe gestroom het vir ʼn dosis kuns en kultuur wat in ʼn week ingepak is. Na die sukses van die Klein Karoo Nasionale Kunstefees en, ʼn paar jaar later, Aardklop, het kleiner feeste landwyd tot stand gekom.

‘’Ons het die feeste op die kruin gevang,” sê Van Greunen.

Oor die Woordfees sê hy: “Stellenbosch is ʼn universiteitsdorp met ʼn geskiedenis en ʼn kultuur van lees, leer en partytjie hou. Ek hou van die Woordfees se fokus op boeke en skrywers en die gehore is meestal belese en oop vir nuwe gedagtes en idees.

Vanjaar het Van Greunen twee produksies na die Woordfees toe gebring: Vir ewig en altyd met Marius Weyers en Sandra Prinsloo en Rondomskrik met Shaleen Surtie-Richards, Lee-Ann van Rooi, Crystal Donna Roberts en Richard September. Vir ewig en altyd was voor die fees al bykans uitverkoop en Van Rooi en September het pas Fiësta-toekennings ontvang vir hul spel in Rondomskrik wat gegrond is op die verkragting van en moord op die tiener Anene Booysen in 2013.

Dit lyk asof elke produksie waaraan Van Greunen en sy sake- en lewensvennoot, Pedro Kruger en hul maatskappy, Wordsmith’s Theatre Factory, raak, suksesvol is. Oral trek hulle vol sale en In 2012 was gehore en kritici gaande toe The Sewing Machine (wat in Afrikaans as Die Naaimasjien en met Sandra Prinsloo) en Normality (Lyf met Pedro Kruger) by die Edingburgh-fees in Skotland opgevoer is.

Van Greunen sê hy het al lankal besluit hy wil nie ʼn sukkelende kunstenaar wees nie. Hy sorg dat hy produksies van goeie gehalte, maar wat hy ook weet gehore gaan lok, na die kunstefeeste toe bring. Die feeste weet dus dat hulle gaan baat uit die belegging wat hulle in hom gemaak het. Sy maatskappy is een van die mees suksesvolle teatermaatskappye in die land.

Hennie van greunen lagMaar hy kan nie bekostig om net op kunstefeeste staat te maak nie.

“Ons gebruik die kunstefeeste as ʼn platform waarmee ons ʼn produksie af skop en dan toer ons daarmee. Ons vat die ‘fees’ na die mense toe. ʼn Goeie storie sal altyd ʼn gehoor kry. Pedro en ek doen alles self. Ons maak kostuums, skryf, doen regie en opleiding, vertaal, en doen baie korporatiewe werk.”

Wanneer produksies teater toe gaan, kan daar ander elemente bygevoeg word. “Ons kan groter werk met ligte en stelelemente. Ons kan dit wat ons fees toe bring, nog mooier maak.”

Hy maan ook dat gehore soms die fout maak om te dink dat onverstaanbare teater goeie teater is. Vir hom is dit belangrik dat sy werk verstaanbaar is.

Van Greunen het duidelik groot respek vir Sandra Prinsloo en Marius Weyers – Vir ewig en altyd is die eerste produksie waaraan hy saam met Weyers werk.

“Hulle is bekend vir die ongelooflike werk wat hulle deur die jare saam doen.  Maar dit is die eerste keer sedert die 1960s dat net hulle twee saam op die verhoog is. Hulle is ongelooflike spelers,” sê Van Greunen. “Hulle is tegnies besonder goed, maar hulle emosies is ook eerlik. Ek werk eerder met die hart as met die kop en Sandra en Marius het beide.”

Hy het ook ʼn besonderse werkverhouding met Rachelle Greeff, skrywer van Die naaimasjien en Rondomskrik. “Sy is ʼn briljante skrywer, maar ook heeltemal unprecious oor haar werk. Ek tree as ‘dramaturge’ op vir haar tekste. Saam met haar sny ek en ek skuif tonele rond en as daar iewers gate ontstaan vra ek haar om dit in te vul.”

Van onervare jong akteurs tot van die land se helderste verhoogsterre het al saam met Van Greunen gewerk. Die gesprek draai om die arrogansie van sommige spelers wat na ʼn TV-reeks of kleinerige verhoogrol glo hulle is beroemd.

“Dis interessant. Hoe groter die talent hoe kleiner is die ego gewoonlik. En dit is die mense wat gewoonlik baie lank in die bedryf oorleef,” sê Van Greunen.

Hy het groot bewondering vir die nuwe geslag jong sterre wat nou op die toneelwêreld skyn – onder meer Christiaan Olwagen (skrywer, regisseur), Roelof Storm (akteur), Wessel Pretorius (akteur en dramaturg) en Tara Louise Nottcutt (regisseur en dramaturg).

“Ek is ʼn diktator as regisseur en wil elke asemteug en elke pouse in ʼn sin beheer. By die jonger mense leer ek om meer op die proses te vertrou. Ek hoef nie al die antwoorde te hê voordat ons begin repeteer nie. Ek dink ek is ʼn herstellende perfeksionis.”Christiaan Olwagen Saartjie Botha Hennie van Greunen (10)

Is daar nie dalk ʼn moontlikheid dat die jonger mense wat soms soos worsmasjiene nuwe werk vir die kunstefeeste skep, dalk voortydig kan uitbrand nie?

“Ons kry almal energie uit ons werk. Wat is lekkerder as om elke dag dit wat jy die graagste in jou lewe wil doen, te kan doen? Nee. Die jonger mense sal oorleef.”

Tog neem hy vanjaar ʼn blaaskans.

“Ek word vanjaar 50. Ek wil nie vanjaar aan teaterproduksies werk nie. Ons korporatiewe werk gaan steeds voort, maar ek wil bestek opneem. Ek wil probeer uitvind of ek ʼn goeie mens is.”

Olwagen, Viljoen, Westcott gesels oor teater, jeugboeke en visuele kuns

March 11, 2015 in Sonder kategorie

Stephanie Karikatuur

Die jong regisseur en dramaturg Christiaan Olwagen is vanjaar waarskynlik die grootste ster by die Universiteit Stellenbosch se Woordfees.

Dit gons oral oor die produksies wat hy fees toe gebring het: Dogma, Seemeeu – ʼn vertaling van Tsjekof se Seagull en Son. Maan. Sterre.

Woensdag (11 Maart) was daar geen, maar geen plek oor vir die eerste vertoning van Son. Maan. Sterre  (12 – 14 Maart 11:00) in die Fismersaal nie. Nie eers joernaliste en fotograwe – vir wie daar gewoonlik iewers ʼn gat gevind kan word, kon met hul mediakaarte toegang kry nie. Eweneens was Dogma, wat reeds by ander feeste gespeel het, grootliks uitverkoop en so ook Seemeeu wat tot 14 Maart saans om 20:15 in die Oude Libertas-amfiteater te sien is). En toe Olwagen en sy teater-kollega, Hennie van Greunen – ook ʼn dramaturge ʼn regisseur met Saartjie Botha, feesdirekteur, maar ook dramaturg, vertaler en regisseur, Dinsdag (10 Maart) in gesprek getree het, was die lokaal stampvol.

Tydens hierdie gesprek het hy gesê hy is steeds besig om uit te vind presies wie hy is.

Christiaan Olwagen Saartjie Botha Hennie van Greunen (8)“Ek verander deurentyd. Ek weet nie waarmee ek oor tien jaar besig gaan wees in die teater nie. Maar nou wil ek emosies verken. Ek is in my laat twintigerjare en ek sukkel nog om my eie emosies te verken. Alle genres van die teater fassineer my en ek wil ook in almal werk.”

Visuele kunste: AIDON WESTCOTT

Die opskiet tentoonstellings op die agterste stoep van die US Museum, verras daagliks. Woensdag is onder meer collages van Aidon Westcott uitgestal.

Hy het verduidelik dat hy ʼn versamelaar van allerlei ou goed is. Hetsy dit poskaarte, seëls, sigaardose, stukkies kant of watookal is.

Hierdie verskillende versamelstukke word as ʼn collage op ʼn seildoek vasgegom.

Die werk bestaan uit verskillende lae. Dis die voorbereiding van die seildoek, dan wat hy ookal kies om die seildoek mee te bedek, dan die voorwerpe op die voorgrond en uiteindelik word dit alles saamgebind: hetsy met ʼn stukkie ragfyn kant om die rande of gooiingsak of naalwerksteke in helder kleure.

Westcott verduidelik dat die verskillende lae die bewuste en onderbewuste verteenwoordig. So sal daar in sy werk meestal ʼn vis wees: dit simboliseer iets wat uit die diepte opgetrek word, maar dit eggo ook sy grootwordjare aan die kus en sy familie wat by die vissersbedryf betrokke was.Aidon Westcott (3)

“Dit gebeur dikwels dat ʼn koper ʼn werk koop omdat hy ʼn klein voorwerpie raaksien wat hom aan sy kinderjare herinner. Ek werk dus ook met nostalgie en herinnering,” sê hierdie Kaapse kunstenaar.

 

 

 

 

Skrywer: FANIE VILJOEN

Méér, soveel meer as grensoorskrydend.Fanie Viljoen (1)

So het die skrywer Nanette van Rooyen die jeugboekskrywer Fanie Viljoen se boeke Uit en Pleisters vir die dooies (deur Lapa uitgegee) beskryf tydens haar gesprek Woensdag (11 Maart) met hom.

Uit vertel oor ʼn gewilde hoërskoolleerder wat uitstekend vaar op sportgebied en ook gewild is onder meisies wat uiteindelik bekend maak hy is gay.

Pleisters vir die dooies is volgens Van Rooyen ʼn skrikwekkende boek met sy tema van “massa skoolmoord” soos dié wat gereeld in Amerika plaasvind.

Van Rooyen het beklemtoon dat Viljoen nie wegskram daarvan om elke taboe met sy skryfwerk te verbreek nie.

Volgens Viljoen is daar derduisende woedende jong mense wat hul ouers bykans net soggens en saans sien en vir die res van die dag aan hulself oorgelaat word.Hierdie jong mense het nie noodwendig woorde om hul frustrasies uit te druik nie.

Hy het grepe uit drie gewelddadigte videospeletjies gewys wat mens se hare laat rys. Karakters sny mekaar se kele af en skiet mekaar uitmekaar.

“Vir sommiges is hierdie soort speletjies ‘n manier om hul emosies te verwerk, maar vir ander het dit  die teenoorgestelde uitwserking.

Oor die tema van gaywees in Uit het jy gesê.daar is steeds ‘n interne stryd by jongmense wat nie weet of hul ouers hulle sal aanvaar of verwerp as hulle “uit” kom nie.

“Talle jongmense dink dikwels selfdood is ‘n uitweg vir hul pyn. Maar hulle wil nie noodwendig dood wees nie, hulle wil net ontsnap van die pyn.”

Viljoen het gesê hy hoop sy boeke kry gesprekke tussen ouers en hul kinders aan die gang.

 

Zelda la Grange, PG Du Plessis en Willem Anker hou feesgangers aan die hardloop

March 10, 2015 in Sonder kategorie

 

Stephanie KarikatuurHoe op aarde maak ʼn mens ʼn keuse tussen al die interessante gesprekke op die Universiteit Stellenbosch se Woordfeesprogram? Jy hardloop maar so vinnig jy kan tussen verskillende lokale om by die verskillende skrywers uit te kom.

En vandag (Maandag 9 Maart) moes ʼn mens vinnig maak om na onder meer Zelda la Grange, Willem Anker en PG du Plessis wat by verskillende gesprekke in die Boektent, Erfurthuis en Ikhaya betrokke was.

La Grange, voormalige persoonlike assistent van Nelson Mandela, wie se boek Goeiemôre meneer Mandela (Penguin) verlede jaar verskyn het, het met die politieke ontlede Piet Croucamp gesels oor die 19 jaar wat sy vir Mandela gewerk het.

Dalk het ʼn mens haar al te veel kere op die radio hoor gesels en op TV gesien, maar vir verskeie lede van die gehoor, was daar nie veel nuuts in wat sy die keer gesê het nie.

Sy het onder meer weer gesê dat sy voordat sy vir Mandela begin werk het, rassisties was, maar dat sy weens haar kontak met hom anders begin dink het.

Toe haar Mandela uiteindelik dood is, het sy haar (rassistiese) ouers eerste laat weet. Haar pa was so bewoë dat hy skaars met haar kon praat.

“Hy het respek gehad vir die manier waarop Madiba my behandel het. Dit was die rimpeluitwerking van Mandela se verhouding met mense.”

Sy het beklemtoon dat Mandela iemand met vele foute was en gewis nie ʼn god nie.

“Ek het egter vir 19 jaar lank gesien hoe hy probeer om elke dag ten minste een mens se lewe te verander.”

In die Erfurthuis het die sielkundedosent en kenner van die letterkunde, Desmond Painter vir Willem Anker uitgevra oor sy boek Buys – ʼn grensroman (Kwela).

Anker het gesê hy het die eerste keer van Coenraad de Buys gehoor toe hy in Max du Preez se boek Of Warriors Lovers and Prophets oor hierdie indrukwekkende man van bykans sewe voet en wat hom aan geen grens of reël gesteur het nie, gelees het.

“Dit was vir my so ʼn absurde, wonderlike storie en ek het gewonder waarom ek nog nooit van hom gehoor het nie,” het Anker gesê.

“Ek het dadelik van Buys gehou. Oor die teenstrydighede in hom. Hy was ʼn groot randfiguur en ʼn simbool van nie-rassigheid.”

Buys het volgens oorlewering verskeie swart vroue gehad by wie hy 300 kinders verwek het.

Volgens Anker het Buys, wat al as jong seun begin swerf het, in opstand gekom teen die kolonialisme en het hy ʼn bende mense om hom versamel wat saam met hom getrek het.

“Hy het weggevlug van die kolonie, maar self ʼn tiran geword wat die bende met ʼn ystervuis regeer het. Hy was ʼn bewegende kolonie.”

As teenstrydige wese het Buys onder meer konflik veroorsaak tussen grensboere en die Xhosas, en tussen verskillende stamme onderling. Tog was hy ook in ander opsigte ʼn brugbouer en het hy as tolk opgetree tussen die “kolonialiste” en die swart bevolking.

willem Anker PG du Plessis Woordfees (36)PG du Plessis, skrywer van Siener in die suburbs  wat al in 1972 die Hertzogprys aan hom besorg het, sou aanvanklik ook in Erfurthuis met Saartjie Botha gesels. Maar die belangstelling in die 71 jarige skrywer van onder meer ook die TV-reeks Koöperasiestories en humoris van die TV-programme PG gesels met en Spies en Plessis was so groot, dat die gesprek inderhaas na ʼn groter lokaal verskuif is.

Meer as 200 mense het opgedaag om na Du Plessis te kom luister.

Hy het die een staaltjie na die ander vertel en self heerlik gelag vir sy herinneringe. Vir hierdie skrywer is die skep van stories skynbaar so maklik soos asemhaal. Hy het onder meer vertel hoe hy, toe sy kinders nog klein was, met badtyd vir hulle stories vertel het wat hulle een oomblik laat huil en die volgende laat skaterlag het.

Hy het ook met groot deernis en respek gepraat oor sy mede-humoriste, Tolla van der Merwe, Koos Meyer en Jan Spies en die musikant en programvervaardiger Ollie Viljoen met wie hy gereeld saamgewerk het.

“Stories kom uit die bloute uit,”het Du Plessis gesê. “As ek uit my tonnelvisie wil breek, maak ek ʼn boek oop en druk op ʼn woord en nog ʼn woord. Ek skryf die woorde neer en deur vrye assosiasie begin iets vorm aanneem.”

Op die vraag hoe hy as ouer skrywer kyk na van sy vroeëre werk – meer bepaald Siener in die suburbs wat ook by die Woordfees op die planke is – het hy geantwoord hy “het ʼn helse dankbaarheid want ek weet hierdie ding het gehou. Dit was nie net ʼn eendagsvlieg nie. Maar ek wonder ook waar is daardie donders wat destyds so sleg gepraat het van die drama”.

Met hierdie stelling het hy verwys na die mense wat die stuk destyds erg gekritiseer het. Maar PG verduidelik dat dit waarskynlik te na aan die been gesny het vir die Afrikaners wat ʼn armblanke geskiedenis gehad het en wat eers in 1948 aan bewind gekom het.

Siener het die Afrikaner nie positief uitgebeeld nie. Ek hoop oor 200 jaar sal hierdie drama steeds relevant wees. Want ondanks al die moderne tegnologie is ons uiteindelik net mense en hierdie stuk spreek ons menslikheid aan.”

Op die vraag waarvoor hy sal wil hê sy werk moet onthou word, het Du Plessis sonder huiwering geantwoord: “Deernis. Ek wil hê mense moet kan sê daar was deernis vir almal – ongeag sosio-ekonomiese of kulturele agtergrond.”

Dis waarom hulle Woordfees toe kom

March 8, 2015 in Sonder kategorie

 

 

Stephanie KarikatuurDie Universiteit Stellenbosch se Woordfees lok mense van ver en wyd. Stephanie Nieuwoudt het ʼn paar mense – onder hulle ʼn regisseur en vervaardiger en ʼn Nederlander gaan pols oor waarom hulle van hierdie fees hou.

Hennie van Greunen (regisseur, skrywer en vervaardiger van Wordsmith’s Theatre Factory): sê Stellenbosch is die ideale feesdorp. ‘

“Dis ʼn universiteitsdorp met ʼn geskiedenis en ʼn kultuur van lees, leer en partytjie hou. Ek hou van die Woordfees se fokus op boeke en skrywers en die gehore is meestal belese en oop vir nuwe gedagtes en idees.

“Ek is al van die begin van die Woordfees deel van die program. Vanjaar is ons produksies Vir ewig en altyd met Sandra en Marius Weyers), Rondomskrik met Shaleen Surtie-Richards, Lee-Ann van Rooi, Crystal Donna Roberts en Richard September. Die teks is geskryf deur Rachelle Greeff. Ek maak ook ʼn draai by die ATKV se Skryfskool waar ek praat oor nuwe tendense. En ek neem later ook deel aan ʼn teatergesprek.

“‘Ek sien uit na die kunsuitstallings, veral dié van Cobus van Bosch en Sandra Hanekom. Ek gaan ook weer na die ATKV en Diek Grobler se Filmverse kyk. Een keer was te min. Ek wil ook graag Son. Maan. Sterre, Die Skuldeisier,  Adam 2 en Siener in die suburbs gaan kyk.”

Ingrid Glorie, redakteur van die tydskrif Maandblad Zuid-Afrika het al die pad van Nederland Stellenbosch toe gekom.

“Vir my is die Woordfees die interessantste van al die feeste in die land. Nie net het dit ʼn fantastiese skrywersprogram nie, maar ook die gehalte van die drama-, debat-, en musiekaanbiedings is uitstekend. As joernalis is die Woordfees vir my soos ʼn droom. Almal met wie ek ʼn onderhoud sou wou doen, kom hierheen. Ek is ook in Nederland die koördineerder van die Week van die Afrikaanse Roman en ek wil probeer om my te vestig as ʼn literêre agent wat bemiddel tussen Afrikaanse skrywers en Nederlandse uitgewers. Ook in hierdie verband is dit dus vir my belangrik om op hoogte te bly van wat op die letterkundige front aangaan en om soveel moontlik skrywers en uitgewers te ontmoet.

“Ten slotte beskou ek Stellenbosch al van 1993 as my tuisdorp in Suid-Afrika. Dit is ook wonderlik dat ek in Stellenbosch na bykans elke lokaal toe kan stap en nie van ander afhanklik is vir vervoer nie. Dit gee vir my ʼn heerlike gevoel van onafhanklikheid.

“Ek was in 2012 en 2013 by die Woordfees, maar kon dit nie in 2014 bywoon nie. Ek het vir ʼn volle tien dae in Nederland by die huis gesit en myself verskriklik jammer gekry omdat ek uitgemis het op al die besprekings en vertonings. Ek is bang mense gaan my vanjaar tot vervelens toe by die Boeketent en Erfurthuis – waar boekbesprekings en bekendstellings plaasvind – raakloop. Ek is ʼn groot bewonderaar van Amanda Strydom en wil dus ʼn Vuur gevang in glas, 16 Onse en Die Vredemakers bywoon.

Cobus Bester

Cobus Bester

Cobus Bester, ankeraanbieder van die oggendprogram Monitor op RSG sê die woordfees is vir hom spesiaal danksy die heerlike verskeidenheid mense wat om een sentrale tema saamgetrek word.

”En dit in die pragtige Stellenbosch.”

Waarna hy op ʼn bepaalde dag gaan kyk, word bepaal deur wat hy moet doen ter voorbereiding vir die volgende dag se program.

“Ek hou egter baie van die Diskoersreeks en ander gespreksaanbiedings. Ek is vanjaar vir die sewende keer by die Woordfees. Ek gaan ook gewis weer na die politieke wetenskaplike, prof Hermann Giliomee, se reeks gesprekke luister. Die tema – Anderste helde en die Beste Professor -reeks is vir my besonder interessant. Ek wil ook nie die orrelis, Zorada Temmingh, se uitvoering op 10 Maart om 13:00 in die Moederkerk misloop nie.”

Wini Esterhuizen, wat al verskeie letterkundige bydraes tot LitNet gemaak het, woon op Koës, Namibië, en besoek die Woordfees vanjaar vir die derde keer.

“Ek het min die geleentheid om by boekbesprekings en interessante besprekings uit te kom, omdat ek so ver weg van alles is. Ek gun myself elke jaar die geleentheid om my propvol kultuur te stop. Ek hou van boekbesprekings, die lekker atmosfeer by die Vette Mossel en ek kyk graag as daar kunstenaars daar optree.

“Die feeskern is nie baie groot nie, en dis heerlik om vriende raak te loop en te kuier. Ek wens net daar was nie selfone wat kan kiekies neem nie! Interessante gesprekke, soos die een met regter Edwin Cameron is vir my aanloklik. Ag, ek hou van alles van die Woordfees. Al noem die studente dit ʼn jool vir oumense.”

André Simpson, ʼn mediese dokter en inwoner van Stellenbosch hou van die Woordfees oor die groot aantal gehalteproduksies wat hier aangebied word.

“Die Woordfees volg nie populêre tendense slaafs na nie, maar bied ʼn substantiewe verskeidenheid produksies. Ek woon die fees by vir teater-, en musiekproduksies en die kunsuitstallings.”

 

 

Siener die keer van die Kaapse Vlakte

March 3, 2015 in Sonder kategorie

Stephanie Karikatuur

Stephanie Nieuwoudt

Dis ’n wipwarit na tragedie. Maar jy weet nooit wanneer die tragedie jou gaan tref nie.

Só beskryf Heinrich Reisenhofer, regisseur van Siener in die suburbs wat in Maart by die Woordfees te sien is, hierdie toneelstuk.

“Elk van die drie bedrywe eindig op ’n mespunt,” sê Reisenhofer. “Jy word heeltyd in onsekerheid gelaat.”

Hy het nog nooit ’n opvoering of selfs ’n video van hierdie werk, waarvoor PG du Plessis die Hertzogprys vir Drama in 1972 ontvang het, gesien nie.Heinrich Reisenhofer

“Ek het net wonderlike goed daarvan gehoor en al die fantastiese resensies gelees. Alexa Strachan, die vervaardiger van die stuk, het my gevra of ek die regie sal behartig. Toe ek die teks die eerste keer lees, het ek geweet ek wil daarmee werk. Ek laat speel dit op die Kaapse Vlakte af, wat dit ’n ander gevoel as die oorspronklike werk gee.”

Maar Reisenhofer het doelbewus van die negatiewe stereotipes van die gebied weggebly.

“Ek wou dit nie teen ’n bende-agtergrond laat afspeel nie. Jakes is steeds die motorfietsryer en die werkende man wat hy in die oorspronklike stuk is.”

Hy het ook nie aan die oorspronklike teks en dialoog gepeuter nie.

“Ek het ’n paar woorde gebruik wat eie aan die Kaapse Vlakte is. Maar sodra mense daardie taal hoor, lag hulle en dít sou afbreuk doen aan die stuk.”

Toe die drama in 1971 die eerste keer met Sandra Prinsloo as Tiemie en Marius Weyers as Jakes op die planke gebring word, het dit gehore tegelyk geskok en geboei. Jakes, die werkersklasman uit ’n suidelike voorstad van Johannesburg, soek na ’n ma vir sy ongebore seun. Tiemie wil net wegkom uit die armblanke agtergrond waarin sy grootgeword het. En dan is daar Tjokkie die “Siener”, wat met die helm gebore is.

“Bykans 50 jaar gelede het hierdie toneelstuk die soeklig gewerp op ’n gemeenskap wat nog nie voorheen op Suid-Afrikaanse verhoë gesien is nie. Dit het ’n geweldige impak gehad,” sê Reisenhofer. “PG het openlik en eerlik gepraat oor hoe ʼn bepaalde groep werkersklasmense in ʼn bepaalde gebied leef. Hy het iets uiters kragtig geskep wat vele ander skrywers geïnspireer het. Sedertdien is baie ander diepsinnige kwessies al in Afrikaans onder die loep geneem. ’n Mens sal nooit daardie impak wat dit in die 1970’s gehad het, kan nadoen nie. Daarom het ek eerder op die klassieke aard van die stuk gekonsentreer. Die trefkrag lê in die sterk karakters en die verhaal. Die sake wat aangeraak word, bly relevant.”

Alexa Strachan, vervaardiger van die die Woordfeesproduksie, voeg by dat hierdie stuk noodwendig met “dȧȧrdie Siener met Marius Weyers en Sandra Prinsloo vergelyk kan word”.

“Dit is ook ʼn waagstuk om dit op die Kaapse Vlakte te laat afspeel.”

Sy wou hierdie stuk laat herleef as ʼn huldeblyk aan PG du Plessis wat verlede jaar 80 geword het.

“Ongelukkig kon ons dit nie toe doen nie. Maar PG is baie tevrede daarmee dat ons dit nou Woordfees toe bring.” .

“Dis ’n klassieke en tydlose stuk en ek het dit nie aan ‘n bepaalde tyd gebind nie. In dié opsig is dit nie ‘histories’ nie,”sê Reisenhofer wat veral bekend is vir sy regie van die komediereeks Joe Barber. “Die gebeure in Siener speel steeds op verskeie plekke af.”

Gaan daar nie baie van die nuanses van die Afrikaanse teks verlore met dié dat hy Engelssprekend is nie?

“Dat ek Engels is, het voor- sowel as nadele. Ek lees weer goed raak wat Afrikaanssprekendes dikwels nie oplet nie, en ek glo ek het ’n goeie oor vir teksopvoering. Maar ek is tog ook oortuig daar is steeds dinge wat ek nie snap nie.”

Volgens Reisenhofer wou Strachan Christo Davids en Brendan Daniels in die rolle van Tjokkie (Siener) en Jakes hê.

“Hulle is ongelooflike sterk spelers en ek het die res van die rolverdeling om hulle gedoen,” sê Reisenhofer.  “Ek wou nog altyd met Shaleen Surtie-Richards saamwerk en ek kan my nie juis enigiemand buiten sy in die rol van Ma indink nie. Saam met Crystal-Donna Roberts as Tiemie, Ivan Abrahams as Giel, DJ Mouton as Albertus en Andrea Frankson as Fé, het ons die ideale geselskap. Hulle verleen gewig aan die karakters.”

Sy gunstelingkarakter?

“Giel is baie goed geskryf. Hy lyk minder belangrik, maar eintlik dra hy die hele stuk. En hy oorleef op verskeie vlakke.”

Sy gunsteling stuk dialoog?

“Waar Tiemie aan die einde van bedryf 1 sê: ‘Ek wou so graag van geweet wees.’ Dis vir my die wese van drome wat so maklik in ‘n werkersklasgemeenskap verpletter word – deur onder meer tienerswangerskappe en dwelm- en alkoholmisbruik. Waar alle hoop verloor word en drome in duie stort.

  • Siener in die Suburbs word gedurende die Woordfees op 6, 7 en 8 Maart (20:30) by die Spier-landgoed opgevoer.