Die Donker Eeue 15: Rampspoed in Jemen

27/03/2011 in Sonder kategorie

Vir bykans ‘n duisend jaar tot die 6de eeu n.C. was die belangrikste politieke mag in die Arabiese skiereiland gesetel in die huidige Jemen. Hierdie staat was ook in beheer van handel-sentrums aan die Oos-Afrika kusstreek. Met die destabilisering van die wereld se klimaat in die laat 530’s het twee rampe die streek getref. Eerstens het ‘die Plaag’ (builepes) in 539 of 540 uitgebreek, wat volgens alle gegewens in Oos-Afrika ontstaan het. Tweedens is die landbou-ekonomie van die belangrikste deel van die staat vernietig.

Die Marib-dam was een van die grootste prestasies van siviele ingenieurswese in pre-moderne tye. Die damwal was sowat 700 meters lank, 17 meters hoog en met ‘n basis-wydte van 65 meters. Vloedwater is in die dam opgevang en deur twee sluise uitgelaat na ‘n 1 200 meter-lange kanaal en daarvandaan deur 15 sekondere sluise en 121 tersiere sluise na ‘n besproeiing-stelsel bestaande uit honderde kilometers van sekondere kanale. Meer as 10 000 hektaar is besproei en het ‘n bevolking van tot 50 000 mense onderhou.

Die stad Marib was die hoofstad van die koninkryk van Saba (vermoedelik die bybelse Skeba) tot laat in die derde eeu. Daarna was dit ‘n belangrike sentrum van die gesamentlike koninkryk van Saba en Himyar, nadat Saba aan die Himyariete onderworpe geraak het.

Soos aan die begin van hierdie reeks uitgewys is, het die wereldwye klimaats-ontwrigting van 535n.C. tot die 550’s gevolg op ‘n katastrofiese uitbarsting en ontploffing van ‘n proto-Krakatoa vulkaan in die Soenda-seestraat. In Jemen is droogtes sporadies onderbreek deur frats-vloede. ‘n Vloed van ongekende omvang in die 540’s het die Marib-damwal vir die eerste keer in 100 jaar laat meegee. Volgens koninklike argiewe is ‘n werksmag van oral uit die koninkryk op die been gebring om die damwal te herstel en te versterk. Verdere vloede het egter gevolg wat, behalwe skade aan die damwal self, ook die dam se kapasiteit deur verslikking laat afneem het. Verslikking is veroorsaak deurdat plantegroei in die dam se opvanggebied weens droogte vernietig is, waarna die bogrond met opeenvolgende swaar reens weggespoel is.

In die 550’s het die damwal weer gebreek. Alhoewel dit weer herstel is en nog tot die 590’s in gebruik was, was Marib sedert die 550’s nie meer in staat om sy eie bevolking en besoekende nomadiese groepe te voed nie. Weens migrasie elders heen in die Arabiese skiereiland het die bevolking van Marib gedaal tot sowat 5 000 tot 10 000 mense. Die verswakking van die Himyariet-koninkryk het ‘n mags-vakuum in die Arabiese wereld laat ontstaan.

Volgende: Droogte in Mekka

2 antwoorde op Die Donker Eeue 15: Rampspoed in Jemen

  1. brug het gesê op 27/03/2011

    Dis die soort geskiedenis wat op skool aangebied moet word.

  2. Twaksak het gesê op 27/03/2011

    Dankie. Ek het geleer.