Profile photo of maraja

by maraja

Die Struggles van ‘n Socialite…

February 28, 2019 in Uncategorized

Mens is Nooit te oud om te Leer nie… 

Die Struggles van ‘n Socialite…

Ek het in die skaduwee van groot boom grootgeword…maar erger nog…’n socialite daarby…Dis geen grap nie hoor?  Dis harde werk…en al was Ma nie ‘n bekende Hollywood aktrise nie, was sy gereeld op die radio-TV-koerant…en ons drumpel is deurgeloop deur fans van alle walks-of-life…Teen die tyd dat ek op die scene gekom het as baby van die familie, was my drie boeties laaaankal uit die huis…êrens op ‘n Grens…besig om vir Volk-en-Vaderland te baklei…en by die huis was dit nie veel beter nie, want Pa was moeg gebaklei vir Rus-en-Vrede…en het êrens heen verdwyn…but the show must go on…so ek het Ma se side-kick geword (soos Batman en Robin) en het haar na elke Praatjie vergesel (sy was baie gewild onder die Vroue-verenigings)en ek was altyd verstom hoe mense vir ure aan haar lippe kon hang…maar dit was lank gelede…en Pa het lankal sy vrede gevind in die Hiernamaals…

Ou-ma het hierdie week verjaar…maar praat al die afgelope twee weke nie met my nie, want sien, Robin het grootgeword…en moeg vir Batman se ego en self-beheptheid…het hy ‘n ander koers ingeslaan…en sy eie stem gevind… Dit het my baie lank geneem om my eie stem te vind, want Ma het vir baie jare my praatwerk gedoen…maar vandag babbel ek behoorlik…en kry selfs soms skaam as ek besef ek moet darem nou biekie shurrup…want eintlik is ek mos geleer…kinders moet gesien en nie gehoor word nie…

Ons het ‘n baie moeilike maand agter die rug…want Sussie is mos begin Januarie skooltoe sien?  Die eerste week was baie opwindend, maar week twee het ontaard in ‘n nagmerrie, toe Sussie ewe skielik net nie meer soggens wou opstaan-eet-en-aantrek vir skool nie.  Eers was ek baie simpatiek, later bekommerd en het gewonder terwyl ek kyk na haar te groot skoene en uniform :  “Is die werk nie dalk te veel vir ‘n klein, brose en fyn dogtertjie wat noudiedag nog gedoek en gebottel is nie?”  My moeders-hart was vol self-verwyt en my gedagtes vol onsekerheid…miskien moes ek haar maar nog ‘n jaar in die Kleuterskool gehou het?  En so het dit vir dae aangehou…tot een oggend…toe ek haar vir die soveelste maal vra hoekom sy dan nie meer skool toe wou gaan nie…en sy deur die trane snik : “Niemand wil met my speel nie Mamma….” Ek het amper die hare-borsel laat val…toe ek tot die besef kom…ek het ‘n socialite vir ‘n dogter…

Maar groter was die skok…toe ek later dieselfde oggend…ouma se swart koek (haar naam is Blackie) gaan aflewer saam met Kleinsus…en sy met ‘n bewerige stemmetjie sê : “Niemand weet ek verjaar vandag nie…”  Want ek het besef…al is die jongste 6 jaar oud en die oudste 76…het hierdie twee mense dieselfde probleem…dit moet ‘n struggle wees…om ‘n socialite te wees, want jy bepaal jou eie waarde aan hoeveel likes jy op Facebook kry…

Ek het Sussie se traantjies afgevee…haar laat sit…en haar vertel dat sy eerstens haar eie, grootste en beste maatjie van nouaf sal moet wees, want op die pad van die lewe, gaan maatjies kom en gaan…en dat sy nooit, ooit haar Grootste Maatjie moet vergeet nie, want Hy sal altyd daar vir haar wees…en al was my woorde bietjie abstrak…kon ek sien dat sy beter voel…

Selfs Ouma was die volgende dag meer opgeruimd…al was dit net oor die feit dat ‘n handvol mense uit haar verlede gebel het om happy birthday te sê…Tog het dit my laat wonder…oor die struggles…van ‘n socialite

Profile photo of maraja

by maraja

‘n Hele Nuwe Wêreld…

January 11, 2019 in Uncategorized

Mens is Nooit te oud om te Leer nie…

‘n Hele Nuwe Wêreld…

Dit is alweer daardie tyd van die jaar… Die krismisliggies is skaars afgeskakel en ons as ouers word gebombardeer met “Back-to-School” back to back om elke hoek-en-draai van elke flippen winkel isle…en terwyl ek staan by till no.4 van Shoprite met my klein pakkie mince en brood onder die arm… begin die guilt my beetpak soos ek na al die ander ouers om my kyk met hul mandjies, hoog gestapel met flipfiles, Pritt, fotostaatpapier, boeke, kosblikke, ens….Waar het ek nouweer my lysies vergeet?

Besef skole nie hul breek ouers se happy-new-year vibes met al hierdie koop lysies nie?  Waars die dae toe ons slegs skool toe gestuur is met ‘n bruin, vierkantige skooltassie … maar nou ja…die goeie ou dae is laaaaankal verby…en hier staan ek… in die middel van Shoprite met Sussie wat na Gr.1 toe gaan en Kleinsus wat agterbly in die Kleuterskool… My coping mechanism was nog altyd denial…maar hierdie nuwe hoofstuk in ons lewe is definitief onvermydelik…en so stap ek met ‘n swaar gemoed terug na die intimiderende rak wat kreun onder al die nuwe skoolboeke en penne… Sussie gryp onmiddellik ‘n Barbie potloodsakkie…en my hart sink in my ou skoene toe ek die prys sien, want dit kos amper soveel soos ‘n week se petrolgeld… “Kan Mamma nie vir jou ‘n pragtige handgemaakte potloodsakkie maak nie my skat?” vra ek hoopvol en onthou ‘n verlore zipper somewhere by die huis  … “Dink net …niemand sal so een hê nie!”  Ek sien dankbaar-verlig hoe Sussie se gesiggie ophelder…en ons stap verder… So hier en daar neem ek iets van die rak en voel heel trots op myself dat ek al laasjaar ‘n draai by die skool se klerebank gemaak het…en dankietog kleintjies gaan kaalvoet skool toe….vir eers… Juffrou moet maar verstaan dat hand sanitiser en two-ply toiletpapier definitief nie in ons wêreld ‘n realiteit is nie…

Kleinsus het gelukkig vir kersfees haar bevoorregte niggie van die stad se ou Barbie backpack (met wieletjies, nogal) gekry…en is heel in haar skik… Ouma het ‘n nuwe blou rokkie by Pep gekoop vir haar eerste dag in die Blou-klas…en Mamma ‘n nuwe Barbie kosblik (want sy het haar Hallo Kitty een laasjaar “verloor”..) Kom ons hoop Barbie vaar beter hierdie jaar?

En so breek die Groot Dag aan…

Sussie is al vroeg uit die vere, kleertjies self aangetrek, tandjies geborsel en hare gekam, terwyl ek sukkel om Kleinsus uit die bed te kry (definitief nie ‘n morning-person soos Mamma nie…) By die ontbyt-tafel trek Sussie haar neus op vir die mieliepap wat sy so getrou elke oggend eet… Verbaas het ek haar gevra wat fout is en haar antwoord was insiggewend toe sy sê : “My magie is seer Mamma” Ek het haar vertel sy moenie worry nie, dat dit net senuwees is… en toe sy vra : “Wat is senuwees Mamma?” het ek amper in trane uitgebars, want as hoërskool-juffrou het ek geweet van al die toetse en eksamens wat vir die kleine, fyne dogtertjie van my voorlê…en besef ek kan haar nie meer beskerm teen hierdie Nuwe Wêreld wat sy nou betree nie…

Nodeloos om te sê…het Alladin se “A Whole New World” die hele dag in my agterkop gespeel soos ‘n vasgehaakte plaat…en ek het myself beloof…tussen die trane deur…dat ek ‘n punt daarvan sal maak om dit ook vir haar soos ‘n magic-carpet-ride te maak…want verbeelding gee jou vlerke om te kan vlieg…en dit kan geen geld koop nie…

 

 

 

Profile photo of maraja

by maraja

Nie alle Malva’s hoef te blom nie…

November 24, 2018 in Uncategorized

Mens is Nooit te oud om te Leer nie…

Nie alle Malva’s hoef te blom nie…

Ek staan laat gistermiddag en maak my nuwe “steggie-tuin” nat…en kyk trots hoe daar waar eers dorre grond vroeër vanjaar was (toe ons ingetrek het) nou welige, dankbare, plante groei…

Dis maar ‘n eenvoudige tuintjie hierdie.  Hier en daar het ek steggies gebedel, soms mooi stukkies-plant in my sak weggesteek en selfs twee stukkies Malva’s wat gedurende ‘n reënbui noudiedag met die pad afgespoel het, opgetel en ook in my tuin kom druk tussen die winters-pampoen-pitte en laas-somer-se-vrot-tamaties wat nou geil orals opkom…

Ek het ingedagte staan en kyk na van die plante wat ek noual maande pamperlang met soveel ure (en water) se liefde…en by myself gewonder hoekom hulle so traag is om hulle kant te bring?  Vies het ek ‘n paar dooie steggies uitgepluk en eenkant vir kompos gegooi…

Onwillekeurig het ek ook aan die afgelope jaar gedink by die skool, want dit was een van die moeilikste matriek-klasse wat ek nog ooit gehad het.  Van hierdie kinders het ek vyf jaar gelede leer ken toe hulle vars en blink-oog by die Hoërskool se hekke ingestap het.  Soos nuwe plantjies wat jy by ‘n kwekery gaan optel, het ek hulle met groot sorg van maandag tot vrydag natgemaak met kennis.  Ek het hulle probeer voorberei op die grootmens-lewe wat voorlê…en ons het lief en leed gedeel.  Hulle het gesien en beleef hoe ek gesnoei is deur die Groot Tuinmaker en hoe ek self twee Blompotte ryker geword het.  Hulle het self een klasmaat aan die dood afgestaan…en ek het hulle soms daaraan herinner as hulle besonder lui was vir werk…maar nouja…

Dit was ‘n les wat ek self jare gelede moes leer toe ek nog ‘n baie jong juffie was…en onrealistiese drome gekoester het vir my leerlinge… Ek wou so graag hê dat elkeen in my klas ‘n “A” simbool sou kry op sy/haar matriek-sertifikaat, want dan sou hulle tog met groot selfvertroue die grootmenslewe kon tegemoet gaan, nie waar nie?  Verkeerd.  Sommiges het wel, maar nie almal nie…. Ek het soos ‘n totale mislukking gevoel…tot ek op ‘n dag in een-of-ander boek gelees het dat nie alle kinders “blom” in jou klaskamer nie.  Soos ‘n roosboom, sien jy net ‘n paar knoppe oopgaan op ‘n slag…hou maar net aan om water te gee…

Sussie en Kleinsus het om my en die tuinslang in die water-poele rondgeplas en geskaterlag…en ek het so geseënd gevoel om ook ‘n rol in hulle lewens te kan speel… en ek het die woorde van wyse Kahlil Gibran weer voor my geestes-oog gesien :

“Your children are not your children…. They are the sons and daughters of Life’s longing for itself… They come through you, but not from you…and though they are with you, they do not belong to you…You may give them your love, but not your thoughts, for they have their own thoughts…You may house their bodies, but not their souls, for their souls dwell in the house of tomorrow, which you cannot visit, not even in your dreams…”

Ek het verbaas opgekyk toe ek sien my reënbui-Malva het die twee mooiste donker-pienk blomme oopgemaak.  Ek het dit met dankbaarheid gepluk en agter elke kleintjie se oortjie ingesteek en gesien hoe hulle verder huppel deur die reënboog-water-poele…en besef… nie alle Malva’s hoef te blom nie…

Profile photo of maraja

by maraja

Dinge wat jy nie ‘n Nuwe Weduwee moet sê of vra nie…

October 12, 2018 in Uncategorized

Mens is nooit te oud om te leer nie…

Dinge wat jy nie ‘n Nuwe Weduwee moet  sê of vra nie….

“Jammer om van jou man te hoor, maar ek wil net vir jou sê jy beter spoedig begin werk soek sus….onderwysposte is nou skaars, so jy sal seker eers teen Januarie kan regkom…”

Dit is einde Mei…..nog nie eers 24 uur vandat my jong, gesonde boer van ‘n man aan sy hart beswyk het nie, en my liewe oudste broer (ek het drie) ontferm hom alreeds oor my…..Wat ‘n verskrikking op dit wat nog kom!

Ek beweeg stadig deur my ma se groot, ou, donker huis in ‘n waas van skok en ongeloof….en om elke hoek en draai word ek telkemale gekonfronteer deur ‘n nuwe bestaan wat ekself nie gekies het nie.  Liewe Madeleine (mede huisbewoner) waarsku my in die donker gang teen mense se weird reaksies op tyding van die dood….Kan dit regtig so erg wees?  Dit is erger….

My ma bel vriende en familie en hulle haas hulle na my……”Hoe is hy dood?”…..Ek staar hulle uitdrukkingloos aan en dink…hoe moet ek weet, ek kom nou maar self hier?

(Polisie en Dr deel ons die volgende dag mee dit was ‘n massiewe hartaanval by die werk)

“Wat gaan jy die kinders sê?” vra iemand……Goeie vraag…hulle kan dan nog nie eens praat nie? Die tweetjies draai-draai om my en ek probeer my smart vir hulle wegsteek (die een is 3 en die ander maar 2) Hoe lank gaan dit hulle neem voordat hulle besef iets skort?  Ek smile deur die trane, gooi ekstra suiker in hul bottels rooibostee (vir die skok wat hulle nie eens van bewus is nie, sien) en speel vir hulle die DVD van The Lion King (die een waar Simba se pa doodgaan….)

‘n Bejaarde tannie vra my ‘n paar dae later….. “Wat het hy makeer, my kind?”…. Die Here alleen weet tannie….dink ek tranerig….hy het gekla van ‘n brand in sy bors, maar ek het mos vir hom hoesmedisyne gaan koop…. Wil tannie my nou wraggies ook op ‘n guilt trip sit?

Oornag het almal op ons dorp ewe skielik dokters geword en vertel my presies die oorsaak van sy dood (asof ek hulle gevra het?) Hy het definitief te veel gerook en jy weet hoe lief hy vir sy stukkie vetterige braaivleis was……  My ma stop my selfs een oggend donkervroeg Readers Digest se ensiklopedie EAT WELL in die hand en sê sy weet nou presies hoekom die kleintjies se pa dood is….hy het geen vrugte geëet nie.  As ek, of my kinders nie dieselfde pad wil loop nie, beter ek ons dieet verander….Wat? Geen rooibostee of Marie Biscuits meer nie??

Talle maan dat ek nou moet sterk wees…..en verkrummel dan op my skouer….

“Hy is nou op ‘n beter plek….” maak selfs my liewe, saggeaarde ma opstandig : “Hoe weet hulle dit?”  vra sy een aand laat deur die trane……Want die Bybel sê so ma….dink ek droogweg….

Oppad na die begrafnis lui my man se selfoon….  Dis Capitec wat vra of hulle met hom kan praat oor sy agterstallige lening….Ek ly nog so aan skok dat ek belowe om hom te sê om hulle terug te bel…en eks seker waar hy homself ookal bevind….het hy lekker vir my gelag!

Dit bring ons by die kwessie van geld…”Het hy darem ‘n goeie lewenspolis gehad?” vra iemand my noudie dag.  Ek het hulle net ‘n vriendelike “none of your beeswax” smile gegee en die enkele groen noot in sy beursie voor my geestesoog gesien….Ons motto was juis vir 5 jaar “Arm van Vlees…..Ryk aan Gees”….maar dit help my nie veel vandag om nappies en melk te gaan koop nie, ne?

Na ‘n week se begrafnishou (met ‘n geween en ‘n gekners van tande) is ek so moeg van almal se meëdoenlose vrae wat onbeantwoord in die lug bly hang, dat ek myself toesluit in my ma se groot, donker huis…..’n welkome oase vir ‘n afgematte siel….

Ek rou nou in my eie privaatheid en loop trots met my nuwe pers Pepstores kamerjas die wêreld vol…..en wag …….uitdagend…… dat iemand my net iets verkeerds vra…..

Dit is nou twee jaar later…en dis waar van tyd wat wonde genees… Iemand sê noudie dag in die apteek vir my met groot, hartseer oë :  “Ek is so jammer om van jou man te hoor..”  Ek het my kop agteroor gegooi, uit my maag gelag en vir die geskokte persoon geantwoord:  “Watter een?”  Want sien…al is ek intussen weer getroud met ‘n wonderlike man en pappa vir die kleintjies…bly ek steeds ‘n weduwee, maar moet my nie jammer kry nie, want… I’ve earned this badge baby…

 

Profile photo of maraja

by maraja

Mak Honde…Byt die Seerste…

September 24, 2018 in Uncategorized

Mens is nooit te oud om te leer nie…

Mak Honde…Byt die Seerste…

Keep your friends close…but your enemies closer…het nuwe betekenis vir my hierdie week gekry…want is familie nie nader as vriende nie?

Kleintyd was ek lief om abused brakkies (en katjies) van die straat op te tel…en nadat jy hulle gebad-kos-en-liefde (en moenie die warm bedjie vergeet nie) het hulle gewoonlik my beloon met totale chaos in die liefdes-ketting tuis…en ook ‘n nare bytwond aan myself of ‘n geliefde… Ek moes op die harde manier leer dat charity at home begin…en dat jy die gehawende brakkies/katjies vir die professionals (aka die DBV) moet los…

Maar dit (die Diere) daar gelaat, want wat van mense?  Wat is die verskil tussen vriende en familie?  Natuurlik kan jy jou vriende kies, maar nie jou naasbestaandes nie… Vriende kom en gaan in jou lewe, maar met jou familie deel jy jou DNA…en van…onlosmaaklik deel van jou identiteit…Mans is gelukkig…hulle kry net een van…die draers van die STAMBOOM…maar ons as vrouens (en ook draers van die nasate van die STAMBOOM) se vanne word ge-chop en ge-change soos ons deur die lewe gaan…ons is actually baie aanpasbaar, as ek nou so daaraan dink?  So trek ek noual by my derde van… Besef mans watse mission dit is om elke keer ‘n nuwe ID, bankkaarte, handtekening, ens. te kry?  Ek twyfel, maar dit daar gelaat…

Nou…met so ‘n uitgebreide familie en STAMBOOM waarmee ek vandag sit…is dit un-avoidable om nie soms ‘n menings-verskil met so-en-so te hê…of vas te sit met hierdie of daardie een nie…maar dis ok…want dis ‘n leer-en-groei-proses…en feit is…dis moeilik om in verskillende weers-omstandighede nie soms in iemand se blaar-slaai te krap nie…

Maar as daar iemand is wat jou die heel seerste kan maak…is dit die een wat jou ook die heel beste van almal ken…die een wat weet waar jy jou Achilles wegsteek…en jou soos ‘n remote-control laat voel as sy jou knoppies begin druk…jou ma…

Ek het lank gelede in een of ander “Chicken Soup for Woman” gelees dat kinders die grootste wond is wat jy as ma ooit sal hê…’n wond wat nooit werklik genees nie…maar wat as dit ook gesê kan word van sekere ma’s?

Noudat ek self ‘n ma is, besef ek watse groot verantwoordelikheid dit is… Om onvoorwaardelik lief te hê (no strings attached) en niks terug te verwag nie…om jou kroos se best interest at heart te hê…om jouself minder te stel (‘n groot toets vir die EGO, voorwaar)…maar die heel belangrikste (volgens my) om ‘n voorbeeld te stel vir veral jou dogter, want is hulle dan nie ook die volgende stam-moeders van die toekomstige STAMBOME nie?

Profile photo of maraja

by maraja

Die Perfekte Partytjie…

August 13, 2018 in Uncategorized

Mens is Nooit te oud om te Leer nie…

 Die Perfekte Partytjie…

Hoe beplan ‘n mens die perfekte partytjie op ‘n limited budjet?  Dis eenvoudig…jy doen nie…jy raap en skraap…en probeer jou bes (onder omstandighede)…en hoop vir die best case senario

“Mamma…wanneer is dit my verjaarsdag?”  “Oor drie maande my skat…”

Het jy geweet ‘n sesjarige klein dogtertjie het geen benul van tyd nie?  Gelukkig onthou ek…as die sneeu dik op die Bolandse berge lê…is dit daai tyd van die jaar…verjaarsdagtyd… Dankietog dis nie twee jaar gelede…toe Sussie gehoop het Pappa sal uit die dood opstaan (soos Lazarus) om haar partytjie by te woon nie…en ek heeldag haar vraende ogies probeer vermy het nie…

”Mamma…wanneer verjaar ek nouweer?”  “Oor een-en-twintig slapies liefie…”

Twee weke terug het ek begin rond scout…en was baie bly oor al die Winter Sales by die kinderklere-winkels…’n skoentjie hier…en ‘n broekie daar…en siedaar…

“Mamma…oor hoeveel slapies verjaar ek?”  “Sewe…my engel…”

Gelukkig het Sussie besluit op ‘n baie goedkoop venue hierdie jaar…sommer die parkie om die draai van ons nuwe huis.  Saam het ek en sy al die invitations aan haar klasmaatjies gedecorate met potlood en magic (glitter)…Hoekom sal enigeen dit wil misloop?…het ek gedink, maar soos die Lewe is…misgis mens jou al te veel met vakansiedae en langnaweke… Een na die ander het maatjies se ma’s laat weet hulle is klaar genooi na ander partytjies (double bookings?) of hulle is in die bevoorregte posisies om weg te gaan vir die laaaaaang naweek…

Ek het heelweek my foon se Weather App met ‘n valk-oog dopgehou en gebid dat die reën asseblief moet wag vir Sondag…Vrydagaand het ek begin stress toe ek slegs vier maatjies op my vingers tel..wat definitief kom…en het vinnig ‘n paar ekstra Watsups gestuur na die maatjies wat in Kleinsus se klassie is…”Is julle lus vir koek eet more…kom asb?”

“Mamma…verjaar ek mòre?” “Ja..liefiekind..”

En so breek die Groot Dag (aka Saterdag) aan…die dag van die Groot Partytjie… Sussie en Kleinsus is vroegoggend geskrop in die bad en koeke is onder groot bohaai uit die koppies gewas en geborsel…en ek het steeds ‘n hol kol op die maag gehad… Ek het my maar besig gehou met popcorn-skiet en Niknaks en Fizzers in die tien lucky packets (handmade deur Sussie nogal) gesit…en gou-gou sommer ook cupcakes gebak (net vir incase…)  Twee-uur (want die partytjie begin stiptelik om drie-uur) is ons by die voordeur uit (Mamma met ‘n baie swaar gemoed)…en oor die straat…na die Dorp se enigste parkie.  Daar het ons onder die  grootste koelteboom ‘n paar komberse uitgegooi met kussings, balonne en streamers…en so stuk-stuk het vier karre gestop met ‘n maatjie-ma-en kleinsus/boet…

My Groot Vrees was duidelik besig om voor my oë te ontrafel…’n sad party…met min maatjies…en ek het met ‘n knop-in-my-keel my eie partytjies van lank gelede onthou…hierdie was definitief nie ‘n Facebook Party wat enigeen kon “like” nie…maar Sussie was totally oblivious deur Mamma sy byna-angs-aanval…en soos die middag gevorder het…het daar ook ‘n wonderwerk gebeur…soos Jesus die vissies en brode vermeerder het…het Sussie se skaterlag op die skoppelmaaie en merry-go-round die buurt se kindertjies gelok…en die klein gate-crashertjies het soos bye om Sussie se heuningkoek saamgedrom…tot almal se magies vol was… Hulle het vir haar gesing “Veels geluk liewe maatjie…” en haar ge-entertain tot die son agter die blou berge verdwyn het…Almal het help opruim na die tyd (dankie tog ek het swartsakke onthou) en ek het selfs uit dankbaarheid vir almal se bydrae die kleingoed huis toe gestuur met die orige koeldrank, balonne en streamers

Laataand, na Sussie al haar puzzles, kryte en Sales-specials bewonder het…het sy pootuit, maar baie tevrede, in haar klein bedjie geklim.  Ek het vir haar  ‘n drukkie gegee en haar nag gesoen…en vol bewondering na haar gekyk…

“Hoekom is jy so oulik Petronella?”  “Want Jesus het my so gemaak Mamma…”

Kan ons nie maar almal so sterk van geloof wees soos klein kindertjies nie?

 

 

Profile photo of maraja

by maraja

‘n Groot Donker Gat…

July 8, 2018 in Uncategorized

 Mens is Nooit te oud om te Leer nie…

‘n Groot Donker Gat…

Ek het eenmaal lank-lank gelede, toe ek (onder dwang) Aardryksunde moes aanbied, vir ‘n leerling ‘n lugfoto van Graaff-Reinet gewys en haar gevra wat sy dink die groot swart kol buite die dorp (obviously die munisipale dam) was…sy het haar asem diep ingetrek en met groot oë gesê :  “Ek weet nie juffrou, maar dit maak my baie, baie bang…” Ek het jare lank hierdie storie oorvertel aan mede pedagoge, maar dit het my ook laat wonder…

Hoekom is ons so bang vir gate? Daar is fisiese gate wat ons (obviously) moet vermy…soos bv. slaggate, sinkgate, boorgate, mangate ensovoorts…maar wat van die emosionele gate?

Ek het op ‘n stadium in my lewe gevoel daar is ‘n groot gat in my borskas…amper soos ‘n vierkantige blok wat daaruit gesny is…en as mens mooi kyk, kon jy dwarsdeur my…en die gat sien…amper soos ‘n venster wat oopstaan…die probleem was…hoe maak mens die venster toe?  Hoe vul ‘n mens so ‘n gat?  Met tyd het ek geleer om dit met liefde te vul…liefde vir die self, maar grootliks liefde vir ander…en dit het ingesluit familie, vriende en vreemdes, maar hoe gemaak as jou liefde onbeantwoord bly?  As jou liefde nie genoeg is nie?  As jy geweeg en te lig gevind word deur ander?  Of as mense jou soms onredelik eenkant toe stoot?  Die koerante is vol van mense wat ander se lewens be-eindig omdat hulle liefde nie genoeg is nie…en hulle nie kan aanbeweeg, of weet hoe om die groot gat in hul harte te vul nie…Daar is seker niks erger op hierdie aarde as om ongeliefd te voel nie…en verhoudings met mense leer jou daarvan… Mense los en verlaat jou…selfs jou kinders sal eendag (dis doodnormaal) en dan gaan jy aan empty-ness-syndrome ly…Selfs my oorlede man het my gelos…en ek was lank baie kwaad en hartseer daaroor…onredelik, ek weet…

In Philip Yancey se boek “Where is God when it Hurts?” bespreek hy die konsep van onbaatsugtige liefde ( I suppose…nes Jesus)…om niks terug te verwag vir die liefde wat jy gee nie…want dit maak die groot gat in jou hart vol…

Ek het op die oomblik ‘n groot gat op my stuitjie (na ‘n operasie so ‘n paar weke terug) en sit op ‘n gatkussing terwyl ek hierdie storie skryf…maar dis ok, want ek weet dis net tydelik en ek het innige meegevoel ontwikkel vir mense wat in konstante fisiese pyn leef.  Volgens Yancey, wat ‘n studie van melaatses gemaak het, kan hulle geen pyn voel nie en verloor daardeur ledemate omdat hulle hulself beseer…Hy beweer dat pyn deur God aan ons gegee is sodat ons kan voel (en besef) dat daar iets fout is…en ook sodoende iets daaromtrent kan doen…’n baie interessante stelling…

In die middeleeue het geestelikes hulself gegesel om pyn te kan voel…en sodoende nader aan God te voel…en dit laat my wonder…hoekom is die “moderne mens” so bang daarvoor?  Hoekom verdoof ons die fisiese en emosionele pyn met allerhande medikasie om emosioneel en fisies dood te voel?

‘n Klein gediggie wat ek geskryf het toe my man oorlede is…en daar ‘n groot gat in my hart was…

Mynskag

bedags

sirkel ek

die groot gat

wat jy

agtergelaat het…

en staar hipnoties

af

in niks…

met tyd

verdwyn al meer

herrinneringe

die duisternis in…

ondergrondse gange val in

en sinkgate verskyn

op die oppervlak…

en hoe meer ek myself

weg probeer skeur

hoe meer

vind ek die donker dieptes

onweerstaanbaar mooi…

ek staan op die afgrond van verlange…

Profile photo of maraja

by maraja

Voor jy kan sê… ‘mes’…

June 24, 2018 in Uncategorized

Mens is Nooit te oud om te Leer nie…

Voor jy kan sê…’mes’…

“Hoe lank gaan Mamma weg wees?” vra Sussie hierdie week groot-oog toe sy sien hoe ek twee groot, swaar sakke vol klere druk.  Die een, vol van my mooiste klere, die ander, vol van my oudste klere…Ek het vlugtig opgekyk in haar bekommerde gesiggie en gewonder hoe verduidelik ek vir haar dat my twee outings hierdie week ook ‘n impak op haar ou lewetjie gaan hê?  Die eerste was vir ‘n fênsie job-interview in Bloemfontein…en die ander vir ‘n groot operasie wat ek al vir 15 jaar uitstel…

Het jy al ooit die boek gelees Around the World in 80 Days?  Wel…dit het amper gevoel soos Around the Country in 48 hours…Dinsdagaand is ek op ‘n oranjeblanjeblou Intercape Sleepliner gesit met die mooiblou Hexrivier-berge om my en ‘n paar reëndruppels van die Kaapse winter wat om my val…om vroeg-vroeg woensdagoggend wakker te word in ‘n ryp-koue Vrystaatse winter…Nog met slaap in my oë is ek gekarwy deur die strate van Bloemfontein…oppad na my dream-job…by ‘n droom-skool…en wat ek gesien en beleef het…het soos ‘n surrealistiese nagmerrie gevoel… Die skool het soos Dubai (as ek my kon voorstel) gevoel, ‘n oase in die middel van ‘n woestyn van verganklikheid…buite was die strate vuil en weerloos…en voor die stadsplein het ‘n groot nuwe brons-standbeeld van Fidel Castro ‘n Kubaanse vlaggie gewaai…die hemel help ons…

By die kuns-museum oorkant die straat het ‘n tannie wat in haar blou Mazdatjie slaap my nader geroep toe ek verbystap…”My kind, jy moenie so alleen rondstap nie, dis baie onveilig hier…” Ek het vir haar gesmile en gesê ek gaan net gou na die mooi prentjies binne kyk…Sy het my snaaks aangekyk en gesê :  “Van waar is jy my kind?”  “Eks vannie Kaap tannie…maar eks hier vir ‘n werk”  Sy het my vertel dat “hiers nie werk nie Sussie, bly maar waar jy is..”  Grootoog het ek by die kuns-museum ingesluip waar ek met Thomas (die deurwag) bevriend geraak het.  Hy het weer vir my vertel hoe ongelukkig hy in sy nuwe fênsie job was…”Geld koop nie geluk nie, mevrou…ek moes maar by die Golfklub by Tempe gebly het…daar was ek vir baie, baie jare…baie gelukkig…”  Ek het so groot geskrik dat ek skoon vergeet het van die mooi prentjies en blindelings weer die sonlig buitentoe is…was hierdie almal tekens van Bo…dit waarvoor ek so gebid het?

Verlig het ek Woensdagaand weer op die oranjeblanjeblou bus geklim…terug huis toe…maar net betyds om my volgende sak klere te gryp om in te book by die Worcester-hospitaal (not the Medi-Clinic) en daar het ek vir die volgende drie dae in ‘n saal vol vroue gelê van all walks of life…en elkeen het ‘n kleurvolle storie gehad…

Spoedig was ek onder die mes en in my beswymelende toestand met skerp teater-ligte wat my verblind het ek ‘n lightbulb-moment gehad…Ek moet definitief mal wees…want soos die klein skaapwagtertjie in Paolo Coelho se The Alchemis het ek ook die huis verlaat om my skatte te gaan soek…en die het jou wrintiewaar by my eie drumpel gelê, want toe ek ontslaan word uit die hospitaal teen saterdag-oggend, is ek verwelkom by die huis met ope arms en blye kinder-hartjies.

Sussie het weereens gevra :  “Hoe lank was jy weg Mamma?” en ek het verlig ge-antwoord :  “Voor jy kan sê “mes” skat…is Mamma terug…”

Profile photo of maraja

by maraja

By die Hoek-Kafee van die Lewe…

May 13, 2018 in Uncategorized

Mens is Nooit te oud om te Leer nie…

By die Hoek-Kafee van die Lewe…

Ons is lief daarvoor om Sondae (na Kerk) na die naaste hoekkafee te stap…dalk vir ‘n brood of twee, melk…en miskien ‘n sweetie vir elke kies…maar wie sou ooit kon dink dat ons die Bybel-les (saam met Sondagskool) nie by die Kerk se trappies kon agterlaat nie?

Die bottelstoor (wat ook deesdae op Sondae oop is) is reg langs die hoekkafee en dus ook oorkant die Kerk en elke Sondag sien ons verlore siele daar rondsit, steier of lê… “Mamma, hoekom lê daardie oom en slaap op die straat en nie in sy bedjie nie?” Met die klank van die kerk-klok agter ons, antwoord ek sonder om tweemaal te dink : “Dis omdat hy te veel nagmaal-wyn gedrink het my skat”  Ek sien hoe knip die klein ogies teen die son en hoe werk die klein breintjie in eerste rat terwyl ons ‘n draai om die slapelose, hawelose loop…

By die deur van die kafee word ons voorgekeer deur ‘n bedelaar wat smeek vir ‘n “twintig-sent-seblief” en ek skud net my kop vies en trek die twee kleintjies met ‘n spoed tot binne-in die koel veiligheid van die hoekkafee.  Binne gesels ons met die vriendelike oom-van-Bangladesh agter die counter, neem ‘n brood-en-melk en besluit op twee rypgeel piesangs.  Ek staan en lees die nare opskrifte op die Sondag-koerant se voorblad en hoor weer my ma se  tug-woorde aan my : “Jy lees te min koerant my kind, jy moet weet wat aangaan in die wêreld…” Nee dankie ma…daar’s net te veel boosheid in die lug…en ek vermoed dis aansteeklik…Daarom neem ek die twee se klein handjies weer stewig in myne, groet die hoekkafee se eienaar, en marsjeer die verblindende sonlig buite in…

En so gaan dit elke sondag…tot gister…oppad kafee toe…sien ons ‘n straat-kind hang half-lyf binne-in ‘n munisipale drom.  Hy het opgekyk toe hy ons hoor aankom…en gevra vir ‘n stukkie brood. “Hoekom is daai seuntjie dan honger Mamma?” wou Sussie weet…maar ek het nie geweet wat om te antwoord nie…  Ek het haar en hom ge-ignoreer en ’n wye draai om die slapelose, hawelose geloop… Binne die kafee het ek besluit  om die sweetie-geld te spandeer op ‘n ekstra brood (tot Sussie se ergernis) en toe ons weer buite kom, die sakkie in haar klein handjies gedruk en gesê : “Hoekom gaan gee jy nie vir daardie seuntjie jou brood nie?”

Soms het ‘n Bybel-les nie woorde nodig nie…slegs ‘n gebaar…en ek kon op Sussie se gesig sien sy het verstaan wat dit is om iets vir iemand te beteken…en al was ons dorp laasweek op Kyknet se Dorp-van-die-jaar program, is dit baie moeilik om jou blind te staar teen die armoede, alkoholisme en honger, regoorkant die Kerk, by die Hoek-Kafee van die Lewe…

 

 

Profile photo of maraja

by maraja

In Diens van Ander…

April 30, 2018 in Uncategorized

Mens is Nooit te oud om te Leer nie…

In Diens van Ander…

Ek was verlede saterdag ‘n regte drama-queen en het vir almal in die huis vertel hoe moeg ek is om hul slaaf te wees….Dis van more-tot-aand, van vroeg-tot-laat, van dagbreek-tot-sonsonder ‘n ge-dit en ge-dat…skooltoe jaag (“Mamma…ek wil nie skooltoe nie”), werktoe jaag (“Juf…hoekom is jy so laat vanoggend?), toetse-klasgee en punte-ingee, winkelstoe jaag, huistoe, kosmaak (“Mammaaaa…eks honger”), skoonmaak, laundry (“Ek het geen jeans of onderbroeke vir werk nie skat…”) en on-top-of-it…’n kar wat ‘n snaakse geluid maak (nee, ek het nie weer vergeet om petrol in te gooi nie…)

Halfpad deur die oggend (moeg gemop en die gemoan van my eie stem in my ore), het ek op die bed (wat ek nog moes skoon oortrek) neergeplof en begin fantaseer…jip…ek sou een van die kleintjies se kryte gaan haal en op die wit muur, reg bo-kant die kop van my kant van die dubbelbed, ‘n groot grafsteen trek met hierdie dramatiese grafskrif : “Rus in Vrede…In Diens van Ander…” Nadat ek hierdie Groot Gebaar vir myself (in my kop) gedoen het, was ek heel in my noppies met my statement aan die wêreld…Ek het vir myself gesmile, opgestaan, gaan tee maak en vir myself gefluister : “Be careful what you wish for..”

Want was dit nie presies my wens op 35 toe ek al pleitend na die hemele gebid het vir ‘n gesin van my eie nie?  My presiese woorde was soos volg : “Ek’s moeg om vir myself te leef..ek is so verveeld…ek wil graag weet hoe dit voel om iets vir ander te beteken…”

En so bevind ek myself (7 jaar later) in my droom (wat soms soos ‘n nagmerrie voel) en moet ek myself herinner dat ek baie, baie dankbaar moet wees…dat ek ‘n geseënde vrou is…en dat God (obviously) my baie, baie lief het…want het Hy my nie weer voorsien van ‘n dierbare, liefdevolle man wat my en die kleintjies liefhet soos sy eie bloed nie?

Al waarteen ek moet waak is algehele uitbranding, soos my ma, wat lief daarvoor was om haarself totaal uit te brand, en dan in die hospitaal te beland…Hoekom? Omrede sy nie kon delegate nie…sy wou alles self doen…en ons het haar “’n regte control-freak” genoem, want sy het geglo niemand kon dit so goed soos sy doen nie…’n Baie wyse sielkundige het jare gelede vir my vertel dat elke oggend as jy wakker word, is jou Lewens-energie soos ‘n glas vol water…en deur die dag gee jy dit weg…en weg…en weg…todat jou glas dol-leeg is…elke dag…self-sacrifice jy jouself…todat jy totaal uitgebrand is…en aan depressie ly.  ”So…onthou Maraja…hou elke dag ‘n bietje energie oor in jou glas…vir jouself” het die wyse Magda my gemaan…maar ek het vergeet…tot nou…

Laataand het ek, nadat ek die huis tipe-van onder beheer gehad het, in die bed geklim en na almal in die huis se salige slaap-geluide geluister (magies-vol-ogies-toe) en besef “I did this…” en vir God dankie gesê vir die voorreg om in diens van ander te leef…Groot was my “a-ha” moment toe ek die boekie van Caroline Myss (Anatomy of the Spirit) oopslaan en lees : “We all want our contributions to other people’s lives to be valuable and meaningful…so be of service to others…”

So…toe Sussie vanoggend voor skool (terwyl ek hul Marmite-toebroodjies smeer) my inlig dat dit tyd is om te trek, omdat die huis so deurmekaar is…het ek ampertjies skuldig gevoel, maar toe besef its my time to delegate…en haar met ‘n breë smile geantwoord : “Hoekom help jy nie vir Mamma…en begin sommer by jou eie kamer nie skat?”  En daar het jy dit…in diens van… (en) saam met ander…