Profile photo of maraja

by maraja

Die Perfekte Partytjie…

August 13, 2018 in Uncategorized

Mens is Nooit te oud om te Leer nie…

 Die Perfekte Partytjie…

Hoe beplan ‘n mens die perfekte partytjie op ‘n limited budjet?  Dis eenvoudig…jy doen nie…jy raap en skraap…en probeer jou bes (onder omstandighede)…en hoop vir die best case senario

“Mamma…wanneer is dit my verjaarsdag?”  “Oor drie maande my skat…”

Het jy geweet ‘n sesjarige klein dogtertjie het geen benul van tyd nie?  Gelukkig onthou ek…as die sneeu dik op die Bolandse berge lê…is dit daai tyd van die jaar…verjaarsdagtyd… Dankietog dis nie twee jaar gelede…toe Sussie gehoop het Pappa sal uit die dood opstaan (soos Lazarus) om haar partytjie by te woon nie…en ek heeldag haar vraende ogies probeer vermy het nie…

”Mamma…wanneer verjaar ek nouweer?”  “Oor een-en-twintig slapies liefie…”

Twee weke terug het ek begin rond scout…en was baie bly oor al die Winter Sales by die kinderklere-winkels…’n skoentjie hier…en ‘n broekie daar…en siedaar…

“Mamma…oor hoeveel slapies verjaar ek?”  “Sewe…my engel…”

Gelukkig het Sussie besluit op ‘n baie goedkoop venue hierdie jaar…sommer die parkie om die draai van ons nuwe huis.  Saam het ek en sy al die invitations aan haar klasmaatjies gedecorate met potlood en magic (glitter)…Hoekom sal enigeen dit wil misloop?…het ek gedink, maar soos die Lewe is…misgis mens jou al te veel met vakansiedae en langnaweke… Een na die ander het maatjies se ma’s laat weet hulle is klaar genooi na ander partytjies (double bookings?) of hulle is in die bevoorregte posisies om weg te gaan vir die laaaaaang naweek…

Ek het heelweek my foon se Weather App met ‘n valk-oog dopgehou en gebid dat die reën asseblief moet wag vir Sondag…Vrydagaand het ek begin stress toe ek slegs vier maatjies op my vingers tel..wat definitief kom…en het vinnig ‘n paar ekstra Watsups gestuur na die maatjies wat in Kleinsus se klassie is…”Is julle lus vir koek eet more…kom asb?”

“Mamma…verjaar ek mòre?” “Ja..liefiekind..”

En so breek die Groot Dag (aka Saterdag) aan…die dag van die Groot Partytjie… Sussie en Kleinsus is vroegoggend geskrop in die bad en koeke is onder groot bohaai uit die koppies gewas en geborsel…en ek het steeds ‘n hol kol op die maag gehad… Ek het my maar besig gehou met popcorn-skiet en Niknaks en Fizzers in die tien lucky packets (handmade deur Sussie nogal) gesit…en gou-gou sommer ook cupcakes gebak (net vir incase…)  Twee-uur (want die partytjie begin stiptelik om drie-uur) is ons by die voordeur uit (Mamma met ‘n baie swaar gemoed)…en oor die straat…na die Dorp se enigste parkie.  Daar het ons onder die  grootste koelteboom ‘n paar komberse uitgegooi met kussings, balonne en streamers…en so stuk-stuk het vier karre gestop met ‘n maatjie-ma-en kleinsus/boet…

My Groot Vrees was duidelik besig om voor my oë te ontrafel…’n sad party…met min maatjies…en ek het met ‘n knop-in-my-keel my eie partytjies van lank gelede onthou…hierdie was definitief nie ‘n Facebook Party wat enigeen kon “like” nie…maar Sussie was totally oblivious deur Mamma sy byna-angs-aanval…en soos die middag gevorder het…het daar ook ‘n wonderwerk gebeur…soos Jesus die vissies en brode vermeerder het…het Sussie se skaterlag op die skoppelmaaie en merry-go-round die buurt se kindertjies gelok…en die klein gate-crashertjies het soos bye om Sussie se heuningkoek saamgedrom…tot almal se magies vol was… Hulle het vir haar gesing “Veels geluk liewe maatjie…” en haar ge-entertain tot die son agter die blou berge verdwyn het…Almal het help opruim na die tyd (dankie tog ek het swartsakke onthou) en ek het selfs uit dankbaarheid vir almal se bydrae die kleingoed huis toe gestuur met die orige koeldrank, balonne en streamers

Laataand, na Sussie al haar puzzles, kryte en Sales-specials bewonder het…het sy pootuit, maar baie tevrede, in haar klein bedjie geklim.  Ek het vir haar  ‘n drukkie gegee en haar nag gesoen…en vol bewondering na haar gekyk…

“Hoekom is jy so oulik Petronella?”  “Want Jesus het my so gemaak Mamma…”

Kan ons nie maar almal so sterk van geloof wees soos klein kindertjies nie?

 

 

Profile photo of maraja

by maraja

‘n Groot Donker Gat…

July 8, 2018 in Uncategorized

 Mens is Nooit te oud om te Leer nie…

‘n Groot Donker Gat…

Ek het eenmaal lank-lank gelede, toe ek (onder dwang) Aardryksunde moes aanbied, vir ‘n leerling ‘n lugfoto van Graaff-Reinet gewys en haar gevra wat sy dink die groot swart kol buite die dorp (obviously die munisipale dam) was…sy het haar asem diep ingetrek en met groot oë gesê :  “Ek weet nie juffrou, maar dit maak my baie, baie bang…” Ek het jare lank hierdie storie oorvertel aan mede pedagoge, maar dit het my ook laat wonder…

Hoekom is ons so bang vir gate? Daar is fisiese gate wat ons (obviously) moet vermy…soos bv. slaggate, sinkgate, boorgate, mangate ensovoorts…maar wat van die emosionele gate?

Ek het op ‘n stadium in my lewe gevoel daar is ‘n groot gat in my borskas…amper soos ‘n vierkantige blok wat daaruit gesny is…en as mens mooi kyk, kon jy dwarsdeur my…en die gat sien…amper soos ‘n venster wat oopstaan…die probleem was…hoe maak mens die venster toe?  Hoe vul ‘n mens so ‘n gat?  Met tyd het ek geleer om dit met liefde te vul…liefde vir die self, maar grootliks liefde vir ander…en dit het ingesluit familie, vriende en vreemdes, maar hoe gemaak as jou liefde onbeantwoord bly?  As jou liefde nie genoeg is nie?  As jy geweeg en te lig gevind word deur ander?  Of as mense jou soms onredelik eenkant toe stoot?  Die koerante is vol van mense wat ander se lewens be-eindig omdat hulle liefde nie genoeg is nie…en hulle nie kan aanbeweeg, of weet hoe om die groot gat in hul harte te vul nie…Daar is seker niks erger op hierdie aarde as om ongeliefd te voel nie…en verhoudings met mense leer jou daarvan… Mense los en verlaat jou…selfs jou kinders sal eendag (dis doodnormaal) en dan gaan jy aan empty-ness-syndrome ly…Selfs my oorlede man het my gelos…en ek was lank baie kwaad en hartseer daaroor…onredelik, ek weet…

In Philip Yancey se boek “Where is God when it Hurts?” bespreek hy die konsep van onbaatsugtige liefde ( I suppose…nes Jesus)…om niks terug te verwag vir die liefde wat jy gee nie…want dit maak die groot gat in jou hart vol…

Ek het op die oomblik ‘n groot gat op my stuitjie (na ‘n operasie so ‘n paar weke terug) en sit op ‘n gatkussing terwyl ek hierdie storie skryf…maar dis ok, want ek weet dis net tydelik en ek het innige meegevoel ontwikkel vir mense wat in konstante fisiese pyn leef.  Volgens Yancey, wat ‘n studie van melaatses gemaak het, kan hulle geen pyn voel nie en verloor daardeur ledemate omdat hulle hulself beseer…Hy beweer dat pyn deur God aan ons gegee is sodat ons kan voel (en besef) dat daar iets fout is…en ook sodoende iets daaromtrent kan doen…’n baie interessante stelling…

In die middeleeue het geestelikes hulself gegesel om pyn te kan voel…en sodoende nader aan God te voel…en dit laat my wonder…hoekom is die “moderne mens” so bang daarvoor?  Hoekom verdoof ons die fisiese en emosionele pyn met allerhande medikasie om emosioneel en fisies dood te voel?

‘n Klein gediggie wat ek geskryf het toe my man oorlede is…en daar ‘n groot gat in my hart was…

Mynskag

bedags

sirkel ek

die groot gat

wat jy

agtergelaat het…

en staar hipnoties

af

in niks…

met tyd

verdwyn al meer

herrinneringe

die duisternis in…

ondergrondse gange val in

en sinkgate verskyn

op die oppervlak…

en hoe meer ek myself

weg probeer skeur

hoe meer

vind ek die donker dieptes

onweerstaanbaar mooi…

ek staan op die afgrond van verlange…

Profile photo of maraja

by maraja

Voor jy kan sê… ‘mes’…

June 24, 2018 in Uncategorized

Mens is Nooit te oud om te Leer nie…

Voor jy kan sê…’mes’…

“Hoe lank gaan Mamma weg wees?” vra Sussie hierdie week groot-oog toe sy sien hoe ek twee groot, swaar sakke vol klere druk.  Die een, vol van my mooiste klere, die ander, vol van my oudste klere…Ek het vlugtig opgekyk in haar bekommerde gesiggie en gewonder hoe verduidelik ek vir haar dat my twee outings hierdie week ook ‘n impak op haar ou lewetjie gaan hê?  Die eerste was vir ‘n fênsie job-interview in Bloemfontein…en die ander vir ‘n groot operasie wat ek al vir 15 jaar uitstel…

Het jy al ooit die boek gelees Around the World in 80 Days?  Wel…dit het amper gevoel soos Around the Country in 48 hours…Dinsdagaand is ek op ‘n oranjeblanjeblou Intercape Sleepliner gesit met die mooiblou Hexrivier-berge om my en ‘n paar reëndruppels van die Kaapse winter wat om my val…om vroeg-vroeg woensdagoggend wakker te word in ‘n ryp-koue Vrystaatse winter…Nog met slaap in my oë is ek gekarwy deur die strate van Bloemfontein…oppad na my dream-job…by ‘n droom-skool…en wat ek gesien en beleef het…het soos ‘n surrealistiese nagmerrie gevoel… Die skool het soos Dubai (as ek my kon voorstel) gevoel, ‘n oase in die middel van ‘n woestyn van verganklikheid…buite was die strate vuil en weerloos…en voor die stadsplein het ‘n groot nuwe brons-standbeeld van Fidel Castro ‘n Kubaanse vlaggie gewaai…die hemel help ons…

By die kuns-museum oorkant die straat het ‘n tannie wat in haar blou Mazdatjie slaap my nader geroep toe ek verbystap…”My kind, jy moenie so alleen rondstap nie, dis baie onveilig hier…” Ek het vir haar gesmile en gesê ek gaan net gou na die mooi prentjies binne kyk…Sy het my snaaks aangekyk en gesê :  “Van waar is jy my kind?”  “Eks vannie Kaap tannie…maar eks hier vir ‘n werk”  Sy het my vertel dat “hiers nie werk nie Sussie, bly maar waar jy is..”  Grootoog het ek by die kuns-museum ingesluip waar ek met Thomas (die deurwag) bevriend geraak het.  Hy het weer vir my vertel hoe ongelukkig hy in sy nuwe fênsie job was…”Geld koop nie geluk nie, mevrou…ek moes maar by die Golfklub by Tempe gebly het…daar was ek vir baie, baie jare…baie gelukkig…”  Ek het so groot geskrik dat ek skoon vergeet het van die mooi prentjies en blindelings weer die sonlig buitentoe is…was hierdie almal tekens van Bo…dit waarvoor ek so gebid het?

Verlig het ek Woensdagaand weer op die oranjeblanjeblou bus geklim…terug huis toe…maar net betyds om my volgende sak klere te gryp om in te book by die Worcester-hospitaal (not the Medi-Clinic) en daar het ek vir die volgende drie dae in ‘n saal vol vroue gelê van all walks of life…en elkeen het ‘n kleurvolle storie gehad…

Spoedig was ek onder die mes en in my beswymelende toestand met skerp teater-ligte wat my verblind het ek ‘n lightbulb-moment gehad…Ek moet definitief mal wees…want soos die klein skaapwagtertjie in Paolo Coelho se The Alchemis het ek ook die huis verlaat om my skatte te gaan soek…en die het jou wrintiewaar by my eie drumpel gelê, want toe ek ontslaan word uit die hospitaal teen saterdag-oggend, is ek verwelkom by die huis met ope arms en blye kinder-hartjies.

Sussie het weereens gevra :  “Hoe lank was jy weg Mamma?” en ek het verlig ge-antwoord :  “Voor jy kan sê “mes” skat…is Mamma terug…”

Profile photo of maraja

by maraja

By die Hoek-Kafee van die Lewe…

May 13, 2018 in Uncategorized

Mens is Nooit te oud om te Leer nie…

By die Hoek-Kafee van die Lewe…

Ons is lief daarvoor om Sondae (na Kerk) na die naaste hoekkafee te stap…dalk vir ‘n brood of twee, melk…en miskien ‘n sweetie vir elke kies…maar wie sou ooit kon dink dat ons die Bybel-les (saam met Sondagskool) nie by die Kerk se trappies kon agterlaat nie?

Die bottelstoor (wat ook deesdae op Sondae oop is) is reg langs die hoekkafee en dus ook oorkant die Kerk en elke Sondag sien ons verlore siele daar rondsit, steier of lê… “Mamma, hoekom lê daardie oom en slaap op die straat en nie in sy bedjie nie?” Met die klank van die kerk-klok agter ons, antwoord ek sonder om tweemaal te dink : “Dis omdat hy te veel nagmaal-wyn gedrink het my skat”  Ek sien hoe knip die klein ogies teen die son en hoe werk die klein breintjie in eerste rat terwyl ons ‘n draai om die slapelose, hawelose loop…

By die deur van die kafee word ons voorgekeer deur ‘n bedelaar wat smeek vir ‘n “twintig-sent-seblief” en ek skud net my kop vies en trek die twee kleintjies met ‘n spoed tot binne-in die koel veiligheid van die hoekkafee.  Binne gesels ons met die vriendelike oom-van-Bangladesh agter die counter, neem ‘n brood-en-melk en besluit op twee rypgeel piesangs.  Ek staan en lees die nare opskrifte op die Sondag-koerant se voorblad en hoor weer my ma se  tug-woorde aan my : “Jy lees te min koerant my kind, jy moet weet wat aangaan in die wêreld…” Nee dankie ma…daar’s net te veel boosheid in die lug…en ek vermoed dis aansteeklik…Daarom neem ek die twee se klein handjies weer stewig in myne, groet die hoekkafee se eienaar, en marsjeer die verblindende sonlig buite in…

En so gaan dit elke sondag…tot gister…oppad kafee toe…sien ons ‘n straat-kind hang half-lyf binne-in ‘n munisipale drom.  Hy het opgekyk toe hy ons hoor aankom…en gevra vir ‘n stukkie brood. “Hoekom is daai seuntjie dan honger Mamma?” wou Sussie weet…maar ek het nie geweet wat om te antwoord nie…  Ek het haar en hom ge-ignoreer en ’n wye draai om die slapelose, hawelose geloop… Binne die kafee het ek besluit  om die sweetie-geld te spandeer op ‘n ekstra brood (tot Sussie se ergernis) en toe ons weer buite kom, die sakkie in haar klein handjies gedruk en gesê : “Hoekom gaan gee jy nie vir daardie seuntjie jou brood nie?”

Soms het ‘n Bybel-les nie woorde nodig nie…slegs ‘n gebaar…en ek kon op Sussie se gesig sien sy het verstaan wat dit is om iets vir iemand te beteken…en al was ons dorp laasweek op Kyknet se Dorp-van-die-jaar program, is dit baie moeilik om jou blind te staar teen die armoede, alkoholisme en honger, regoorkant die Kerk, by die Hoek-Kafee van die Lewe…

 

 

Profile photo of maraja

by maraja

In Diens van Ander…

April 30, 2018 in Uncategorized

Mens is Nooit te oud om te Leer nie…

In Diens van Ander…

Ek was verlede saterdag ‘n regte drama-queen en het vir almal in die huis vertel hoe moeg ek is om hul slaaf te wees….Dis van more-tot-aand, van vroeg-tot-laat, van dagbreek-tot-sonsonder ‘n ge-dit en ge-dat…skooltoe jaag (“Mamma…ek wil nie skooltoe nie”), werktoe jaag (“Juf…hoekom is jy so laat vanoggend?), toetse-klasgee en punte-ingee, winkelstoe jaag, huistoe, kosmaak (“Mammaaaa…eks honger”), skoonmaak, laundry (“Ek het geen jeans of onderbroeke vir werk nie skat…”) en on-top-of-it…’n kar wat ‘n snaakse geluid maak (nee, ek het nie weer vergeet om petrol in te gooi nie…)

Halfpad deur die oggend (moeg gemop en die gemoan van my eie stem in my ore), het ek op die bed (wat ek nog moes skoon oortrek) neergeplof en begin fantaseer…jip…ek sou een van die kleintjies se kryte gaan haal en op die wit muur, reg bo-kant die kop van my kant van die dubbelbed, ‘n groot grafsteen trek met hierdie dramatiese grafskrif : “Rus in Vrede…In Diens van Ander…” Nadat ek hierdie Groot Gebaar vir myself (in my kop) gedoen het, was ek heel in my noppies met my statement aan die wêreld…Ek het vir myself gesmile, opgestaan, gaan tee maak en vir myself gefluister : “Be careful what you wish for..”

Want was dit nie presies my wens op 35 toe ek al pleitend na die hemele gebid het vir ‘n gesin van my eie nie?  My presiese woorde was soos volg : “Ek’s moeg om vir myself te leef..ek is so verveeld…ek wil graag weet hoe dit voel om iets vir ander te beteken…”

En so bevind ek myself (7 jaar later) in my droom (wat soms soos ‘n nagmerrie voel) en moet ek myself herinner dat ek baie, baie dankbaar moet wees…dat ek ‘n geseënde vrou is…en dat God (obviously) my baie, baie lief het…want het Hy my nie weer voorsien van ‘n dierbare, liefdevolle man wat my en die kleintjies liefhet soos sy eie bloed nie?

Al waarteen ek moet waak is algehele uitbranding, soos my ma, wat lief daarvoor was om haarself totaal uit te brand, en dan in die hospitaal te beland…Hoekom? Omrede sy nie kon delegate nie…sy wou alles self doen…en ons het haar “’n regte control-freak” genoem, want sy het geglo niemand kon dit so goed soos sy doen nie…’n Baie wyse sielkundige het jare gelede vir my vertel dat elke oggend as jy wakker word, is jou Lewens-energie soos ‘n glas vol water…en deur die dag gee jy dit weg…en weg…en weg…todat jou glas dol-leeg is…elke dag…self-sacrifice jy jouself…todat jy totaal uitgebrand is…en aan depressie ly.  ”So…onthou Maraja…hou elke dag ‘n bietje energie oor in jou glas…vir jouself” het die wyse Magda my gemaan…maar ek het vergeet…tot nou…

Laataand het ek, nadat ek die huis tipe-van onder beheer gehad het, in die bed geklim en na almal in die huis se salige slaap-geluide geluister (magies-vol-ogies-toe) en besef “I did this…” en vir God dankie gesê vir die voorreg om in diens van ander te leef…Groot was my “a-ha” moment toe ek die boekie van Caroline Myss (Anatomy of the Spirit) oopslaan en lees : “We all want our contributions to other people’s lives to be valuable and meaningful…so be of service to others…”

So…toe Sussie vanoggend voor skool (terwyl ek hul Marmite-toebroodjies smeer) my inlig dat dit tyd is om te trek, omdat die huis so deurmekaar is…het ek ampertjies skuldig gevoel, maar toe besef its my time to delegate…en haar met ‘n breë smile geantwoord : “Hoekom help jy nie vir Mamma…en begin sommer by jou eie kamer nie skat?”  En daar het jy dit…in diens van… (en) saam met ander…

Profile photo of maraja

by maraja

Remember Me…

April 10, 2018 in Uncategorized

Mens is Nooit te oud om te Leer nie…

Remember Me…

“Wie het van Pappa se koek geëet?” vra Sussie vanoggend (deur die slaap) toe ons regmaak om kersies dood te blaas op Pappa se tweede hemel-koek…Ek het so skuldig soos Gouelokkies gevoel toe ek na die missing driehoek kyk in die middel van die vars tjoklit  icing…maar gelukkig leef ons in die era van kinder-verbeelding (en het Kleinsus nie net gisteraand gehuil oor sy bang was vir die Dinosaur in haar bed nie?) My briljante antwoord het vinnig gekom : “Dit was natuurlik Pappa…dis tog sy verjaarsdag nie waar nie?”  Sussie se gesiggie het sommer opgehelder en was heel tevrede met Mamma se verduideliking…nevermind the fact dat ek gisteraand nie kon slaap nie…gaan koffie maak het…en myself alleen gevind het in ‘n kombuis met ‘n groot tjoklit-koek op ‘n ronde kombuistafel…vir ‘n man wat dood is…

Ons het gesing…kersies doodgeblaas…gelag…en tjoklit-koek vir brekfis gehad… Ek het besef (tussen al die lawwigheid deur) dat hierdie koek darem self laf proe…ooops…ek het sout vergeet…but who cares?  Na al die maande van sout trane huil…het ek gehou van die simboliese waarde van ‘n te soet koek…en gou was onsdrie op ‘n sugar-rush…reg vir die eerste dag van die skool-kwartaal…

Ek het vinnig die oomblik op kamera vasgevang en op Facebook geplaas en gewonder “Het ek myself verbeel…of was daar ekstra liggies soos ‘n stralekrans om die kleintjies en hul Pappa se koek?” toe ek deur die foto’s scroll…en maar gehoop hy was met ons in gees…

Ons het net noudiedag die oulikste kinder-movie (Coco) gesien waarin ‘n klein Meksikaanse seuntjie sy oupa in die doderyk vind… Ek was heel beïndruk met die Meksikaanse kultuur wat een dag van die jaar hul afgestorwe familie-lede onthou deur hul foto’s uit te stal, kerse te brand en hul gunsteling kos te maak. Ek dink volgende jaar moet ek Pappa se gunsteling Peppermint-crisp-tert maak (dan kan ek sommer ekstra smul daaraan die aand voor die tyd).  Wat my bygebly het van die fliek was die pragtige tema-liedjie “Remember me” asook die feit dat dit ‘n baie jolly affêre vir die Meksikane is…en hoekom dan nou nie?

Oppad werk toe het ek by ‘n vervelige rooi robot na die kommentaar op Facebook geloer…en ja daar was ‘n paar mooi boodskappe…maar hoekom eindig die meeste met die woorde “sterkte” het ek gewonder?  Met wat? My stukkende moter…die nuwe huis se hoë paaiement…die nuwe petrolprys…winter-griep wat voorlê…of wat?  Ouma het gesê hy is “op ‘n baie beter plek as ons..” rerig?  Kon hy regtig proe hoe amazing lekker daai tjoklit icing was?  Ek twyfel sterk…

Ek lees gisteraand in ‘n boekie “A Season of Grief” dat iemand voorstel dat ons almal besig is om dood te gaan. Sommiges van ons weet wanneer ( soos die wat siek is) en ons ander het nie ‘n clue nie…Sou ek ‘n man getrou het as ek geweet het hy sou binne 5 jaar sterf en my met twee kleintjies los? Nee. Sal ek my reis van die afgelope paar jaar vir enigiets anders wil verruil? Nee. Ek is ‘n beter mens as gevolg daarvan…en ek sal ook nooit weer die mens wees wat ek was nie.  Ek leef elke dag asof dit my laaste dag is.  Ek hoor, sien, proe, ruik en voel soveel meer as tevore…ek voel ast’ware wedergebore…’n nuwe, beter weergawe van my ou self…

So…as my kleintjies eendag my kersies doodblaas op my hemel-koek…hoop ek hulle sal “Remember Me” sing…en lag…en gelukkig wees…want ware “sterkte” vind jy nie op Facebook (waar mense bang is om oor die dood te praat nie) maar in die hier en nou…

Profile photo of maraja

by maraja

Om te Gee of te Neem…

April 3, 2018 in Uncategorized

Mens is Nooit te oud om te Leer nie…

Om te Gee of te Neem…

‘n Snaakse ding gebeur annerdag met my…my kar was halfpad in die lug opgejack, toe die mechanic onder die enjin vir my uitloer en met ‘n swart ghries-neus beduie daars geen fout met die kar nie, maar met my…Hy (aka my landlord) het genoeg gehad van my en my kroos…en nes op Skipskop was dit alweer tyd vir  “…pak-op…pak-op…en hou tog net invadersnaam…daai kindjie dop….”

My aarde het op sy as gewankel…want in die prentjie-mooi dorp waarin ek woon…is daar ook geen blyplek nie…(alles kom teen ‘n prys) en ek het in my geestesoog gesien hoe ek en die kleintjies slaap in ons motor (my ma het nog altyd gesê ek moes eerder Drama as Kuns gaan swot het, want eks ‘n regte Drama Queen) Ek het die volgende oggend oor die radio gehoor van mense in opstand van Gauteng tot Hermanus wat aandring op ‘n stukkie Grond van hul eie…en het by myself gewonder of ek nie hulle moet gaan join nie? “’n Stukkie lê hier…en ’n stukkie lê daar…die stukkies van my lewe lê so deurmekaar…”

Soos ek rondgerol het die volgende paar donker nagte…het ek my opsies oorweeg. Ek kon al ons aardse besittings êrens gaan stoor (maar daar was geen storage op die dorp beskikbaar nie…)  en dan noodgewonge slaapplek by vriende, familie, vreemdes…of die Salvation Army bedel…maar my ma sê eks heeltemal te trots… Een nag het ek ‘n blink plan gehad…en hardop gedink:  ”Net môreoggend gaan ek ‘n tent koop by die Koöperasie…en hom opslaan op die Kerk se lawn….” Hulle sal mos nie ‘n arme weduwee en haar twee kleintjies wegwys nie? Met die son op…het ek my plan laat vaar toe ek besef ek het nog nooit in my lewe ‘n tent opgeslaan nie…what was I thinking? ‘n Vriend het voorgestel ek gaan slaan ‘n shack op ‘n stukkie oop grond op…en na ‘n paar maande gaan kla ek by die local authorities oor die haglike omstandighede waarin ek en my kleintjies moet oorleef…Hop-Huis asb?  Ons het lekker hieroor gelag…maar ek het al in ‘n sink-shack gebly…lank gelede as arm student…en wens dit vir geeneen toe nie…veral nie vir my twee bloedjies nie…”Seblief meneer…sê tog weer…is dit die pad wat ons môre moet vat?”

Die laaste nag…was die ergste…Ek het my kussing papnat gehuil terwyl ek gesien het hoe ek onsdrie vergas in my rooi motortjie…Sommer op die pavement…voor ons blyplek…want ek het genoeg getrek…en ek is moeg getrek…en waarheen moet ek dan trek?  Almal het ‘n breekpunt…en ek was hoop-verlore…“Pak-op…pak-op….wanneer hou die dinge op?”

Maar weereens het die sons-opkoms my benewelde brein tot helderheid en afgryse oor my donker fantasieë wakker laat skrik…en ek is seker dat ek vir my straf (oor my ver-romantisering oor die dood) ‘n rype ouderdom van 101 gaan word met geen haar op my kop of tand in my mond oor nie…Ek het my Bybel toegeslaan by Psalm 23… en gestort, mooi aangetrek, die kleintjies in die death-mobiel gelaai…en die strate ingery om my lot by die Mens te bepaal…en dis hier waar ek weereens ‘n lewensles geleer het…

Barmhartigheid kry jy nie by diegene wat het… en in Paleise woon nie, maar by die wat die minste het.  Hulle ontferm hulle oor jou…sien die seer van swaarkry wat vlak in jou gemoed lê…en kan identifiseer met al jou pyn…want hulle is ook stukkend…

Ek sit vanaand en skryf  hierdie storie in my nuwe klein huisie…en luister hoe rustig slaap die kleintjies in hul klein pienk bedjies…en al bly ons nie meer in die bo-dorp nie, is dit hemels, want ek bly tussen stukkende mense…nes ek…wat hou van gee…en ek voel so tuis…”Sê maar solong Skipskop…Skipskop sê goodbye…”

Tog bekommer ek my steeds oor die wat neem…want het jy ook al gelees van die storie van die ryk man wat vir Jesus gevra het hoe hy moet maak om in die Hemel te kom?

 

 

Profile photo of maraja

by maraja

Om te Ly of te Lei…

March 22, 2018 in Uncategorized

Mens is Nooit te oud om te Leer nie…

Om te Ly of te Lei…

“My man is dood, Maraja…en ek weet jy sal verstaan…” sê ‘n vriendin noudiedag vir my.  Die einste vriendin wat my bykans twee jaar gelede bygestaan het toe ek in dieselfde situasie was.  Sy was een van die min mense wat uit haar pad gegaan het om my te help…maar haar uitstaande mooi karakter het my bygebly…tot nou….want nou is sy seer…en rou…en kwaad…en het baie onbeantwoorde vrae… Al wat ek haar kon bemoedig mee was :  “Moenie bitter word hieroor nie…die seer word minder…die gemis nie…”

“Juffrou…ek het laasjaar ‘n aborsie gehad…en kan met niemand daaroor praat nie, maar ek weet ek kan met jou daaroor praat…” sê ‘n matriekmeisie gister vir my toe ons alleen in die klas is…Hierdie klein, fyn meisie was nog altyd ‘n good-girl in die klas en as jy my sou vra sou ek eerder een van die rebelle in die klas verdink het… Al was ek ietwat geskok en het my hart gebloei vir die onskuldige kleintjie…het ek haar styf vasgehou en gesê : “My skat, jy sal moet bid vir vergifnis…maar die belangrikste van als is…vergewe jouself…”

“Wat is my doel op aarde, my kind?” vra skoonma weereens vir my die afgelope week…want sy weet, ek weet, sy rou nogsteeds oor haar kind…en sy kan met niemand daaroor praat nie…Al weet ek nie hoe dit voel om ‘n kind te verloor nie, weet ek van seerkry en hartseer, maar ek weet ook ek is nie uniek nie…want vriendin Hannah het lank gelede vir my gesê : “Ons is almal stukkende mense, Maraja…”

En dis die reine waarheid…Ons is almal hier op aarde om te ly…en lesse te leer…and I suppose om nader aan God te beweeg…maar nie al die skape sien dit so nie…

Daar is so veel mense met bitterheid in hul harte, die wat ander leed wil aandoen…sommiges wat nie ‘n uitkoms in hul donkernis kan vind nie…en selfs hul geliefdes saam met hulle neem…en dan daardie spesiale uitgekose groepie wat daarop uit is om ander om hulle so seer te maak…dat niemand die seer in hulself kan raaksien nie…

Ek vind dit persoonlik baie makliker om met gebroke mense oor die weg te kom…om met my lewenskennis hulle te probeer lei…Hoe gering ookal, met my lewensfilosofie van Geloof, Hoop en Liefde…is dit baie makliker om iemand te bemoedig as om iemand wat onredelik kwaad is, te kalmeer…Ek het geen tools om so iemand te help nie, want hulle byt gewoonlik (soos ‘n hond wat jarelank mishandel is…) en ek weet gladnie hoe om so ‘n hondsdol skaap te help nie…uitsit is natuurlik buite die kwessie…diere is soveel makliker, nie waar nie?

Ek het in ‘n huis van ‘n Alkoholis grootgeword…en hoewel almal in die huis gely het…kon mens sien dat Pa die meeste ly…en alhoewel Ma die hardste probeer het…kon niemand hom help nie…want sy pyn was baie diep…en later deel van sy persoonlikheid…

Die meeste grootmense wat ek ken vandag het ook ‘n verslawing…geld, sport, alkohol, pille, nikotien, pornografie, godsdiens….(die lys is lank) en hoewel dit bloot help met die tydelike verligting vir die pyn…is my vraag aan jou…hoe beïnvloed dit jou geliefdes naaste aan jou?

Profile photo of maraja

by maraja

Onkruid Vergaan nie…

March 14, 2018 in Uncategorized

Mens is Nooit te oud om te Leer nie…

Onkruid Vergaan nie…

My ma se naam is “Moedertjie”…maar mense ken haar as “Blackie”….en Ouma het haar altyd “Marina” genoem…Sy het sopas 75 (‘n halwe eeu) oud geword… In Japan word ‘n mens teen ‘n sekere ouderdom as Nasionale Monument verklaar…en ek is seker Moedertjie (wat ‘n Museum-mens is) sou baie van so ‘n titel gehou het…

Ek ken haar al vir 43 jaar…terwyl ander haar al vir baie langer ken…tog was ek (as die laatlammetjie) die uitverkore een wat haar vir baie lank up-close-and-personal dopgehou en waargeneem het…en geluister…en geleer het van haar…Al het ek haar probeer verstaan…’n soms onmoontlike taak, want Blackie Publiek…is nie Blackie Huis nie…weet ek een ding verseker vandag….ek is ‘n produk van my Moedertjie….en ook baie trots daarop…en wil kortliks met julle deel die 10 lewenslesse wat Moeder Blackie vir my geleer het:

  1. Wees altyd Mededeelsaam…’n moeilike les vir ‘n laatlam en enigste dogter daarby…maar ek het altyd gesien hoe Ma alles wat sy het (hoe min ookal) met ander deel…en hoeveel vreugde sy daardeur in mense se lewens bring…
  2. Jy is jou eie Beste Maatjie…min mense weet dat sy in 1985 vanaf Montagu na die Oos-Kaap verhuis het…net om nader aan haar ou skool (Oranje Meisieskool) te wees…sodat sy my op 13 in ‘n ander provinsie (die Vrystaat) kon agterlaat met hierdie afskeidswoorde….”Onthou, jy is jou eie beste maatjie…” Sy het jare later gebieg…dit was een van die moeilikste dinge wat sy ooit gedoen het…en het heelpad (sowat 6 uur se ry in haar ou Peogeot) huis toe gehuil…
  3. Moenie Skree in die Strate nie…soos almal weet…is Montagu se strate vol van mense wat skree…dus moes Ma in 1980 vir my en my beste maatjie (Zaza, wat in die Blou Piekegebly het) een middag nader roep en maan : “ ’n Jong dame skree nie soos ‘n spiritsvrou in die straat nie…”
  4. Fokus op jou Talente en Droom Groot…van kleinsaf het Ma vir my kryte en verf gekoop sodat ek my kunstalent kon uitleef en slyp…en al wou sy graag hê ek moet ‘n famous kunstenaar word soos my oom Philip in Europa…voel ek vandag famous in haar oë…want sy noem haarself my Grootste Fên…
  5. Daars Genade in Werk…Ma het my jare gelede vertel ek moenie te veel dink nie…bly besig…dan sal jy sommer gou beter voel…en toe my man so 2 jaar gelede oorlede is, het sy toegelaat dat ek haar hele Persiese mat (waarop sy so heilig is) in die sitkamer vol verf spat sodat ek van my hartseer ontslae kon raak…
  6. Leef nader aan die Aarde…Ma glo nogsteeds aan ‘n eie groentetuin, jou eie hoenders hê…en eenvoudig eet…en soos die land se ekonomie op die oomblik afwaarts struikel…dink ek sy het dalk ‘n punt beet…
  7. Kies altyd Korrekte Taal…Van kleinsaf het ma vir my boeke gekoop en voorgelees toe ek nog nie self kon nie…’n boek in ons huis was ‘n heilge voorwerp…en ek het vandag ook ‘n heilge biblioteek leesstof van my eie…en leer swart kinders daagliks die wonder van Afrikaans…
  8. Kinders is die Vuur wat jy jou Hande by Warm maak op jou Oudag…Ma het vir my ‘n laaaang brief geskryf toe ek 35 word en nog ongetroud is met die bostaande woorde….(Alhoewel sy ook glo jy moenie by jou kinders bly op jou oudag nie, want hulle gaan jou net boelie…)
  9. Rus is in die Dood…Ma glo dat jy nie op jou louere moet rus nie….doen wat jy moet doen vandag…wie weet wat die toekoms bring?
  10. Die Positiewe Aspekte van Onkruid…is dan ook my gunsteling….As verveelde tiener moes ek na eindelose VLV en ACVV praatjies van Ma gaan om al die botteltjies vol kruie en onkruid rond te dra…Vinkel koekies moes vir die Tannies uitgedeel word saam met hul Lemon-Verbena-Suurlemoen tee en daarna Brandnetelsop en Saadjiebrood…

Moedertjie verstaan nie vandag hoekom ek so happy hier op Montagu is nie…maar ek is so gelukkig hier, want Montagu is my Ma…ek volg in my Ma se voetspore…daarom voel ek…my Ma is nooit te ver van my nie (al woon sy vandag in Colesberg)…Ek vertel vir almal ek is die MuseumBaba van Montagu…dat Pa deur die kloof moes jaag een warm somersmiddag sodat ek in Robertson se Hospitaal gebore moes word, omdat Ma ‘n crush op die ou dokter gehad het…

Soggens…as ek die laaste wilde draai vat Kleuterskool toe…en hoor hoe my Kleintjies gil van plesier….onthou ek daai selfde draai…soveel jare gelede…toe die Triumph se deur oopgegaan het….en Ma my aan die voet beetgekry het…Ons was altyd laat vir skool….en ek is nogsteeds laat vir skool….

My ma is soos Klitsgras in my hart…en soos die meeste onkruid…wat weier om te vergaan….wil ek vir Ma Blackie gerusstel…met hierdie afskeidswoorde van ons Alma Mater…

“Die Meetsnoere het vir my in lieflike plekke geval….Ja, my erfenis is vir my Mooi…”

liewe Moedertjie…

 

Profile photo of maraja

by maraja

So Naelskraap en so Hit-te-te…

February 6, 2018 in Uncategorized

Mens is Nooit te oud om te Leer nie…

So Naelskraap en so Hit-te-te…

“Kom, my Kind…so sal jy jouself nooit, ooit weer hoef te verneder nie…” het Ma gesê en my klein sweterige handjie in hare geneem en met berekende treë na haar ligblou Triumph gestap…Dit was ‘n warm, somersmiddag in 1982 en ek het sopas aan my heel eerste atletiek-oefening op 6 jarige ouderdom deelgeneem…Ek het heel onskuldig na haar opgekyk…en al het die son my verblind, kon ek aanvoel sy was baie, baie vies…”Wat beteken ‘ver-ne-der’…Mamma?”….het ek gevra, terwyl ek gewonder het wat ek dan verkeerd gedoen het?…Maar sy was te besig om aan my toekomstige, ‘alternatiewe’ buitemuurse aktiwiteite te dink…om my te hoor… Vandaar onthou ek slegs somersmiddae in pienk tutu’s…glibberige pinch-pots van klei…en kwaai tannies langs my op harde klavierstoeltjies…en my drome van ‘n atletiek-loopbaan…aan skerwe…

En so beland ek toe… laasnaweek (so plus-minus 35 jaar later) op dieselfde grasgroen veld…met die pragtigste blou berge omring…op ‘n snikhete somer-saterdag…hierdie keer in die rol van my ma…met mini-me se sweterige handjie in myne…o hel…waar is die kar nouweer?

Ek het opgedaag in ‘n brawe gesig-masker en oorlogs-kleur-rooi-rok mondering (al was ons eintlik daar om die Groenspan te ondersteun) en het benoud rondgevra of die mamma’s rerig moet saamhardloop met die kleinspan? Ek het senuagtig vasgeklou aan die kleintjies se doeksak (sonder enige doek, bersie, bottel of dummy) en ‘n paar slukkies gevat van een se koeldrank uit die sak…Sussie het onmiddellik my hand gelos en haar maatjies gaan soek en op die pawiljoen gaan klim om saam liedjies te sing…en Kleinsus het wraggies ook my hand gelos toe sy haar nuwe juffrou sien…om my verwese en alleen agter te los…’n sesjarige weergawe van myself…op dieselfde stuk groen gras…

“Bly volhard soos atlete…dis God wat die wedloop bepaal…” was die enigste liedjie wat ek altyd voor gevra het as dit my beurt was om iets voor te stel tydens godsdiens-periode…omdat ek nie kan hardloop nie, sien?

”Daar’s ‘n skare verlossers wat wag om die draai…” en dis ook die naaste wat ek aan atletiek gekom het…as getroue toeskouer…en ondersteuner…vir die wat kan, sien?

En so breek 10 uur die oggend aan…vir die Kleuterskool-atlete by die Laerskool-atletiek…Ek het die Kleintjies gou bymekaar gemaak en elkeen by hul juffrou gelos, want Mamma (die getroue ondersteuner) moes gou gaan wag aan die ander kant van die baan…”Dat ons almal die wenstreep sal haal…”

Ek was min gespin oor Sussie, want met haar lang beentjies wat sy by Pappe ge-erf het, het ek min probleme voorsien met haar toekomstige atletiek-loopbaan…maar Mamma was verkeerd.  Ek vermoed, ek het haar te veel opgesaaik al van die vorige dag af…en haar ook ‘n GROOT ice-cream belowe as sy ons klein familie-naam hoog hou…met my visioene van medaljes, bekers en podiums…

Juffrou het na die tyd om verskoning kom vra…want Sussie het soos blits deur haar arms geglip toe die oom met die gun die skoot laat klap….om saam met die bondel seuntjies te hardloop….sodat sy ver voor Mamma (wat nog halfpad oppad was) by die wenstreep aangekom het…

Ek het van skok gaan staan…en omgedraai (in die middel van die baan)…want, toe die tweede skoot klap…het klein, vlugvoetige vlindertjies aangevlieg gekom…en vir liewe Kleinsus agter gelaat…en daar sien ek toe wat my eie ma gesien het…soveel dekades gelede…’n klein weergawe van myself…wat verbete probeer byhou…maar nie kan nie…Ek het opgekyk na die Berge…waar sal my Hulp vandaan kom?

Maar Mamma was weer verkeerd, want voor ek ‘n traan kon stort van bejammering, sien ek hoe Kleinsus haar koppie agteroor gooi…en hoe sy skaterlag….en vooroor dubbelvou…handjies op die knieë…in die middel van die scary groen grasveld…het ‘n lagbui haar oorval…dat sy nie meer ‘n voet verder kon sit nie….Ek moes haar noodgedwonge van die veld gaan verwyder (wat nou gladnie meer so scary was nie), sodat die ernstige atlete hul nommers kon klaarmaak…

En daar is dit toe…op een dag het ons drietjies geskiedenis gemaak…Sussie so naelskraap….Kleinsus so hit-te-te…en Mamma heeltemal ontslae van haar atletiek issues

Maar ek het tog gedink aan Pappa se woorde van lank gelede…”Ek kan nie wag om eendag langs die baan te wees as hulle sport doen nie…” but, I suppose…dit is God wat die Wedloop van die Lewe bepaal…met die wat Hardloop, die wat Waarneem…en die wat Wag…omdat hul klaar hul Wedloop voltooi het, nie waar nie?