Jy blaai in die argief vir Afrikaans cool.

Profile photo of gidivet

by gidivet

Afrikaans is cool

November 25, 2012 in Uncategorized

Ons seuns se Afrikaans het nie sterk begin nie. Dit help nie om in ‘n annerland gebore te word nie, en veral nie as jou maatjies almal Engels praat nie. Al praat ons as ouers Afrikaans was dit nie altyd ewe maklik om hulle in Afrikaans te laat terug antwoord nie. Dus, tot die oumas en oupa se frustrasie moet hulle koningin Lizzie se taal praat met die kinders as hulle behoorlik wil kommunikeer. Dit het bietjie gehelp dat hulle in 2008 vir 6 weke by familie in SA gekuier het. Teen die einde het hulle ampertjies behoorlik begin praat. So nou en dan kom kuier familie uit SA hier by ons, maar dit maak nie soveel indruk nie.

Die probleem is enersyds dat hulle selfbewus voel om te probeer en andersyds dat Afrikaans gewoon net nie cool was om te praat nie.

En ons slaan ons oge op na die berge en wonder waarvandaan daar vir ons hulp sal kom. Ok, dis heuwels. (Hier rond is nie berge nie.) Hulp kom toe uit ‘n interessante oord. Dis so interessant hoe die brein en tale werk. Dis fantasties om te sien hoe die tale inmekaar steek, veral die ondermaanse germaanse groep. Waarvan Engels ‘n sytak is.

Die eerste deurbraak het gekom toe die kinders agterkom daar word met nuwe oë na hulle gekyk by die skool toe mense uitvind hulle is tweetalig. In die land van die blindes is eenoog koning, maar hulle kan darem die taal goed genoeg gooi om indruk te maak. Skielik is Afrikaans “cool”. Veral in die hoërskool, waar daar ‘n babelse verwarring gesprak (of gepleeg) word. Daar is heelwat ander immigrante kinders wat nie Engels as huistaal het nie. Ons seuns word gekies om te help met verwelkoming en integrasie van nuwe skoliere. Dan is daar verpligte Franse en later Spaanse klasse. En hier gebeur toe iets totaal onverwags, en wonderlik. My oudste maak vriende met ‘n kind wat tale aanleer vir ‘n stokperdjie. En die kind besluit om Afrikaans te leer. So elke dag kom hy by die skool en wil weet hoe sê mense “die volgende” in Afrikaans. Hoepla!

Weet jy hoe baie Duits het ons in ons huis of in die koshuis gepraat toe ons in standerd 7 Duits geleer het? Zip. ‘n Mens het dit maar in ‘n boek geleer, en daar het dit gebly, want in ons koppe kon dit nooit nes skop nie. Hier in ons huis werk dit anders. Die seuns en hulle maats praat gereeld Spaans met mekaar, heel spontaan. Sommer so tussendeur die Engels. Dis hier waar Afrikaans stil-stil by die agterdeur ingesluip het.

Toe sit ons nou die aand om die tafel (dit vat nogal heelwat beplanning en organisasie om al vier van ons terselfdertyd om die tafel te kry). En gesels. Meestal in Engels, maar ons is nou in ‘n fase waar ons frases in verskillende tale vergelyk. Van Spaans weet ekke niks, so hulle het die voordeel dat hulle my kan probeer beïndruk. Daar is natuurlik min dinge soos ‘n tienerseun se brein. Jy moet jou mond uitwas en jou voete afvee as jy daar besoek afgelê het!

Ek dink ons het ‘n nuwe familie “in joke” geskep in die proses. Martin praat oor “ag en tagtig”, want hy hou van die g’s. Mev G herinner hom die oumense het van “ag-en-taggentig” gepraat. Dit laat my onthou van ons studentedae, toe ons geleer het om dragtigheidsondersoeke in koeie te doen. Tegelykertyd herinner die ma die seuns dis hulle beurt om skottelgoed te was. En die lig gaan aan in hulle oë! Die handgebaar vir “lang handskoene aantrek” is die nuwe handgebaar vir “skottelgoed was”. (Gryp die pols van die linkerhand met die regterhand en stoot die hand op teen die kaal arm.) Ons professor het so met sy arm op in die koei gestaan en met groot smaak die volgende kwytgeraak: “Wragtag! Pragtag! Sy’s dragtag!

Maar daar is een woord wat hulle histeries laat rondrol het. Dis die Afrikaanse woord vir “hangover”. Babbelaas. Sê dit stadig genoeg om die Engelse woord vir “appelkoosmaag” te hoor.