You are browsing the archive for Uncategorized.

Profile photo of maraja

by maraja

Om te Knoop of te Doop…

November 16, 2017 in Uncategorized

Mens is Nooit te oud om te Leer nie…

Om te Knoop of te Doop…

“Mamma gaan al jou hare afknip…” dreig ek soggens as Sussie huil terwyl ek die woeste Kroon op haar koppie probeer tem…en dit issie net omdat ek ‘n ongeduldige ma probeer wees nie…no ways…Dit tele-transport my na die laat sewentiger jare…met my eie Rapunzel-hare tot oppi boude…en Ma wat ure sit en hare uitkam…en kougom-koeke probeer ontknoop…en ek wat huil en en en…dis ‘n aaklige besigheid…en ek kannie glo dat ek nou op my oudag die rede moet wees vir ‘n klein dogtertjie se trane-met-hare nie…My eie soet Rapunzel-revenge het eers op die rype ouderdom van 20 gekom…toe ek my lang vlegsel afgeskeer en vir my ma gegee het…

Dit gee my steeds oneindige omkrul-tone-plesier om soggens so tussen ‘n mond vol Aquafresh-skuim, die skêr te gryp, en ‘n weerbarstige Saartjie Bauman-krul te wys wies baas van hierdie hare-plaas…

Want wat is nou erger as los toue in ‘n mens se lewe?  Dis soos om perd te ry sonder enige tou ini hand…die blerrie-merrie-perd galop sommer die veld in…met jou…slegs as passasier…So lê ek een aand langs my oorle man in die bed…en gaan aan oor dit…en dat…en nogmaals dat…Hy het gevra hoekom ek so uptight is oor als…en ek het hom verontwaardig geantwoord:  “Al hierdie los toue wat so hang in die lug…is besig om my senuwees te knaag my skat…”  Hy het sommer net daar uit die bed gespring en die kabel van die DSTV in die solder gaan oprol…(een toutjie minder op my lysie…)

Het jy al gehoor dat van uitstel… afstel kom? En stel ons nie so graag onplesierighede uit vir later nie?  Om iemand te konfronteer oor ‘n slegte aangeleentheid…om jou bankbalans en bankier vierkantig in die oë te gaan kyk…of om vir iemand askies te sê…Tog is dit so bevrydend…en die slimstes onder ons het ‘n term daarvoor…delayed gratification…met ander woorde…hou die lekkerte vir laaste…

Toue het al baie drenkelinge se lewens gered…maar o genade…moenie my vra om vir jou ‘n knoop te ontknoop nie…dis pure hel op aarde…en wie ken nie die sielsdodende gevoel van ‘n verkeers-knoop nie…dit voel soos die highway-to-hell…met die uurglas van jou lewe wat jy in jou geestes-oog op die dashboard sien sit…elke korrel sand…verspil op die tarmac van jou eie sell-by-date

Maar wag…laat ek jou vertel van die twee ou seemans-geknoopte toue om my enkels…Soos ‘n groot, ou seilskip van ouds…het ek twee ankers…en al is hulle maar nog klein en lig ini broek…hou my bol-seile koers…want my kompas is gestel op hul toekoms…ver annerkant die horison waar die son sak saans…Snags, as ek luister na hul sagte klein-dogtertjie slaap geluide…kyk ek op na Orion se belt…want ek weet hul Vader hou ook ‘n wakende oog oor hul slapende lyfies…en dis dan wat ek waarlik geknoop en gedoop voel in hul/my liefde vir my/hul…

 

Profile photo of maraja

by maraja

‘n Brawe Kartograaf…

October 29, 2017 in Uncategorized

Mens is nooit te oud om te leer nie…

‘n Brawe Kartograaf…

Ek lees noudie dag dat (volgens ‘n ene Scott M Peck) ons almal as klein kindertjies ‘n kaart van die Lewe teken…Ek kan my voorstel dat hierdie kaart soos die een van ons eie wêreld is…soos die Verenigde Nasies dui ons op ons eie kaarte aan waar onlangs oorloë plaasgevind het…watter nasies met agterdog bejeen moet word…waarheen ons met gemak kan reis…waar gevaarlike, verspuwende berge geleë is…of waar tsunami’s al voorgekom het. Het jy geweet dat pirates nie net in Disneyland aangetref word nie, maar ook langs die kus van Afrika?

Die probleme van die Lewe bekruip ons egter hier teen die teenager stadium wanneer ons kaarte begin verouder…en ons ons kaarte oor moet begin teken…Grense tussen lande word verskuif, nuwe unies word gestig…ou kolonies verdwyn…presidente kom…en gaan…en ons, die ewige reisigers van die Lewe moet seker maak dat ons Visa’s en Paspoorte op datum is…

Slim wysneuse (wat jare lank in die sielkunde studeer het) noem hierdie verskynsel “transference”…en dit beteken dat ons die kaart wat ons kleintyd geteken het…toepas op ons huidige situasies….bv “mense kannie vertrou word nie” of “ek is alleen in hierdie grootmens wêreld” en “ek is lelik, niemand hou van my nie”…

Min mense is volgens Peck se Road Less Travelled…braaf genoeg om hul kaarte te her-teken…dit is glo ‘n konstante gedoente…Kan jy jou voorstel…om daagliks jou opgevoude kaart uit jou handsak te haal en gou tydens lunch, tussen tee en ‘n koue ham toebroodjie, jou groot wit uitveër (ook altyd byderhand en onderin jou handsak) te neem en so-en-so se naam van jou kaart uit te vee (want julle het ‘n onderonsie by die fotostaat masjien gehad om 10 vanoggend) amper soos die unfriend knoppie op Facebook…”Mamma…Ida wil nie meer my maaikie wees nie…” huil Sussie vanoggend toe ek gou gaan koffie drink by Buurvrou…Halfpad in die rede geval…het ek geirriteerd vir Sussie beveel om onmiddelik weer te gaan “maaikies maak”…’n groot sluk van my koue koppie koffie gevat…en my storie met Ida se ma hervat…

Maar wat is nou eintlik die punt van hierdie storie? Die punt is dat daar een konstant van die Lewe is…dat die Lewe nie konstant is nie…Net noudie dag was ek ‘n bruid in wit…toe word ek “Mamma” in maternity wear…en toe weer ‘n weduwee in swart…goeie genade…alles binne die bestek van vyf jaar…hoeveel uitveërs kan mens opgebruik? Ek onthou ook nog goed hoe die stil NG Kerk dominee ons vier kinders om my ma se groot etenstafel laat sit het (pas nadat my pa gesterf het) en ons vertel het dat ons nou ‘n nuwe identiteit het…”Pa-loos”…en eendag in die toekoms sal ons dit weer moet doen as ouer-lose “wees-kinders”…want dit is die Lewe…soos brawe Kartograwe…moet ons nooit bang wees om ons kaarte te herrangskik…of selfs oor te teken nie.  Ons almal weet hoe erg dit is om met ‘n foutiewe kaart of verkeerde aanwysings oor die telefoon na ’n belangrike baken te soek….was dit nou links…of regs…?

Ons weet elke pirate van ouds het ‘n kaart in sy broeksak gedra…van ‘n magical skatkis ( begrawe, êrens op ‘n baie geheime plek..) maar dat dit nooit regtig bestaan het nie…

Tog is dit die soeke en hoop na ‘n volledige verwysingsraamwerkende Kaart van jou eie lewe (nes die pot goud aan die einde van die reënboog) wat vir jou geluk en gemoedsrus sal bring…

Is dit nie die ware skat van die Lewe nie?

Profile photo of maraja

by maraja

‘n Kas vol Vriende…

October 12, 2017 in Uncategorized

Mens is nooit te oud om te leer nie…

‘n Kas vol Vriende….

Het jy geweet dat daar sekere celebrities is wat miljoene vriende op social media het?  Ek wonder of hulle werklik geliefd voel deur al hierdie vreemdelinge…or are they weighed down….deur die feit dat dit slegs ‘n virtuele vriendskap is?  Een van my favourite rock sterre het so drie maande gelede homself opgehang…en ek wonder of ook een van sy vriende (wat genoeg van al sy issues gehad het) gese het…”Gee hom net genoeg tou…” want dis wat ek ook noudie dag gese het…want vriende kan mens soms grensloos irriteer, maar miskien het mens net dalk ‘n break van hulle nodig?

Ek onthou nog goed die bloedstollende gil…en vreeslike geween (so twee jaar gelede) toe ek vir Sussie en Kleinsus in die bad gelaat het (miskien ‘n titsel te lank…) om die vreugde van bubbles te ontdek (Wat is dan lekkerder en meer ontspanne as ‘n borrelbad na ‘n lang dag by die werk?) Uitasem gehardloop, moes ek letterlik snak na my asem toe my baba haar vet armpie na my oplig en die evidence van tandemerke beskuldigend na my uithou…wat de hel?  Die tweetjies was duidelik moeg vir mekaar se geselskap…en Sussie het verduidelik (ook nou deur trane van moegheid) dat Kleinsus nie vir haar wou luister nie…Ek was self uitgemergel van ‘n laaaaaang stressvolle dag, dat ek toe maar tot hulle vlak daal en vir Sussie aan die arm beetkry…en byt.  Maar ek het vergeet dat ek ‘n ou skaap-ooi is met stomp tande daarby…en dit was vir die twee so snaaks dat hulle uitgebars het van die lag…(Mamma…die gevalle heldin…)

Sou dit nie wonderlik wees as ons sekere onderonsies (soos honde) kon vermy deur net ons tande vir mekaar te kon flits nie?  Maar wat doen ons?  Ons kruip braaf weg agter ‘n bree wit glimlag…terwyl ons huil na binne-toe…gewond deur woorde…gewoonlik van die vriende…naaste aan ons…

Ek het al gevind (soos weereens die afgelope week) dat jy soms staatmaker vriende vind in die moeilikste situasies…en gewoonlik op die mees onwaarskynlikste plekke… Hulle help jou met ‘n smile…Niks is vir hulle te veel moeite nie…en hulle verwag niks behalwe nog ‘n geleentheid om jou by te staan nie… Sal jy nie graag op die slagveld wou bygestaan word deur so ‘n makker aan jou sy nie?  Die probleem is…hulle bemarking is nie wat waffers nie, en jy kan hulle ook nie koop op ‘n Red-Hanger-Sale nie…Hulle dra nie enige Sherriff-badges nie…en het geen neon haloes wat hul hoofde in ‘n heilge lig omring nie.  Hoe vind mens hulle?  Ek vermoed…jy moet ongelukkig deur diep waters swem…

Ek het onlangs ‘n ou vriendskap be-eindig… Dit was baie swaar…en baie moeilik, maar ook nodig vir selfbehoud.  ‘n Wyse vriend het jare gelede vir my gese dat jy ‘n kas vol vriende het…en soms is dit nodig om die kas skoon te maak en die rakke af te stof… Hoe anders kan jy plek maak vir nuwe vriende?

Sussie kla vanoggend dat Kleinsus nie meer haar maatjie wil wees nie.  Ek het probeer verduidelik dat sy familie is…en daarom nie ‘n keuse het om Sussie se “maatjie” te wees nie…en al byt hulle mekaar nog so af en toe (Kleinsus het al geleer om haarself te verdedig met grom geluide en skerp tandjies wys…) hoop ek heimlik hulle baklei nie ‘n leeftyd soos ouma en haar sussie nie…want om so ‘n vuurhert aan die gang te hou…kos baie kole en baie trane…

‘n Vriendskapskas

Ons stal so trots uit:

gewaarwordinge

in blompotte

van glas…maar

Ons bly in ou kasarms

waar

stofbelaaide rakke

kreun

onder

vergete tyd…

en waar kaste

teesinnig beur

teen

die Oorbodige…

 

(M.Badenhorst-Burger)

Profile photo of maraja

by maraja

Erfgoed…is Swerfgoed…

September 26, 2017 in Uncategorized

Mens is nooit te oud om te leer nie…

Erfgoed…is Swerfgoed…

“Vir iemand wat in ‘n Museum grootgeword het…het jy darem baie min respek vir Antieke goed….”  was my ma se harde woorde aan my so ‘n paar jaar gelede…terwyl ek benoud na haar gordyne geloer het…want ek en my man het sopas daardie afgelope winter al haar pelmits verwerk tot kaggelhout…(dit was ‘n baie koue winter ok?)  Die ou linoleum op die kombuisvloer het ons (koerantpapier en al) uitgeruk en met pragtige Spaanse teels vervang, die kombuis zink is vervang met ‘n pragtige werksbank (van Build IT) met gesonke dubbelwasbak en die mure is ligblou geverf soos Jamie Oliver s’n…My droom kombuis…maar my ma se huis… My ma was so kwaad vir my…sy het net daarna die dorp verlaat en die ou Art Deco huis in die mark gesit… en ek is my erfporsie kwyt…

Ek lees die afgelope week van 5 kleindogters wat baklei (in die groot howe in die Kaap) teen hul oupa-grootjie se testament wat bepaal dat geen vroulike erfgenaam ooit enige van sy plase in die Oudtshoorn distrik sal erf nie…Nou ja…die mansmense het uitgesterf…en nou is die vroumense kwaad oor die onregverdige Test(ikel)ment wat laaank gelede opgestel is voordat enige vrou in die wereld gedroom het van ‘n kruisie by die stembus trek…

My pa was ook lief om ons daaraan te herinner dat ons nooit enigiets van hom gaan erf as ons nie na hom wou luister nie… Ek het nie mooi die implikasies daarvan verstaan nie…maar het in my hart geweet dis ‘n ernstige dreigement…amper soos :  “Vanaand gaan jy sonder kos bed toe..”  en al het ek niks van hom ge-erf nie, het ek elke aand in ‘n warm bed met ‘n vol magie gele…teddiebeer onder die arm… My pa is al meer as 10 jaar gelede oorlede…en al het my broers vandag nog moordkuile in hul harte oor die feit dat hulle toe net mooi niks ge-erf het nie (seker omdat hulle daagliks in hul spore moes trap) kan ek duidelik my pa se erfenis in hulle sien…Die jongste lyk nes my pa…die middelste een sit altyd met sy neus in ‘n boek (by my pa se lessenaar)…en die oudste..wel…is net so inhalig soos my pa (…Shilock the Jew…).  En ek?  Ek kry seker my kunsstreep van my Pa se familie…want hulle is glo ‘n eksentrieke spul…

Vandag was Erfenisdag in Suid-Afrika…en al het ons Boere dit herdoop tot Nasionale Braaidag (seker maar uit verleentheid oor ons Afrikaner Nasionalistiese verlede…) was braaivleis nog nooit groot gewees in my weird familie nie…

So wat is my Erfenis dan anders as wat ek van my voorsate ge-erf het?  Vergeet van materialistiese, aardse goed…want sien ek het eenmaal ‘n bietjie geld ge-erf by my pa se broer toe hy die die familieplaas in die Colesberg-distrik vir baie geld verkoop het…maar wat het ek met die geld gedoen?  Niks gewoond nie…het ek ‘n groot kleur TV gaan koop (ek het met ‘n swart-en-wit TV grootgeword) by Game…wat seker net 6 maande gehou het…siestog…

Ek moet darem bieg…die splinternuwe Samsung, rooi Golf en flatscreen TV wat ek laasjaar by my man ge-erf het tydens sy ontydige dood…is baie handig, maar al het ek nie miljoene rande van ‘n Outsurance Lewenspolis ontvang nie…kyk ek elke dag vas in die nalatenskap wat hy vir my agtergelaat het in sy twee pragtige dogtertjies…Wat meer kan ek vra?

Ek het laasweek vir een van my geliefde matriek-leerlinge gese (want ons tyd vir koebaai-Meraai kruip nou vinnig nader)…”Ek se nooit tot siens nie…”  Sy het met blink oe na my, haar geliefde mentor, gekyk…en ek het verder verduidelik…”Ek sal altyd ‘n deel van jou geskiedenis wees…en die kwaliteit tyd wat ons oor die jare saam spandeer het…is my erfenis aan jou…”

Maar dit bring ons terug by my ma…wat baie trots is op die feit (en sy herinner my gereeld daaraan) dat ek al haar aardse goed eendag gaan erf…Nie omdat ek die voorbeeldigste kind in die huis was nie….maar bloot omdat ek die jongste is…en minste het…siestog…Dit laat my egter ook baie benoud voel, want gaan ons aardse reis nie juis daaroor om ons los te maak van alles…selfs dierbares en geliefdes nie?

Ek weet ek sal nooit eendag aardse skatte vir my twee dogtertjies kan agterlaat nie…maar hopelik sal my nalatenskap van stories en prentjies hul oneindig trots maak op die feit dat hulle volgens James Hillman se teorie gekies het om twee akkertjies van hierdie ou Eikeboom te kon wees…

 

 

 

 

 

 

Profile photo of maraja

by maraja

Tussen die Boom en die Bas…

September 15, 2017 in Uncategorized

Mens is nooit te oud om te leer nie…

Tussen die Boom en die Bas…

Min van my vriende (of selfs familie) weet dat my familie-wapen ‘n groot groen Appel-boom as embleem op het…en wie gee nou juis om?  Maar tog is dit vir my so mooi…en so simbolies…nes die pragtige Tamarisk wat ek vanoggend langs die pad sien blom het.  Wie almal weet dat koning Dawid sy boesemvriend onder ‘n Tamarisk ter ruste gele het?  Dit is ‘n outydse boom en ‘n mens sien hulle selde…en ek vermoed dat hulle slegs geplant word as iemand aan Jonathan dink…

My ma het kleintyd vir my vertel toe sy die slag 3 klein Sipresse langs ons huis geplant het…”Mamma plant hulle vir Geloof, Hoop en Liefde…”  Toe die sipresluise die een laat vrek, het Ma gese dis no. 3…want die liefde tussen haar en Pa het glo ook een-of-ander siekte onderlede gehad…maar daarvan het ek min verstaan…

Vriendin Nina vertel gereeld vir my dat so-en-so noualweer vanwee die bome…nie die bos raakgesien het nie….Kan ‘n mens dan nou regtig so blind wees?  Ek ry elke liewe oggend verby ‘n slagveld van ‘n ou Bloekombos…met net ‘n enkele boom hier en daar wat verbete veg teen die vergetelheid…Dit lyk asof die Eerste Wereldoorlog sopas daar ge-eindig het…maar ek kan regtig nie vir jou se wie nou juis gewen… of wie verloor het nie…want daar waar die groot skaduryke bome eers gestaan het…is dit dor…en kan die bome regtig die blaam dra vir ons selfsugtige vermorsing van water?

Op skool het ek reeds bome begin teken…Mooi wintersbome…met hul slapende arms wat uitreik na die hemele….en laasjaar was ek obsessed met dooie bome, afgekapte bome of bome uit proporsie gesnoei…want dit was wat my siel gevoel het….’n groot tak van my familieboom was ewe skielik stomp afgekap…my man was dood…en dit was geen sipresluis of ‘n gebrek aan liefde nie…

Maar soos Martin Luther King glo eenmaal gese het :  “Selfs al weet ek die wereld sal more vergaan…sal ek steeds my Appelboom plant…” glo ek ook aan bome plant…en hou ek baie van bome met pragtige name (soos die Papier-bas-boom of die Koors-boom) of bome met blom/vrug verrassings.  Het jy al ooit gesien hoe mooi lyk ‘n Peerboom in blom…of die donkergroenblink blare van ‘n Suurlemoenboom tussen jou vingers geruik?

Iemand het my eenmaal vertel dat sekere bome (die Kremetart) selfs ‘n bees of twee kan doodval…sommer netso…in ‘n oogwink.  Geen stadige gekantel sywaarts nie…soos die Twin-Towers implode hy…kadoef.  Boom en bees….katswink.  Garingbome sterf ook baie dramaties.  Dit word glo plusminus 10 jaar oud…maak dan die pragtigste kersbome vir ons…en sterf…met ‘n hele rits klein boompies wat groei om die graf van die moederboom.  Eintlik baie slim, want wie kan nou grootword in die skaduwee van ‘n groot boom?  Ek het ‘n hele paar vriende wat die kinders is van famous mense…en hulle groei gebukkend in hul ouers se skaduwees…

Gepraat van kinders…Sussie vra vir die soveelste maal vanoggend wanneer sy dan die nuwe Frozen Lego gaan kry…raadop antwoord ek haar : “Dink jy geld groei op Mamma se rug?”

Sy het belangstellend na my rug gestaar en verwonderd gevra : “Soos blaartjies aan ‘n boom Mamma?”  Ek het laggend geantwoord : “I wish baby….I wish…” en gedink…

Hierdie appeltjie het definitief nie te ver van die boom geval nie…

 

Profile photo of maraja

by maraja

Werp jou Brood op die Water…

August 31, 2017 in Uncategorized

Mens is nooit te oud om te leer nie…

Werp jou Brood op die Water…

Het jy geweet dat brood sonde kan wees?  Ek weet ek mag nie eintlik brood eet nie, want dis die gouste wat my jean net nie meer lekker sit nie….maar dis darem deksels lekker….

Lank gelede… het ek as klein dogtertjie met groot verwagting uitgesien na my tiener boeties wat hongermoeg van die skool af kom…want dit het gewoonlik twee dik snye bruin brood met peanut butter en ma se tuisgemaakte appelkoos jem beteken…en natuurlik ‘n groot beker soet koffie.  Ek en my boeties eet nie meer brood saam nie…al het my pa gesweer ons Badenhorste het almal broodvormige koppe…en ek mis dit…

Ek lees noudie dag dit het vir veertig jaar lank brood (manna) gereen in die Woestyn…en dat God so vir sy geliefde volk (die Israeliete) gesorg het….Hy moes baie baie lief vir daai klomp Jode gewees het…dink jy nie?

Wit brood was Groot Sonde in ons huis toe ek klein was….ma het gesukkel met ‘n lui dikderm sien…en ons moes almal daarvoor betaal.  Groot was my sonde toe ek dus my eie brood kon begin koop….en glinsterwit elke sny op sny…As student kon ek die ongelooflikste kombinasies stellasies uitdink…ek  het op ‘n stadium selfs drome gekoester van my eie sandwich shop erens in ‘n stad….tot ek so ses maande gelede ‘n meisie raakloop met ‘n groot cooler box op ‘n warm somersmiddag op ‘n sypaadjie erens op die platteland wat toebroodjies verkoop….Dankie tog eks nie meer twintig nie…..

Maar dit bring ons terug by my eie brood…wat ek op ‘n stadium ook baie graag self wou knie en bak….onder leiding van die Naked Chef….wat dit altyd so maklik op TV laat lyk het…Ek het dit een jaar sommer ook my nuwejaarsvoorneme gemaak :  “Hierdie jaar gaan ek leer brood bak…watch this space…” Maar nes ek met hoehakskoene moes uitvind ek het nie die enkels daarvoor nie…moes ek ook die tuig neerle as Kokkedoor Broodbakster….swak polse sien… “This Breadshop is closed”…Toe hoor ek van speeldeeg…soos speelklei… Ek koop steeds so af en toe ‘n sakkie opgeblaasde deeg by Shoprite…om dit te sien uitrys in my oond…want niks kom by daai eerste warm korsie met net botter op nie…en jy vra nie eens ‘n mede huisbewoner of hulle dit met jou wil deel nie…want jy weet alklaar wat die antwoord is….en wie wil dit nou hoor?  Gelukkig is Sussie ‘n Sasko Sam girl…en gril nog vir mamma se skewe brode en oneweredige dik snye brood…maar wag…

Iets besonders het vandag met my gebeur….Dit was net na pouse…en terwyl ek die klaskamer instap…keer ‘n kind my voor en skeur versigtig haar wit toebroodjie (met rooi trein-smash) in twee sodat ek die helfte kon eet.  Ek was beslis nie honger nie en weet dat hierdie meisiekind gewoonlik pouses kos bedel by ander kinders.  Onkant gevang, wou ek dit eers van die hand wys, maar sien toe hoe trots sy die helfte van haar maal met die grootste verwagting na my uithou…en terwyl ons die heilsaamste tuisgebakte brood (wat sy self geknie en uitgerys het) nuttig… met rooi jem om ons mondhoeke…het ek gewonder by myself…

Hoekom voel dit soos Nagmaal…helder oordag…in ‘n klaskamer vol kinders?

 

Profile photo of maraja

by maraja

Heldin uit die Vreemde…

August 9, 2017 in Uncategorized

Mens is nooit te oud om te leer nie…

Heldin uit die Vreemde….

Dit het laasnaweek gesneeu buite die dorp….. Saterdagnag (to be specific) en die hele dorp het na kerk opgepiekel die berge in om sneeu-balle te gaan rol…Die opwinding was kristal-helder in die lug soos ons mede padgebruikers tee gekom het (oppad terug dorp toe) met sneeumanne op hul bonnets…en Sussie het klein gilletjies van plesier gegee soos ons die steiltes uitklim…want sy was doodseker ons was oppad na die Yspaleis van Queen Elsa…want wie anders kan sneeu fabriseer as sy hhmmm? Vir Kleinsus was die afwagting net een te veel en het sy halfpad die berg op…haar brekfis gerecycle…en terwyl ek so in die bestuur haar gesiggie skoonvee…hou my een oog die petrol gauge dop wat gevaarlik duskant die rooi kuier…en soos ekself ‘n naar kol van benoudheid ontwikkel sien ek twee kontrasterende heldinne skielik voor my geestesoog…

Eerstens is daar Sussie se idol….die Noorweegse koningin uit die movie Frozen…wat almal en alles om haar in ysblokkies verander as sy upset is….maar meer as dit…is sy Sussie se Groot Heldin…en die res is onbelangrik…Mamma word elke oggend aangese om haar soos Elsa te dress…en mag selfs ‘n borsel naby haar krulkop bring…no pain…no gain…want haar mooi kort krulkoppie moet nou in ‘n oogwink ook soos Elsa s’n lyk…Wat ‘n frustrasie…en ‘n tranedal…Wie gee hierdie gemene Ice Queen die reg om my klein dogtertjie ‘n selfbeeld probleem te gee op die ouderdom van 5?

En soos ons deur die sneeu-landskap vaar…vertel ek haar van Mamma se kindertyd heldin….liewe Rageltjie de Beer…Heldin op eie bodem…wat tydens een v(r)ieslike kappoknag glo haar lewe opgeoffer het vir haar klein boetie deur ‘n miershoop vir hom uit te hol…Sy red sy lewe…en as ons Katolieke was, sou die Pous haar seker herdoop het na Saint Rachel…virewig in ons harte vas ge-freezer-burn…Wat het jy miskien gedoen, sir David Beckham?

Want …vandag is Nasionale Vrouedag…maar wat beteken dit nou eintlik?  Is ons nie almal heldinne in ons daaglikse struggles nie?  Net soos ek my geboortedag elke dag van die jaar vier (..when I feel like it…) behoort ons as vroue elke dag te celabrate…die feit dat jy ‘n vrou is maak van jou ‘n unieke heldin…Ons gee geboorte aan die volk…ons pamperlang die mans in ons lewens…ons voed en versorg ons geliefdes (twee en vier potiges) en ons maak opofferings sonder om twee maal te dink….en om iets terug te verwag…

Twee jaar gelede het ek op my eie, met twee siek baba’s, alleen in my rooi motortjie 2000 km Noorde toe gery…Dit was voorwaar ‘n tog-en-‘n-half….but I did it….al het dit my 7 dae geneem (nie by die Silbersteins nie)…Al die vrouens (van Mpumalanga tot Limpopo) het my groot-oog en vol verwondering geluk gewens…en gebieg hulle sou nooit ooit so iets aanpak nie….Ek het gelag en hul meegedeel dat hul ouma’s (wat dit bytheway baie swaarder as hulle gehad het in hul gemaksugtige en luukse aircon 4 x 4’s) darem uiters teleurgesteld sou wees in hul bang kleindogters se kleingelowigheid…Imagine net…om agter op ‘n ossewa met siek kleintjies die Onbekende te trotseer (met vreemde siektes en vreemde kulture) Hulle was voorwaar yster mamma’s….(wat ook glo baie sekuur met ‘n Sanna kon skiet…)

Ek het in st. 7 op ‘n Koor toer na Pretoria ‘n baie mooi quote op die Strydomplein langs die Staats Teater gesien…Ek het lank voor die muur gestaan en terwyl my maatjies rondgehardloop het met chips-en-coke…het ek dit gememoriseer…

“….en as jou Vryheidsdag…eens oor jou velde lag….Weet wie te danke is…eer hul nagedagtenis….”       (Jan F Cilliers)

Profile photo of maraja

by maraja

Die Vrees van die Vlees…

July 15, 2017 in Uncategorized

Mens is nooit te oud om te leer nie… 

Die Vrees van die Vlees….

“Dogters….moenie Glo nie….Vrees net…” het dr. Burger elke liewe Sondag vanaf die preekstoel in die Klipkerk van Bloemfontein na ons toe toe afgebulder…waar ons…jonge maagde van die Christelike en Nasionale Meisieskool Oranje…groot-oog na hom opgestaar het…Hy het natuurlik na die Grey-seuns verwys, maar ek het nie ‘n clue gehad wat hy regtig bedoel het nie…Al wat ek met sekerheid kan getuig…is dat die Vrees my bekruip het…en het ek met my oe op die grond begin lewe…en nie links of regs gekyk nie…bang…vir alles…

Ek het my Vrese lewe gegee…en het vreeslike dinge oorgekom…In my twintigs het ek altyd angstige drome gedroom …waar ek weg moes hardloop…of weg moes kruip vir gevaar…

So… met die verloop van tyd… op die Groot Pelgrimstog van die Lewe…het ek geleer om my Vrese een na die ander te face…en het geleer dat die meeste nooit regtig daar was nie (soos die monsters onder jou bed toe jy klein was) en het trots verkondig na die geboorte van my twee kleintjies :  “Ek het al geboorte geskenk aan twee mense…Ek is ‘n ystertjie…”  en noudat ek selfs die Dood (letterlik) in die gesig gestaar het…kan ek jou verseker dat my put van innerlike krag bodem-loos is…

Sussie kerm laasnag by my (terwyl ek geduldig die groeipyne uit haar tenger beentjies probeer vryf) dat haar beentjies groot wil wees…maar dat sy nie groot wil wees nie…Ek het probeer verduidelik dat ons dit nie kan keer nie…dat ons almal groot moet word…

Dit bring ons dan by die onderwerp van grootmense self….want het ek nie al self eendag gefrustreerd verklaar na die afloop van ‘n Jeugfees (wat ek in die Oos-Kaap gereel het)…. dat dit ongelooflik was om te sien hoe die kinders so volwasse was…en die grootmense (wat my soveel kopseer gegee het) hulle nes ‘n spul kinders gedra het nie?  Moet dit dan nie juis andersom wees nie?

Soveel van my vriende en familie beleef op die oomblik die cliché van ‘n midlife-crisis…Goeie genade…kan dit waar wees dat mense dit nie sien kom nie?  Mans verloor ewe skielik hulle manlike krag (en trots) en vrouens weer hulle uiterlike skoonheid (en trots) …en sien soos Sneeuwitjie se stiefma die liederlikse goed in hul badkamer spieels as hulle make-up aansit soggens… Die mans gee hulself oor aan slegte gewoontes en die vrouens spandeer heeltemal te veel geld aan retail therapy….of real therapy….

As klein dogtertjie het ek gedroom van die dag as ek veertig word…want ek het geweet my lewe gaan dan begin….ek gaan eindelik groot wees…en gemaklik voel in my eie vel…soos ‘n paar goeie ou jeans…gaan dit lekker sit…nommerpas…Ek lees noudie dag dat ‘n mens se siel wasdom bereik hier omenby 30 jaar oud (so oud soos Jesus was toe hy begin preek het) ..so al word jou vlees ouer (of jy sterf)…bly jou gees ewig jonk…Is dit nie wonderlik nie?

Ek glo ‘n mens moet nie Vrese he nie, want onbewustelik maak jy besluite…wat jou Vrese gestalte laat kry…soos die monsters onder jou bed…

“Mamma…kan ek weer ‘n babatjie wees in jou maag?”  vra Sussie vanoggend… bang… vanuit haar bedjie…

Ek het haar styf vasgehou…. en geantwoord…“Nee my skat….jy moenie Vrees nie…Glo net…” want al is die Vlees swak…is die Gees darem deksels sterk…

Profile photo of maraja

by maraja

Die Akwaduk van die Lewe…

July 4, 2017 in Uncategorized

Mens is nooit te oud om te leer nie…

Die Akwaduk van die Lewe…

Het jy al ooit gevoel die Lewe stuur jou in ‘n rigting waarheen jy gladnie wil gaan nie? Ons skop dan so erg vas dat die briekmerke sommer pikgietswart oor die teer le…en as jy baie hardkoppig is…gaan die spoor sommer deur die metal railings langs die pad…en verdwyn in die niet oor ‘n groot afgrond… (soos ek annerdag oppad dorp toe gesien het) en ander wonder dan slegs vir ‘n oomblik : “Het die arme siel dit darem oorleef?”

Ek het al ‘n paar maal in my eie lewe sulke noue ontkomings gehad…en omdat ek soms so oorversigtig en bang kan wees…moes God my selfs by ‘n geleentheid of twee met ‘n bliksemstraal oor die kop moker…Ek (wat self daagliks met kinders werk) weet hoe frustrerend dit is om iets oorenoorenoor te moet herhaal, want jy wil nie graag he die arme kind moet foute maak nie, maar nou ja, ons almal weet hoe min daar na goeie raad geluister word…so kan enigiemand God verkwalik as hy soms gefrustreerd word met sy ongehoorsame kinders?

Ek sal tot die dag wat ek my kop neerle NOOIT erken ek was ‘n GROOT fan van die Oprah en Dr. Phil combo wat seker so vyftien jaar gelede daagliks op die kassie gewys het…Ek was ‘n groupie…maar skelm…en omdat my eie lewe in my laat twintigs maar beroerd daar uitgesien het…glo ek vandag dat hierdie twee baie beroemde (en baie ryk) Amerikaners my die moed gegee het om my lewe handomkeer te verander… “Stop taking a back seat to your own life Cassey…and stop blaming others for the bad place you’re in…Get behind that steering wheel!”…het Dr. Phil gereeld iemand laat skaamkry op die verhoog…en vir ons (die gehoor) laat lekkerkry…

Ek het laasjaar ‘n behoorlike wake up call van bo gehad met die dood van my man…en het sederdien hard gewerk om my geestelike lewe weer op die regte pad te kry…want soms volg mens iemand blindelings op ‘n afdraai voetpaadjie van die Groot Pad van die Lewe…en kom jy ‘n rotvanger van Hamlin tee… wat die mooiste musiek in jou ore laat weerklink…en voor jy jou oe kan uitvee…het al die voels van die Hemele jou broodkrummels opgepik…en is die Huis baie ver…. en die pad terug…. onbekend….

Maar dankie tog vir Vergifnis….en Genade….want hoe anders kan ons lesse leer van die Grootskool van die Lewe?

Ek skaam my dood vir die feit dat ek my lampie onder ‘n groot doek wegsteek…en kry al hoe meer en duidelik die boodskap van Bo dat ek die skilderkwas moet opneem en die talent wat vir my gegee is moet deel met ander…maar dis gladnie ‘n maklike pad om te stap in ‘n wereld waar die meeste leef van payday tot payday nie…Is ek braaf genoeg om my eie liggie te laat skyn? Senoumanet more is my laaste dag op aarde…het ek regtig gedoen wat my gelukkig maak?

Ek het hierdie week ‘n baie interessante biografie gelees van Mark Preston, die man wat Rooi Rose in 1942 begin het….Die titel is “My God en Ek”….en die verhaal begin waar hy sy nek breek op 21 jarige leeftyd. Hy het in die hospitaal by God gepleit om hom net te spaar sodat hy iets positiefs vir sy naaste kon doen…en dit het hy dan ook…vir nog 30 jaar daarna…

Die regte pad is dikwels nie die maklikste pad nie…en die regte besluit …ook meestal die moeilikste besluit…So is dit dan ook met die Akwaduk van die Lewe…want het die Romeinse ingeneurs nie ook duisende jare gelede die Wonder verrig van hul Waters se koers te verander en dit boonop teen ‘n helling uit te stuur nie?

Profile photo of maraja

by maraja

In die Nag van Legio…

June 17, 2017 in Uncategorized

Mens is nooit te oud om te leer nie… 

In die Nag van Legio….

Hoekom voel die nag altyd meer as die dag?  Vandat ek kan onthou…het die ergste goed altyd met my gebeur in die nag….Wanneer jy op jou alleenste voel….en nie helder oordag…wanneer die son skyn en die voeltjies fluit nie…

Tydens die nag verdwyn klein dogtertjies op die Kaapse vlakte….word model-mooi-meisies geskiet deur toe deure…en families in welgestelde wonings deur ander familielede met byle doodgekap…..

Ek het die hele winter van laasjaar min geslaap….en nagte deur onder die helder Karoo sterre gebid en gehuilvra…”My God….my God…waarom het U my verlaat?”  Ek weet…nie baie oorspronklik nie….maar ek het antwoorde gesoek….en hoekom nou juis?  Is dit wat dit beteken om van die Boom van Kennis ‘n vrug te pluk….ons ewige soeke na antwoorde op die onverklaarbare?

As klein dogtertjie was ek altyd bang vir ‘n monster onder my bed…want in die donker was ek seker daar skuil iets grusaams in die skaduwees van die nag….Ek was selfs as jong meisie een Sondagnag vasgedruk teen my kussing deur iets onverklaarbaars en boos….en ek het in die hopelose sekondes (wat soos ‘n ewigheid gevoel het) besef dat dit ‘n stryd is om my siel….en dit wat ek altyd so gevrees het onder my bed….nou in my was….en dit het my baie banger gemaak…want hoe kry jy die Donker uit jou uit?

Ek het noudie dag na ‘n baie lang preek oor Sodom en Gamorra vir die dominee gevra of hy besef dat die Boosheid nie meer beperk is tot net die Dooie See nie….maar dat ons daagliks gekonfronteer word daardeur…en weet hy nie hoe moeg ek soms word om met dapper en stapper voort te ploeter in ‘n moeras van goeie en slegte keuses nie?

My ma se altyd mense gaan dood in die nag….. Hoekom nogal wou ek weet?…Sy het iets weirds gese soos….”Oumense het stilte nodig….” Maar sy weet nie ek het eenmaal in ‘n artikel gelees dis omdat jou bloedsuikervlakke val hier omenby 3 uur soggens nie…Sommige mense noem dit ook the witching hour ….Ek is seker maar outyds of bygelowig….maar ek hou niks van die vroegoggend uur nie….Niemand sal my seker glo as ek hul vertel dat die nag van my man se dood…het ek om 3 uur die oggend wakker geword van die venster se raam wat saggies ratel nie….en dit was nadat ek huilend aan die slaap geraak het met die vraag…”Waar is jy?”  Jy sal seker maar vir my vertel my verbeelding is ‘n fantastiese plek ne?  Whatever….

Selfs die geboorte van albei my baba’s was ‘n middernagtelike sielestryd….want wat is die geboorte of selfs dood van ‘n mens iets anders as ‘n siel wat kom…..of gaan?  Is daar dalk ‘n peron tussen die lewende en dooies…waar ons almal wag om te arriveer….of te vertrek?

Toe iemand my vra hoe ek voel voor die koms van my eerste baba…het ek geantwoord….”Dit voel of ek wag op die koms van ‘n veraf familielid wat ek al baie lank ken…”  Sy word oor twee maande 5….en ek skrik nogsteeds as sy my “Mamma” noem….want in my familie was ek vir 37 jaar die baba…en ken ons mekaar nie al baie langer nie?

Totius het lank gelede geskryf….”Die wereld is ons woning nie”….Nou wat presies is dit dan?

Is dit werklik die Grootskool van die Lewe…soos ek elke jaar my matriek klas waarsku as hulle die laaste maal by my deur uitstap?  Is ons slegs hier om wonderlike lewenslesse te leer….en dan?  Is daar ‘n wonderlike eind eksamen wat ons op algemene kennis moet gaan skryf?  Wel…ek hoop dat Juf. Delport weer my opstelle soos op skool sal merk….want ek het goed geweet dat hoe minder my stories sin gemaak het…hoe meer het sy van hulle gehou….

Die dominee het laas sondag vir ons vertel dat ons liggame slegs tente is waarin ons tydelik woon….imagine….ek het natuurlik geen pragtige karavaan park by die see gesien nie….maar daai aaklige ry op ry wit konsentrasiekamp tente van die Anglo-Boere oorlog…in my geestesoog…Dis seker omdat ek nie in ‘n camping en the great outdoors familie grootgeword het nie…dit gebeur maar as jy die baba in die familie is….ma en pa is moeg vir speel…

Ek is nie meer bang vir die nag nie….Snags skryf of skilder ek…want dan slaap die mense om my en pla my nie….maar dis ook wanneer die monsters (wat nie meer onder my bed woon nie) begin pla….en dis veral dan wat jy seker van jou saak moet wees….want in die na nag is hulle nes in die Bybelse tyd ….altyd legio….