Emosies belangrikste van teks, sê dramaturg Van Greunen

March 12, 2015 in Sonder kategorie

Stephanie Karikatuur

Die belangrikste ding aan ʼn teks is die emosie wat dit moet ontlok. Hetsy dit afkeer, fassinasie, hartseer of blydskap is.

En vir hom geld dit prosa of dramas.

“Wanneer daar te veel op die letterkundige waarde gefokus word, gaan die menslikheid van die teks verlore,” glo hy. Hy hou van ʼn teks wat van binne buitentoe geskryf word. Wanneer daar in die siel van die karakter ingeklim word.

“Natuurlik moet die teks ook literêr verantwoordbaar word, maar dit moet my laat omgee,” sê hy tydens ʼn onderhoud by een van die restaurant in Ryneveldstraat, waar feesgangers van die Universiteit Stellenbosch se Woordfees verbyhaas op pad na die een of ander produksie of gesprek.

Van Greunen is een van ʼn geslag teatermakers wat in 1995 begin het om werke by die Afrikaanse kunstefeeste aan te bied. Die feeste was ʼn oorlewingsreaksie vir die uitvoerende kunste nadat die kunsterade ontbind is. Hierdie feeste was onmiddellik ʼn treffer onder kunstenaars en gehore wat in hul duisende na Oudtshoorn en Potchefstroom toe gestroom het vir ʼn dosis kuns en kultuur wat in ʼn week ingepak is. Na die sukses van die Klein Karoo Nasionale Kunstefees en, ʼn paar jaar later, Aardklop, het kleiner feeste landwyd tot stand gekom.

‘’Ons het die feeste op die kruin gevang,” sê Van Greunen.

Oor die Woordfees sê hy: “Stellenbosch is ʼn universiteitsdorp met ʼn geskiedenis en ʼn kultuur van lees, leer en partytjie hou. Ek hou van die Woordfees se fokus op boeke en skrywers en die gehore is meestal belese en oop vir nuwe gedagtes en idees.

Vanjaar het Van Greunen twee produksies na die Woordfees toe gebring: Vir ewig en altyd met Marius Weyers en Sandra Prinsloo en Rondomskrik met Shaleen Surtie-Richards, Lee-Ann van Rooi, Crystal Donna Roberts en Richard September. Vir ewig en altyd was voor die fees al bykans uitverkoop en Van Rooi en September het pas Fiësta-toekennings ontvang vir hul spel in Rondomskrik wat gegrond is op die verkragting van en moord op die tiener Anene Booysen in 2013.

Dit lyk asof elke produksie waaraan Van Greunen en sy sake- en lewensvennoot, Pedro Kruger en hul maatskappy, Wordsmith’s Theatre Factory, raak, suksesvol is. Oral trek hulle vol sale en In 2012 was gehore en kritici gaande toe The Sewing Machine (wat in Afrikaans as Die Naaimasjien en met Sandra Prinsloo) en Normality (Lyf met Pedro Kruger) by die Edingburgh-fees in Skotland opgevoer is.

Van Greunen sê hy het al lankal besluit hy wil nie ʼn sukkelende kunstenaar wees nie. Hy sorg dat hy produksies van goeie gehalte, maar wat hy ook weet gehore gaan lok, na die kunstefeeste toe bring. Die feeste weet dus dat hulle gaan baat uit die belegging wat hulle in hom gemaak het. Sy maatskappy is een van die mees suksesvolle teatermaatskappye in die land.

Hennie van greunen lagMaar hy kan nie bekostig om net op kunstefeeste staat te maak nie.

“Ons gebruik die kunstefeeste as ʼn platform waarmee ons ʼn produksie af skop en dan toer ons daarmee. Ons vat die ‘fees’ na die mense toe. ʼn Goeie storie sal altyd ʼn gehoor kry. Pedro en ek doen alles self. Ons maak kostuums, skryf, doen regie en opleiding, vertaal, en doen baie korporatiewe werk.”

Wanneer produksies teater toe gaan, kan daar ander elemente bygevoeg word. “Ons kan groter werk met ligte en stelelemente. Ons kan dit wat ons fees toe bring, nog mooier maak.”

Hy maan ook dat gehore soms die fout maak om te dink dat onverstaanbare teater goeie teater is. Vir hom is dit belangrik dat sy werk verstaanbaar is.

Van Greunen het duidelik groot respek vir Sandra Prinsloo en Marius Weyers – Vir ewig en altyd is die eerste produksie waaraan hy saam met Weyers werk.

“Hulle is bekend vir die ongelooflike werk wat hulle deur die jare saam doen.  Maar dit is die eerste keer sedert die 1960s dat net hulle twee saam op die verhoog is. Hulle is ongelooflike spelers,” sê Van Greunen. “Hulle is tegnies besonder goed, maar hulle emosies is ook eerlik. Ek werk eerder met die hart as met die kop en Sandra en Marius het beide.”

Hy het ook ʼn besonderse werkverhouding met Rachelle Greeff, skrywer van Die naaimasjien en Rondomskrik. “Sy is ʼn briljante skrywer, maar ook heeltemal unprecious oor haar werk. Ek tree as ‘dramaturge’ op vir haar tekste. Saam met haar sny ek en ek skuif tonele rond en as daar iewers gate ontstaan vra ek haar om dit in te vul.”

Van onervare jong akteurs tot van die land se helderste verhoogsterre het al saam met Van Greunen gewerk. Die gesprek draai om die arrogansie van sommige spelers wat na ʼn TV-reeks of kleinerige verhoogrol glo hulle is beroemd.

“Dis interessant. Hoe groter die talent hoe kleiner is die ego gewoonlik. En dit is die mense wat gewoonlik baie lank in die bedryf oorleef,” sê Van Greunen.

Hy het groot bewondering vir die nuwe geslag jong sterre wat nou op die toneelwêreld skyn – onder meer Christiaan Olwagen (skrywer, regisseur), Roelof Storm (akteur), Wessel Pretorius (akteur en dramaturg) en Tara Louise Nottcutt (regisseur en dramaturg).

“Ek is ʼn diktator as regisseur en wil elke asemteug en elke pouse in ʼn sin beheer. By die jonger mense leer ek om meer op die proses te vertrou. Ek hoef nie al die antwoorde te hê voordat ons begin repeteer nie. Ek dink ek is ʼn herstellende perfeksionis.”Christiaan Olwagen Saartjie Botha Hennie van Greunen (10)

Is daar nie dalk ʼn moontlikheid dat die jonger mense wat soms soos worsmasjiene nuwe werk vir die kunstefeeste skep, dalk voortydig kan uitbrand nie?

“Ons kry almal energie uit ons werk. Wat is lekkerder as om elke dag dit wat jy die graagste in jou lewe wil doen, te kan doen? Nee. Die jonger mense sal oorleef.”

Tog neem hy vanjaar ʼn blaaskans.

“Ek word vanjaar 50. Ek wil nie vanjaar aan teaterproduksies werk nie. Ons korporatiewe werk gaan steeds voort, maar ek wil bestek opneem. Ek wil probeer uitvind of ek ʼn goeie mens is.”

Olwagen, Viljoen, Westcott gesels oor teater, jeugboeke en visuele kuns

March 11, 2015 in Sonder kategorie

Stephanie Karikatuur

Die jong regisseur en dramaturg Christiaan Olwagen is vanjaar waarskynlik die grootste ster by die Universiteit Stellenbosch se Woordfees.

Dit gons oral oor die produksies wat hy fees toe gebring het: Dogma, Seemeeu – ʼn vertaling van Tsjekof se Seagull en Son. Maan. Sterre.

Woensdag (11 Maart) was daar geen, maar geen plek oor vir die eerste vertoning van Son. Maan. Sterre  (12 – 14 Maart 11:00) in die Fismersaal nie. Nie eers joernaliste en fotograwe – vir wie daar gewoonlik iewers ʼn gat gevind kan word, kon met hul mediakaarte toegang kry nie. Eweneens was Dogma, wat reeds by ander feeste gespeel het, grootliks uitverkoop en so ook Seemeeu wat tot 14 Maart saans om 20:15 in die Oude Libertas-amfiteater te sien is). En toe Olwagen en sy teater-kollega, Hennie van Greunen – ook ʼn dramaturge ʼn regisseur met Saartjie Botha, feesdirekteur, maar ook dramaturg, vertaler en regisseur, Dinsdag (10 Maart) in gesprek getree het, was die lokaal stampvol.

Tydens hierdie gesprek het hy gesê hy is steeds besig om uit te vind presies wie hy is.

Christiaan Olwagen Saartjie Botha Hennie van Greunen (8)“Ek verander deurentyd. Ek weet nie waarmee ek oor tien jaar besig gaan wees in die teater nie. Maar nou wil ek emosies verken. Ek is in my laat twintigerjare en ek sukkel nog om my eie emosies te verken. Alle genres van die teater fassineer my en ek wil ook in almal werk.”

Visuele kunste: AIDON WESTCOTT

Die opskiet tentoonstellings op die agterste stoep van die US Museum, verras daagliks. Woensdag is onder meer collages van Aidon Westcott uitgestal.

Hy het verduidelik dat hy ʼn versamelaar van allerlei ou goed is. Hetsy dit poskaarte, seëls, sigaardose, stukkies kant of watookal is.

Hierdie verskillende versamelstukke word as ʼn collage op ʼn seildoek vasgegom.

Die werk bestaan uit verskillende lae. Dis die voorbereiding van die seildoek, dan wat hy ookal kies om die seildoek mee te bedek, dan die voorwerpe op die voorgrond en uiteindelik word dit alles saamgebind: hetsy met ʼn stukkie ragfyn kant om die rande of gooiingsak of naalwerksteke in helder kleure.

Westcott verduidelik dat die verskillende lae die bewuste en onderbewuste verteenwoordig. So sal daar in sy werk meestal ʼn vis wees: dit simboliseer iets wat uit die diepte opgetrek word, maar dit eggo ook sy grootwordjare aan die kus en sy familie wat by die vissersbedryf betrokke was.Aidon Westcott (3)

“Dit gebeur dikwels dat ʼn koper ʼn werk koop omdat hy ʼn klein voorwerpie raaksien wat hom aan sy kinderjare herinner. Ek werk dus ook met nostalgie en herinnering,” sê hierdie Kaapse kunstenaar.

 

 

 

 

Skrywer: FANIE VILJOEN

Méér, soveel meer as grensoorskrydend.Fanie Viljoen (1)

So het die skrywer Nanette van Rooyen die jeugboekskrywer Fanie Viljoen se boeke Uit en Pleisters vir die dooies (deur Lapa uitgegee) beskryf tydens haar gesprek Woensdag (11 Maart) met hom.

Uit vertel oor ʼn gewilde hoërskoolleerder wat uitstekend vaar op sportgebied en ook gewild is onder meisies wat uiteindelik bekend maak hy is gay.

Pleisters vir die dooies is volgens Van Rooyen ʼn skrikwekkende boek met sy tema van “massa skoolmoord” soos dié wat gereeld in Amerika plaasvind.

Van Rooyen het beklemtoon dat Viljoen nie wegskram daarvan om elke taboe met sy skryfwerk te verbreek nie.

Volgens Viljoen is daar derduisende woedende jong mense wat hul ouers bykans net soggens en saans sien en vir die res van die dag aan hulself oorgelaat word.Hierdie jong mense het nie noodwendig woorde om hul frustrasies uit te druik nie.

Hy het grepe uit drie gewelddadigte videospeletjies gewys wat mens se hare laat rys. Karakters sny mekaar se kele af en skiet mekaar uitmekaar.

“Vir sommiges is hierdie soort speletjies ‘n manier om hul emosies te verwerk, maar vir ander het dit  die teenoorgestelde uitwserking.

Oor die tema van gaywees in Uit het jy gesê.daar is steeds ‘n interne stryd by jongmense wat nie weet of hul ouers hulle sal aanvaar of verwerp as hulle “uit” kom nie.

“Talle jongmense dink dikwels selfdood is ‘n uitweg vir hul pyn. Maar hulle wil nie noodwendig dood wees nie, hulle wil net ontsnap van die pyn.”

Viljoen het gesê hy hoop sy boeke kry gesprekke tussen ouers en hul kinders aan die gang.

 

Zelda la Grange, PG Du Plessis en Willem Anker hou feesgangers aan die hardloop

March 10, 2015 in Sonder kategorie

 

Stephanie KarikatuurHoe op aarde maak ʼn mens ʼn keuse tussen al die interessante gesprekke op die Universiteit Stellenbosch se Woordfeesprogram? Jy hardloop maar so vinnig jy kan tussen verskillende lokale om by die verskillende skrywers uit te kom.

En vandag (Maandag 9 Maart) moes ʼn mens vinnig maak om na onder meer Zelda la Grange, Willem Anker en PG du Plessis wat by verskillende gesprekke in die Boektent, Erfurthuis en Ikhaya betrokke was.

La Grange, voormalige persoonlike assistent van Nelson Mandela, wie se boek Goeiemôre meneer Mandela (Penguin) verlede jaar verskyn het, het met die politieke ontlede Piet Croucamp gesels oor die 19 jaar wat sy vir Mandela gewerk het.

Dalk het ʼn mens haar al te veel kere op die radio hoor gesels en op TV gesien, maar vir verskeie lede van die gehoor, was daar nie veel nuuts in wat sy die keer gesê het nie.

Sy het onder meer weer gesê dat sy voordat sy vir Mandela begin werk het, rassisties was, maar dat sy weens haar kontak met hom anders begin dink het.

Toe haar Mandela uiteindelik dood is, het sy haar (rassistiese) ouers eerste laat weet. Haar pa was so bewoë dat hy skaars met haar kon praat.

“Hy het respek gehad vir die manier waarop Madiba my behandel het. Dit was die rimpeluitwerking van Mandela se verhouding met mense.”

Sy het beklemtoon dat Mandela iemand met vele foute was en gewis nie ʼn god nie.

“Ek het egter vir 19 jaar lank gesien hoe hy probeer om elke dag ten minste een mens se lewe te verander.”

In die Erfurthuis het die sielkundedosent en kenner van die letterkunde, Desmond Painter vir Willem Anker uitgevra oor sy boek Buys – ʼn grensroman (Kwela).

Anker het gesê hy het die eerste keer van Coenraad de Buys gehoor toe hy in Max du Preez se boek Of Warriors Lovers and Prophets oor hierdie indrukwekkende man van bykans sewe voet en wat hom aan geen grens of reël gesteur het nie, gelees het.

“Dit was vir my so ʼn absurde, wonderlike storie en ek het gewonder waarom ek nog nooit van hom gehoor het nie,” het Anker gesê.

“Ek het dadelik van Buys gehou. Oor die teenstrydighede in hom. Hy was ʼn groot randfiguur en ʼn simbool van nie-rassigheid.”

Buys het volgens oorlewering verskeie swart vroue gehad by wie hy 300 kinders verwek het.

Volgens Anker het Buys, wat al as jong seun begin swerf het, in opstand gekom teen die kolonialisme en het hy ʼn bende mense om hom versamel wat saam met hom getrek het.

“Hy het weggevlug van die kolonie, maar self ʼn tiran geword wat die bende met ʼn ystervuis regeer het. Hy was ʼn bewegende kolonie.”

As teenstrydige wese het Buys onder meer konflik veroorsaak tussen grensboere en die Xhosas, en tussen verskillende stamme onderling. Tog was hy ook in ander opsigte ʼn brugbouer en het hy as tolk opgetree tussen die “kolonialiste” en die swart bevolking.

willem Anker PG du Plessis Woordfees (36)PG du Plessis, skrywer van Siener in die suburbs  wat al in 1972 die Hertzogprys aan hom besorg het, sou aanvanklik ook in Erfurthuis met Saartjie Botha gesels. Maar die belangstelling in die 71 jarige skrywer van onder meer ook die TV-reeks Koöperasiestories en humoris van die TV-programme PG gesels met en Spies en Plessis was so groot, dat die gesprek inderhaas na ʼn groter lokaal verskuif is.

Meer as 200 mense het opgedaag om na Du Plessis te kom luister.

Hy het die een staaltjie na die ander vertel en self heerlik gelag vir sy herinneringe. Vir hierdie skrywer is die skep van stories skynbaar so maklik soos asemhaal. Hy het onder meer vertel hoe hy, toe sy kinders nog klein was, met badtyd vir hulle stories vertel het wat hulle een oomblik laat huil en die volgende laat skaterlag het.

Hy het ook met groot deernis en respek gepraat oor sy mede-humoriste, Tolla van der Merwe, Koos Meyer en Jan Spies en die musikant en programvervaardiger Ollie Viljoen met wie hy gereeld saamgewerk het.

“Stories kom uit die bloute uit,”het Du Plessis gesê. “As ek uit my tonnelvisie wil breek, maak ek ʼn boek oop en druk op ʼn woord en nog ʼn woord. Ek skryf die woorde neer en deur vrye assosiasie begin iets vorm aanneem.”

Op die vraag hoe hy as ouer skrywer kyk na van sy vroeëre werk – meer bepaald Siener in die suburbs wat ook by die Woordfees op die planke is – het hy geantwoord hy “het ʼn helse dankbaarheid want ek weet hierdie ding het gehou. Dit was nie net ʼn eendagsvlieg nie. Maar ek wonder ook waar is daardie donders wat destyds so sleg gepraat het van die drama”.

Met hierdie stelling het hy verwys na die mense wat die stuk destyds erg gekritiseer het. Maar PG verduidelik dat dit waarskynlik te na aan die been gesny het vir die Afrikaners wat ʼn armblanke geskiedenis gehad het en wat eers in 1948 aan bewind gekom het.

Siener het die Afrikaner nie positief uitgebeeld nie. Ek hoop oor 200 jaar sal hierdie drama steeds relevant wees. Want ondanks al die moderne tegnologie is ons uiteindelik net mense en hierdie stuk spreek ons menslikheid aan.”

Op die vraag waarvoor hy sal wil hê sy werk moet onthou word, het Du Plessis sonder huiwering geantwoord: “Deernis. Ek wil hê mense moet kan sê daar was deernis vir almal – ongeag sosio-ekonomiese of kulturele agtergrond.”

Dis waarom hulle Woordfees toe kom

March 8, 2015 in Sonder kategorie

 

 

Stephanie KarikatuurDie Universiteit Stellenbosch se Woordfees lok mense van ver en wyd. Stephanie Nieuwoudt het ʼn paar mense – onder hulle ʼn regisseur en vervaardiger en ʼn Nederlander gaan pols oor waarom hulle van hierdie fees hou.

Hennie van Greunen (regisseur, skrywer en vervaardiger van Wordsmith’s Theatre Factory): sê Stellenbosch is die ideale feesdorp. ‘

“Dis ʼn universiteitsdorp met ʼn geskiedenis en ʼn kultuur van lees, leer en partytjie hou. Ek hou van die Woordfees se fokus op boeke en skrywers en die gehore is meestal belese en oop vir nuwe gedagtes en idees.

“Ek is al van die begin van die Woordfees deel van die program. Vanjaar is ons produksies Vir ewig en altyd met Sandra en Marius Weyers), Rondomskrik met Shaleen Surtie-Richards, Lee-Ann van Rooi, Crystal Donna Roberts en Richard September. Die teks is geskryf deur Rachelle Greeff. Ek maak ook ʼn draai by die ATKV se Skryfskool waar ek praat oor nuwe tendense. En ek neem later ook deel aan ʼn teatergesprek.

“‘Ek sien uit na die kunsuitstallings, veral dié van Cobus van Bosch en Sandra Hanekom. Ek gaan ook weer na die ATKV en Diek Grobler se Filmverse kyk. Een keer was te min. Ek wil ook graag Son. Maan. Sterre, Die Skuldeisier,  Adam 2 en Siener in die suburbs gaan kyk.”

Ingrid Glorie, redakteur van die tydskrif Maandblad Zuid-Afrika het al die pad van Nederland Stellenbosch toe gekom.

“Vir my is die Woordfees die interessantste van al die feeste in die land. Nie net het dit ʼn fantastiese skrywersprogram nie, maar ook die gehalte van die drama-, debat-, en musiekaanbiedings is uitstekend. As joernalis is die Woordfees vir my soos ʼn droom. Almal met wie ek ʼn onderhoud sou wou doen, kom hierheen. Ek is ook in Nederland die koördineerder van die Week van die Afrikaanse Roman en ek wil probeer om my te vestig as ʼn literêre agent wat bemiddel tussen Afrikaanse skrywers en Nederlandse uitgewers. Ook in hierdie verband is dit dus vir my belangrik om op hoogte te bly van wat op die letterkundige front aangaan en om soveel moontlik skrywers en uitgewers te ontmoet.

“Ten slotte beskou ek Stellenbosch al van 1993 as my tuisdorp in Suid-Afrika. Dit is ook wonderlik dat ek in Stellenbosch na bykans elke lokaal toe kan stap en nie van ander afhanklik is vir vervoer nie. Dit gee vir my ʼn heerlike gevoel van onafhanklikheid.

“Ek was in 2012 en 2013 by die Woordfees, maar kon dit nie in 2014 bywoon nie. Ek het vir ʼn volle tien dae in Nederland by die huis gesit en myself verskriklik jammer gekry omdat ek uitgemis het op al die besprekings en vertonings. Ek is bang mense gaan my vanjaar tot vervelens toe by die Boeketent en Erfurthuis – waar boekbesprekings en bekendstellings plaasvind – raakloop. Ek is ʼn groot bewonderaar van Amanda Strydom en wil dus ʼn Vuur gevang in glas, 16 Onse en Die Vredemakers bywoon.

Cobus Bester

Cobus Bester

Cobus Bester, ankeraanbieder van die oggendprogram Monitor op RSG sê die woordfees is vir hom spesiaal danksy die heerlike verskeidenheid mense wat om een sentrale tema saamgetrek word.

”En dit in die pragtige Stellenbosch.”

Waarna hy op ʼn bepaalde dag gaan kyk, word bepaal deur wat hy moet doen ter voorbereiding vir die volgende dag se program.

“Ek hou egter baie van die Diskoersreeks en ander gespreksaanbiedings. Ek is vanjaar vir die sewende keer by die Woordfees. Ek gaan ook gewis weer na die politieke wetenskaplike, prof Hermann Giliomee, se reeks gesprekke luister. Die tema – Anderste helde en die Beste Professor -reeks is vir my besonder interessant. Ek wil ook nie die orrelis, Zorada Temmingh, se uitvoering op 10 Maart om 13:00 in die Moederkerk misloop nie.”

Wini Esterhuizen, wat al verskeie letterkundige bydraes tot LitNet gemaak het, woon op Koës, Namibië, en besoek die Woordfees vanjaar vir die derde keer.

“Ek het min die geleentheid om by boekbesprekings en interessante besprekings uit te kom, omdat ek so ver weg van alles is. Ek gun myself elke jaar die geleentheid om my propvol kultuur te stop. Ek hou van boekbesprekings, die lekker atmosfeer by die Vette Mossel en ek kyk graag as daar kunstenaars daar optree.

“Die feeskern is nie baie groot nie, en dis heerlik om vriende raak te loop en te kuier. Ek wens net daar was nie selfone wat kan kiekies neem nie! Interessante gesprekke, soos die een met regter Edwin Cameron is vir my aanloklik. Ag, ek hou van alles van die Woordfees. Al noem die studente dit ʼn jool vir oumense.”

André Simpson, ʼn mediese dokter en inwoner van Stellenbosch hou van die Woordfees oor die groot aantal gehalteproduksies wat hier aangebied word.

“Die Woordfees volg nie populêre tendense slaafs na nie, maar bied ʼn substantiewe verskeidenheid produksies. Ek woon die fees by vir teater-, en musiekproduksies en die kunsuitstallings.”

 

 

Siener die keer van die Kaapse Vlakte

March 3, 2015 in Sonder kategorie

Stephanie Karikatuur

Stephanie Nieuwoudt

Dis ’n wipwarit na tragedie. Maar jy weet nooit wanneer die tragedie jou gaan tref nie.

Só beskryf Heinrich Reisenhofer, regisseur van Siener in die suburbs wat in Maart by die Woordfees te sien is, hierdie toneelstuk.

“Elk van die drie bedrywe eindig op ’n mespunt,” sê Reisenhofer. “Jy word heeltyd in onsekerheid gelaat.”

Hy het nog nooit ’n opvoering of selfs ’n video van hierdie werk, waarvoor PG du Plessis die Hertzogprys vir Drama in 1972 ontvang het, gesien nie.Heinrich Reisenhofer

“Ek het net wonderlike goed daarvan gehoor en al die fantastiese resensies gelees. Alexa Strachan, die vervaardiger van die stuk, het my gevra of ek die regie sal behartig. Toe ek die teks die eerste keer lees, het ek geweet ek wil daarmee werk. Ek laat speel dit op die Kaapse Vlakte af, wat dit ’n ander gevoel as die oorspronklike werk gee.”

Maar Reisenhofer het doelbewus van die negatiewe stereotipes van die gebied weggebly.

“Ek wou dit nie teen ’n bende-agtergrond laat afspeel nie. Jakes is steeds die motorfietsryer en die werkende man wat hy in die oorspronklike stuk is.”

Hy het ook nie aan die oorspronklike teks en dialoog gepeuter nie.

“Ek het ’n paar woorde gebruik wat eie aan die Kaapse Vlakte is. Maar sodra mense daardie taal hoor, lag hulle en dít sou afbreuk doen aan die stuk.”

Toe die drama in 1971 die eerste keer met Sandra Prinsloo as Tiemie en Marius Weyers as Jakes op die planke gebring word, het dit gehore tegelyk geskok en geboei. Jakes, die werkersklasman uit ’n suidelike voorstad van Johannesburg, soek na ’n ma vir sy ongebore seun. Tiemie wil net wegkom uit die armblanke agtergrond waarin sy grootgeword het. En dan is daar Tjokkie die “Siener”, wat met die helm gebore is.

“Bykans 50 jaar gelede het hierdie toneelstuk die soeklig gewerp op ’n gemeenskap wat nog nie voorheen op Suid-Afrikaanse verhoë gesien is nie. Dit het ’n geweldige impak gehad,” sê Reisenhofer. “PG het openlik en eerlik gepraat oor hoe ʼn bepaalde groep werkersklasmense in ʼn bepaalde gebied leef. Hy het iets uiters kragtig geskep wat vele ander skrywers geïnspireer het. Sedertdien is baie ander diepsinnige kwessies al in Afrikaans onder die loep geneem. ’n Mens sal nooit daardie impak wat dit in die 1970’s gehad het, kan nadoen nie. Daarom het ek eerder op die klassieke aard van die stuk gekonsentreer. Die trefkrag lê in die sterk karakters en die verhaal. Die sake wat aangeraak word, bly relevant.”

Alexa Strachan, vervaardiger van die die Woordfeesproduksie, voeg by dat hierdie stuk noodwendig met “dȧȧrdie Siener met Marius Weyers en Sandra Prinsloo vergelyk kan word”.

“Dit is ook ʼn waagstuk om dit op die Kaapse Vlakte te laat afspeel.”

Sy wou hierdie stuk laat herleef as ʼn huldeblyk aan PG du Plessis wat verlede jaar 80 geword het.

“Ongelukkig kon ons dit nie toe doen nie. Maar PG is baie tevrede daarmee dat ons dit nou Woordfees toe bring.” .

“Dis ’n klassieke en tydlose stuk en ek het dit nie aan ‘n bepaalde tyd gebind nie. In dié opsig is dit nie ‘histories’ nie,”sê Reisenhofer wat veral bekend is vir sy regie van die komediereeks Joe Barber. “Die gebeure in Siener speel steeds op verskeie plekke af.”

Gaan daar nie baie van die nuanses van die Afrikaanse teks verlore met dié dat hy Engelssprekend is nie?

“Dat ek Engels is, het voor- sowel as nadele. Ek lees weer goed raak wat Afrikaanssprekendes dikwels nie oplet nie, en ek glo ek het ’n goeie oor vir teksopvoering. Maar ek is tog ook oortuig daar is steeds dinge wat ek nie snap nie.”

Volgens Reisenhofer wou Strachan Christo Davids en Brendan Daniels in die rolle van Tjokkie (Siener) en Jakes hê.

“Hulle is ongelooflike sterk spelers en ek het die res van die rolverdeling om hulle gedoen,” sê Reisenhofer.  “Ek wou nog altyd met Shaleen Surtie-Richards saamwerk en ek kan my nie juis enigiemand buiten sy in die rol van Ma indink nie. Saam met Crystal-Donna Roberts as Tiemie, Ivan Abrahams as Giel, DJ Mouton as Albertus en Andrea Frankson as Fé, het ons die ideale geselskap. Hulle verleen gewig aan die karakters.”

Sy gunstelingkarakter?

“Giel is baie goed geskryf. Hy lyk minder belangrik, maar eintlik dra hy die hele stuk. En hy oorleef op verskeie vlakke.”

Sy gunsteling stuk dialoog?

“Waar Tiemie aan die einde van bedryf 1 sê: ‘Ek wou so graag van geweet wees.’ Dis vir my die wese van drome wat so maklik in ‘n werkersklasgemeenskap verpletter word – deur onder meer tienerswangerskappe en dwelm- en alkoholmisbruik. Waar alle hoop verloor word en drome in duie stort.

  • Siener in die Suburbs word gedurende die Woordfees op 6, 7 en 8 Maart (20:30) by die Spier-landgoed opgevoer.

Woordfees receives financial injection

February 25, 2015 in Sonder kategorie

Stephanie Karikatuur

This year, the Stellenbosch University Woordfees (word festival) received a financial windfall through the WF20, an initiative of the chairman of the Woordfees advisory committee, Rudolf Gouws.

”Frankly, we shamelessly adopted the model used by the Clover Aardklop National Arts Festival, which for the past six years had been using ‘AK21’ to generate additional revenue for their festival,” Gouws said grinning widely. His wife and brother are both directors of Aardklop, and “we believe the country’s arts festivals need to work together and learn from each other, rather than compete against each other”.

The WF20 is a simple concept according to which art lovers each donate R20 000 to the Woordfees every year. The money is used to sponsor a particular production.

“Twenty people have already bought into the initiative. We started the project this year and hopefully more people will become involved in future,” said Gouws, who retired as chief economist of Rand Merchant Bank in 2009 and is associated with Stellenbosch University as professor extraordinary of economics.rudolf gouws small

Donors receive certain privileges that include being able to book tickets to shows one day ahead of the public; receiving invitations to the Woordfees programme launch; and having access to the hospitality suite at the Woordfees. Also included are special parking at the festival grounds; invitations to wine and music days; opportunities to meet the artists; and tickets to suites at the Spier Amphitheatre.

However, these privileges are not why people are prepared to become donors. “They do it to support the arts,” Gouws explained.

This year, the Woordfees is being presented for the sixteenth time; the reason for the ’16 ounces’ theme. Despite strong attendance figures that increase annually, this festival – like almost every other arts festival across the world – is continually seeking new sources of revenue. Modern patrons such as Gouws and other sponsors accordingly play an important role to lighten the financial burden on these festivals.

“That is not unusual. The arts have always had patrons, both male and female. Among those are the Catholic Church and the de’ Medici family of the Middle Ages,” Gouws said. “If we want to see theatre and other art, we need to dip into our pockets and produce.”

In the past, regional arts councils such as the Cape Performing Arts Board (CAPAB), the Performing Arts Council of the Transvaal (PACT) and the Performing Arts Council of the Orange Free State (PACOFS), through their ballet, opera and theatre companies, provided artists with a fairly stable source of income. Some of these councils also commissioned new productions. However, since the regional councils dissolved in the 1990s, national arts festivals have become a lifeline to many artists.

With the dissolution of the arts councils, government funding dried up almost entirely, and although it has been difficult to access significant amounts from the National Lottery, somehow it was possible to maintain existing or newly formed opera and ballet companies, including symphony orchestras – mostly under severe financial pressure. Given the large number of new theatre and music productions it is evident that artists will not allow their voices to be silenced by financial constraints.

But should government not step in again to support the arts through structures such as the arts councils?

“As the need is equally pressing in many other areas, it would be difficult to convince government of this. Moreover, the capacity for corruption in state structures would seem to be too discouraging to explore this idea further. I believe it would be more advantageous if those who are able to do so, join forces and make things happen,” said Gouws.

He believes cooperation between the various arts festivals is important – not only because costs may be shared when presenting co‑productions – but also because expertise could be exchanged in the process.

“To this end, Marguerite Robinson who is programme consultant of Aardklop is one of the Woordfees adjudicators.”

In 2011, the SU Woordfees won a kykNET Fiestas award as the most popular arts festival in the country. The Fiestas recently announced that the Woordfees was again one of the best festivals in the country. The winner will be announced in March.

“We are fortunate in that geographically we are conveniently located, which gives us a slight edge over other arts festivals. People from Durbanville, Gordonsbaai, Somerset West, Paarl, Wellington, Cape Town, and even from the Cape West Coast are within easy drive of Stellenbosch to come and see our shows. Our so‑called swallows – foreigners who live here for the South African summer – are also keen festivalgoers. An added advantage is that people who visit the Woordfees have easy access to the ocean and mountains.”

Although Gouws’s love of the arts embraces all genres, he evidently prefers classical music.

Paging through the Woordfees programme, Gouws said: “Just have a look at the incredible classical music programme. Nina Schumann and Luis Magalhães, Roelof and Zorada Temmingh … to name but a few. No, it’s impossible to single out a performance. Everything here is wonderful. We are fortunate to have someone of Peter Martens’s stature in charge of things. As cellist and director of the Stellenbosch International Chamber Music Festival, Martens has a packed programme and is on tour continually. In addition, he does exceptional work for the Woordfees.”

According to Gouws, his role as chairman of the Woordfees advisory committee is “to help open doors through my associations in the business world and to assist in coordinating a few things. However, Woordfees director of 2015, Saartjie Botha, and her team manage to do such incredible work that my role really pales next to theirs.”

Talle Woordfeeskaartjies al uitverkoop

February 25, 2015 in Sonder kategorie

Stephanie Karikatuur 2 vir web

 

As kaartjieverkope enige aanduiding is, gaan die US Woordfees, wat op die kampus van die Universiteit Stellenbosch en ‘n paar omliggende wynplase plaasvind, vanjaar ʼn groot treffer wees.

Meer as 45% meer kaartjies is reeds verkoop vergeleke met die ooreenstemmende tyd verlede jaar. En vergeet van kaartjies kry vir Nataniël se vertoning Die maak van ʼn jas. So ook die middagetegesprek met Pieter-Dirk Uys wat vanjaar sy 70ste verjaardag vier. Al die kaartjies is reeds uitverkoop.

Ook uitverkoop is die diskoers China in Afrika; die demonstrasie van Marlene van der Westhuizen – wat op die skrywersfees geheime van ʼn Franse kookklas deel; De Wet Potgieter wie se boek oor Al-Kaïda in SA opslae maak en die optrede van die US koor.

 

woordfees web2

Jy sal vinnig moet spring vir kaartjies vir die dramas Dogma, Die seemeeu, Vir ewig en altyd asook die vertoning Hart en see met die immergewilde Laurika Rauch en Elvis Blue, en die musiekvertoning Doep is nie dood nie. Die gesprek met die argitekspaar Gawie en Gwen Fagan is ook bykans uitverkoop. Daar is ook min plek oor vir Willem Anker se bespreking van sy boek, Buys; ʼn grensroman oor die omstrede Coenraad de Buys.

Soos gewoonlik sal daar ook by die feeskern ʼn paar heerlike kuier- en eetplekke wees. Vroeë opstaners kan al van 06:00 soggens by die Plataankafee regskuif om te kyk en te luister hoe die span van Monitor radio laat gebeur. Verskeie RSG programme word deur die dag regstreeks van hier af uitgesaai en daar is ʼn groot klem op die Woordfeesgebeure.

Terwyl jy luister, sal jy by die pop-up restaurant onder die plataanbome ook iets te drinke en te ete kry.

By De Vette Mossel kan jy ook tot laataand iets vir die hongerpyne kry terwyl jy na ʼn verskeidenheid musikante kyk. Piet Botha, Arnold Carstens, Koos Kombuis, Schalk Joubert, Jan Blohm en Gerald Clark is maar net ʼn paar van die kunstenaars wat daar optree. En met Storievuur word allerlei staaltjies om ʼn vuur vertel.

Vir meer inligting besoek die Woordfees se webblad by www.woordfees.co.za

Van Hemert bekoor deur uitdagende Strindberg

February 20, 2015 in Sonder kategorie

 

Stephanie Karikatuur

Die dramaturg en regisseur, Ilse van Hemert, bring na meer as ʼn dekade weg van die verhoog, vanjaar ʼn uitdagende stuk, August Strindberg se Skuldeiser, na die Woordfees toe. Stephanie Nieuwoudt het met haar gesels.

Die welslae van Skuldeiser word bepaal deur die akteurs se vertolking. Dit is ook die grootste uitdaging van hierdie stuk.

“Met ander toneelstukke kan jy speel met lig en klank en ontwerp. Skuldeiser vra nie vir musiek en al die ander dinge nie. Dit vra net vir briljante spel,” sê Van Hemert, wat die stuk ook uit Engels na Afrikaans vertaal het.

Skuldeiser is die verhaal van ʼn gelukkig getroude paartjie, die kunstenaar Adolf en sy vrou Tekla. Adolf ontvang besoek van Gustav, Tekla se voormalige minnaar wat hom sielkundig manipuleer. En wanneer Tekla op die toneel verskyn, probeer Gustav om haar weer voor sy sjarme te laat swig.

Anna-Mart van der Merwe is Tekla, André Odendaal is Gustav en Adolf word vertolk deur ʼn relatiewe nuweling Stiaan Smith.

“Om ervare mense te gebruik het uitdagings. Jy wil hul ervaring en die tegniek wat hulle na ʼn stuk toe bring, benut. Maar jy wil ook nie hê hulle moet terugval in vorige vertolkings wat gewerk het nie. Ek vereis dat die akteurs elke keer van nuuts af moet begin. Ek word as ʼn despoot-regisseur beskou omdat ek elke asemhaling, elke stilte wil orkestreer,” sê Van Hemert.

“Ek dwing spelers om elke keer terug te gaan na ʼn plek van eerlikheid. Akteurs kan in opstand kom hierteen want hulle voel naak. Anna-Mart gee haarself egter 100% aan die regisseur oor. Sy het die soort tegniek wat ʼn mens nie verniet kry nie. André het ook briljante tegniek. Ek is opgewonde om vir Stiaan, die nuwe akteur, aan gehore bekend te stel. Ek dink hy wou al weghardloop maar ek ketting hom aan die verhoog vas.”

Ilse van Hemert

Ilse van Hemert

Waarom wou sy juis met Skuldeiser terugkeer na die verhoog?

“Wanneer jy met die classics werk, weet jy dit het die toets van die tyd deurstaan. Dis nie ʼn groen teks waaraan jy moet werk en laat lyk asof dit ryp is nie. Strindberg was ver voor sy tyd. Hierdie stuk is meer as 120 jaar oud – dis in 1888 geskryf – maar Strindberg se idees was toe al modern. Die krisisse in hierdie toneelstuk is steeds relevant. Jaloesie is steeds jaloesie. Die vrou se behoefte om haar onafhanklikheid uit te leef, het nog nie verander nie. Die vraag oor wat man en vrou mekaar in die huwelik verskuldig is, is steeds relevant. Vertroue is ook steeds ʼn bitter moeilike onderwerp.”

Dis die eerste keer dat sy ʼn werk van Strindberg aanpak.

“Ek was nog altyd gefassineer met sy werk en sy ironiese kyk na die lewe. Ek was nuuskierig om ʼn drama van hom te ontgin. Skuldeiser is ʼn sielkundige riller en baie wonde word gepleeg. Die bloed gaan spat.”

As vertaler het sy verwysings wat tyd en plek gebonde is, verwyder en verander. Maar sy het Afrikaanse woorde wat dalk al in onbruik verval het, gebruik om sodoende ʼn ou, klassieke gevoel te behou.

“Dis interessant dat gehore moeiliker iets in hul eie taal vergewe. As karakters in ʼn toneelstuk in die moedertaal lelik praat, sal die gehoor makliker beswaar aanteken deur byvoorbeeld uit te stap as wanneer dit in ʼn ander taal gebeur.”

Van Hemert het 15 jaar gelede besluit om voltyds te begin werk – as vervaardiger van die TV-reeks Scandals.

“My seun Alexander was net agt maande oud en ek het met hom in ʼn wiegie onder die tafel regie gedoen. As enkelouer het ek ʼn materialistiese besluit geneem om nie meer teaterwerk te doen nie. ʼn Ander rede was dat ek aan ʼn diep uitputting gely het. Ek het aan vyf of ses stukke per jaar gewerk en het gevoel ek kan niks meer oorspronklik na die werk toe bring nie.”

In 15 jaar het sy wel twee teaterstukke tussen haar TV-werk ingepas.

“’Om TV-werk te doen is oneindig bevredigend. Ek werk met Scandals met die beste skrywers en spelers. Ek is trots op die produk wat 3 miljoen huise bereik. Natuurlik moet ʼn mens ook verantwoordelik wees. Jy moet mooi dink wanneer jy ʼn storie vertel oor byvoorbeeld lyfstraf en aborsie. Om my kykers se wêreld nog beter te verstaan, het ek Sotho en Zoeloe geleer praat.”

Het die TV-ervaring van haar ʼn beter regisseur gemaak?

“Ek weet nie of ek ʼn beter regisseur is nie. Ek het wel meer deernis en dankbaarheid.”

  

 

Wanneer rooi liggie aangaan, skop adrenalien in

March 12, 2014 in Sonder kategorie

Sy is intelligent, weet hoe om ‘n krisis op die lug te hanteer en is een van die mees gesoute radiojoernaliste in Afrikaans. Anita Visser gee vir Stephanie Nieuwoudt ‘n blik op haar werk. 

anita Visser

 

“Julle het vriendelike spinnekoppe op Stellenbosch.”

Die radiopersoonlikheid Anita Visser hou haar arm uit. Dis rooi en opgehewe waar ʼn spinnekop haar twee dae tevore gebyt het.

“Ek het dadelik ʼn dokter gaan sien en dit lyk en voel al beter danksy die antibiotika wat hy voorgeskryf het.”

Soos dit ʼn goeie joernalis betaam, het sy die dokter dadelik begin uitvra oor antibiotika en die doeltreffendheid daarvan.

“Mediese stories en die gebruik van antibiotika is een van my belangstelling Een van die mees skrikwekkende stories wat ek nog gedoen het, was oor die misbruik van hierdie medikasie. Omdat dit so misbruik word, gaan dit vir nog net sowat 15 jaar doeltreffend wees. Dit maak my werklik bang dat mense oor ʼn paar jaar in die tuin kan val, seerkry en weens bloedvergiftiging kan sterf omdat daar ʼn algemene weerstandigheid teen antibiotika is.”

Dit is die nuuskierigheid oor bykans alles om haar en haar uitstekende navorsing wat van Anita een van die land se voorste joernaliste maak. En die afgelope sowat sewe maande is sy saam met Cobus Bester een van die ankeraanbieders op Monitor op RSG. Mense wat gereeld op RSG inskakel, weet egter dat sy al jare lank gereelde bydraes tot Monitor lewer. Sy was ook die kundige aanbieder van die Sondagaand-aktualiteitsprogram Kommentaar en dat sy Saterdae Naweek-Aktueel op Saterdae aangebied het. Haar kundigheid  en ingeligtheid oor die politiek (veral met Kommentaar) het altyd opgeval.

Antita Visser en Cobus bester

 

By vanjaar se Woordfees, beïndruk sy met haar gesprekke en onderhoude – onder meer met die Kaapse politici Lynn Brown en Dan Plato. Die luisteraars drom by die Erfurthuiskafee saam om na Anita, Cobus en hul gaste te luister en hulle te sien.

“Dit is vir my uiters belangrik om goed voorberei te wees – sodat ek iets het om op terug te val as daar dalk ʼn lugstilte of een of ander probleem is,” sê sy.

Sy sê dit het nogal aanpassings gekos om sowat sewe maande gelede as anker by die Monitor-span in te val.

“Ek is nie ʼn oggendmens nie. Maar my liggaamshorlosie het skynbaar nou gewoond geraak aan die vroeë opstaan. Ek kom agter dat ek ook op dae wat ek nie werk nie, vroeg wakker word. Dit maak ook nie saak hoe moeg jy is, of hoe min lus jy is vir die dag wat voorlê nie, wanneer daardie rooi liggie in die ateljee aangaan, is jy 100% gefokus.”

Anita verduidelik dat twee ankeraanbieders vir die oggendprogram ʼn wêreldwye tendens is.

“Cobus en ek het goeie interaksie op die lug. Ek was heeltemal versot op Kommentaar omdat dit ʼn sterk politieke aanslag gehad het, maar ʼn mens se lojaliteite verskuif blitsvinnig na die nuwe program wat jy anker.”

Sy glo ook aan die “sjarme-faktor” wanner luisteraars oor iets kla.

“Met Kommentaar het ek moeite gedoen om elke e-pos puntsgewys te beantwoord en te verduidelik waarom dinge op ʼn sekere manier gedoen word. Ek probeer steeds om briewe te beantwoord. Ons het wonderlike luisteraars. In die algemeen is ons luisteraars war mense.”

Sy vertel dat sy soms heeltemal uitgeboul word deur iemand oor wie sy vooropgestelde idees gehad het.

“Ek het eenkeer by ‘n geleentheid in ‘n onderhoud met Chris Barnard vir hom gesê hy het nogal ‘n reputasie met die vroue. Ek het vereag hy sou op die verdediging wees, maar hy het uitgabars van die lag en gesê dis veel erger as wat ons dink. Jy kan mos nie anders as om van iemand, wat so eerlik is, te hou nie.”

Sy sê sy is “heeltemal verlief op klank”.

“Klank op radio skep intimiteit. Wanneer jy met iemand sit en kuier, hoor jy nie sy asemhaling nie. Maar op die lug hóór jy dit. Toe ek jare gelede navorsing gedoen het vir ʼn oudiovisuele vertoning om Monitor se 25 ste bestaansjaar te vier, het ek op besonderse stukke klank afgekom. Monitor se span was eerste op die toneel toe prof Johan Heyns vermoor is en die joernaliste het met sy seun gepraat. Jy hoor hoe hy met die onderhoud na sy asem snak.”

Wanneer ʼn mens na klankgrepe luister wat onder emosionele omstandighede opgeneem is, besef jy die krag van klank. Die manier waarop mense in sulke situasies asemhaal en praat gee die trauma van ervarings meer intiem weer as wat woorde in die gedrukte media dit kan doen.

“Wanneer  iemand op die radio huil, skep dit onmiddellik empatie. Om op TV te wees, is glansryk, maar radiowerk is soos ʼn paar gemaklike pantoffels. Mense luister na jou terwyl hulle in die stort is en vir hul kinders ontbyt gee.”

Anita put ook groot genot uit die terugvoer van luisteraars. Sy vertel laggend van die man wat op die SMS vraag: “Sal jy in die hof gaan getuig?” geantwoord het dat hy na die diefstal van sy bakkie en na kruisondervraging so uitgemergel was dat hy gewonder het of hy ooit werklik ʼn bakkie besit het.

Gewoonlik verloop alles klopdisselboom in die ateljee. Maar soms loop alles verkeerd. Soos die keer tydens ʼn buite-uitsending in Knysna toe die rekenaarstelsel gefaal het, en daar gevolglik ook geen slave screen (wat onder meer die volgorde van die programme asook die inleidings van die verskillende insette, en die advertensies aandui) was nie. Voeg daarby die afwesigheid van ʼn horlosie en die ateljeegaste wat iewers heen verdwyn het, en jy kan jou die chaos indink. Die regisseur, Wessel Pretorius, het rondgehardloop om die gaste op te spoor en hulle een vir een in die ateljee ingebring.

Wanneer hy iemand ingebring het, moes Anita, tot groot verbystering van die gas met wie sy besig was om te gesels, vir hom totsiens sê – terwyl hy nog heerlik besig was om te gesels.

Tog kom luisteraars selde agter wanneer iets agter die skerms skeefloop.

“Ons sal dink die uitsending was die grootste mislukking, maar dan sê luisteraars alles het vir hulle goed geklink. Dis ʼn groot kompliment dat ons probleme so goed kan hanteer dat niemand anders dit agterkom nie.”

Daar was ook die keer toe iemand in die IT-afdeling wat met ʼn leerlingskap besig was, gevra is om van die lêers leeg te maak. Die verkeerde lêers is leeggemaak en ʼn uur voordat die program moes begin, was daar net een storie oor om die program te vul.

“Chris Louw, ons destydse baas en iemand met wie ek baie goed oor die weg gekom het, het vir die span gesê hy gee nie om wat ons kry nie en waar ons dit kry nie, maar ons moet inhoud skep. Ons het mekaar gehelp en toe die program begin, was daar genoeg inhoud. Niemand daar buite het besef daar was ʼn krisis nie.”

Anita sê sy het veral baie van Kommentaar gehou omdat dit in diepte analise van die nuus was.

“Sosiale media het gewis ʼn plek, maar ʼn mens kan nie alles reduseer tot ʼn sexy soundbite nie. Ek is bekommerd want dit is asof joernaliste toenemend minder lees en hul algemene kennis verswak. Ek glo daar is steeds plek vir diepte-joernalistiek.”

Benewens haar passie vir haar werk, is Anita ook versot op reis, Op 27 het sy haar kar, haar bed en haar yskas aan haar pa verkoop en Suid-Amerika toe vertrek. Sy het onder meer twee jaar lank in Argentinië gewoon en onwettig daar gewerk. Tydens haar reise versamel sy allerlei voorwerpe wat sy gebruik om haar huis te versier.

“Om my huis mooi te maak, is ook een van my passies. Ek het ʼn groot belangstelling in binnenshuise ontwerp.”

Haar huis, gevul met die besonderse voorwerpe wat sy tydens haar reise versamel, was ook al twee keer in dekortydskrifte.

Maar haar grootste passie, is die radio. En wanneer daardie rooi liggie flikker, is Anita op haar stukke.

Soos die meeste joernaliste ontmoet Anita deurentyd bekendes, soos die skrywer Deon Meyer en die ANC politikus Lynne Brown. "Maar ons staan altyd buite die winkel en kyk na die sweets daarbinne," sê sy.

Soos die meeste joernaliste ontmoet Anita deurentyd bekendes, soos die skrywer Deon Meyer en die ANC politikus Lynne Brown. “Maar ons staan altyd buite die winkel en kyk na die sweets daarbinne,” sê sy.

 

 

 

 

 

Antia 2

Verskrikking van liefde vuur Tara se passie

March 5, 2014 in Sonder kategorie

 

Stephanie Nieuwoudt

Die verskrikking. Die verrukking. Die liefde.

As jy al ooit deur die liefde vernietig is, dan kan jy nie bekostig om die drama Nagwond mis te loop nie.

“Daar sal ongetwyfel iets wees waarmee jy kan identifiseer. Andersins kom drink na die vertoning ʼn dop saam met my want ek het raad oor die liefde nodig.”

Die dramaturg, regisseur en vervaardiger, Tara Notcutt. Foto: Ben Isaacs

Die dramaturg, regisseur en vervaardiger, Tara Notcutt. Foto: Ben Isaacs

Aan die woord is Tara Notcutt, regisseur van Nagwond, ʼn produksie oor, nou ja, die liefde en drie mense wat in ʼn “donker en stormagtige liefdesdriehoek vasgevang is.

“Die stuk is deur Albert Pretorius geskryf. Dis ʼn manjifieke teks en ʼn rou, eerlike blik op die liefde in al die opgef..te glorie daarvan. Gideon Lombard, Cintaine Schutte en Albert speel hierin en hul spel is ongelooflik,” sê Notcutt.

Pretorius is trouens ook genomineer vir ʼn Fiësta as beste akteur.

Notcutt is lid van ʼn groep jong teaterskeppers (Pretorius, De Klerk Oelofse, Hannah Borthwick, Christiaan Olwagen, Wessel Pretorius, Roelof Storm, Cintaine Schutte) in hul laat twintiger/vroeë dertigerjare wie se voetspore reeds oral in die bedryf agtergelaat is. Hetsy as dramaturge, akteurs, skrywers of vertalers.

Verlede jaar is Notcutt se Woordfeesproduksie Three little pigs (waarvan sy regisseur en skrywer was) aangewys as die beste op dié fees. Die produksie is ook pas genomineer vir ʼn Fleur du Cap-toekenning.

Voorts is sy deur die Mail & Guardian aangewys as een van die land se 200 top jongmense om dop te hou en het sy ook in 2010 al die Rosalie van der Gucht-toekenning vir beste regisseur ontvang. Haar ander produksies Mafeking Road en Miskien waarvan sy die skrywer/mede-skrywer was, het ook lof gekry. En sy is maar net 27 jaar oud.

Sy lag. “Natuurlik is al die lof intimiderend. Ek het egter geleer om dié pretrit te omhels en om nie oorweldig te raak daardeur nie. Ek gebruik dit eerder as aansporing om beter te word, vinniger te leer en om elke oomblik te geniet.

“Ek glo my pynlike skaamheid help om my geanker te hou. Maar, op ʼn ernstiger noot, ek besef dat ek tot dusver nog baie gelukkig was en ʼn mens is net so goed as wat jou laaste produksie was. Ek hoop ek kan aanhou om werk te doen oor dinge waaroor ek sterk voel en saam met mense vir wie ek lief is.”

Notcutt is ook die stigter van The Pink Couch, ʼn kollektief van “eendersdenkende mense wat daarvan hou om saam te werk aan die gesamentlike doelwit om teater te skep wat ons graag self wil sien”.

Nagwond

Nagwond

Die naam kom van ʼn skelpienk Queen Anne rusbank wat sy in ʼn meubelwinkel gesien het toe sy 12 jaar oud was.

“Ek het toé besluit ek wil eendag ʼn teater open en dit The Pink Couch noem. Wel, my pa het eerste ʼn teater begin en omdat ek hom nie wou na-aap nie, het ek besluit om ʼn maatskappy met die naam te begin.”

Waarom dink sy daar is nou soveel jong opkomende sterre in die bedryf?

“Dis asof daar ʼn gedwongendheid onder mense is om die stories te vertel wat in hul koppe en harte is. Dit kan nie tot later wag nie. Ek dink ook mense begin op ʼn al jonger ouderdom besef hoe belangrik dit is om vir jouself te werk. Beeldskone verhale word verhoog toe gebring – en dit is ʼn besonderse ding om van deel te wees.”

Waarmee hou sy haar nog besig?

“Ek het ʼn teaterstuk, between you and me geskryf oor al my gunsteling dinge: ʼn lieflike man, ʼn lieflike meisie, bietjie Afrikaans, bietjie Engels en ʼn verskriklike lang tafel. En ek is nou besig met Last Rounds ʼn stuk vir Cintaine Schutte oor my ander gunsteling dinge: ʼn meisie, ʼn gebroke hart, goeie musiek en baie whiskey.” Sy glo teater het verskeie rolle.

“Teater kan enigiets doen. Dit kan genesend wees, volwasse mans tot trane dryf, dit kan ontstel en vermaak. Die belangrikste egter is dat dit mense moet raak – hetsy dit hulle vul met vreugde, hulle ontstel of hulle skok.”

  • Kom kyk by die US Woordfees watter uitwerking het Nagwond op jou. Die produksie is dir keer by die fees te sien. Op  7 Maart (20:30), 9 Maart (20:30) en13 Maart om 14:30 in die Radio Helderberg Klein Libertasteater.