by maraja

As die Lag opdroog…

August 31, 2020 in Uncategorized

Mens is nooit te oud om te leer nie…

 As die Lag opdroog…

Aan die begin van die jaar het ek gelag tot die trane loop…vir videos uit China van mense wat uit hul motors gepluk word…oor hul temperature… want die probleem was kontinente ver…en dit was somer hier en ons het roomys ge-eet en die groenspan het die beker gewen op Atletiekdag by die skool…maar toe word die skool skielik gesluit en ons moes by die huis bly…

Die afgelope paar maande sedert lockdown was vir my erger as die ergste rit by Ratanga Junction…en vir iemand wat erg ly aan hoogte-vrees en nie eers dit naby hierdie adrenaline-junkie park ooit gewaag het nie, was hierdie experience iets waarvoor ek gladnie voorbereid was nie…

Ek het aan die heel begin vir myself gesê :  “Jy is ‘n ystertjie…jy het immers al die dood geface…en sterker anderkant uitgekom…You can do this!” Totdat ‘n tannie op die dorp haarself opgehang het … het my damwal ook gebreek, want hierdie Vrees vir ‘n onsigbare dood, om elke hoek en draai…van die skool se voordeur…tot in die isle van Shoprite…het my binneste binne totaal lam gelê…want jy is nêrens meer veilig, behalwe in jou eie bed nie…en hoe lank kan jy nou juis in jou bed bly? 

The show must go on…” het ek myself oortuig reg aan die begin…en Mamma was sterk vir Sussie en Kleinsus…wat nie kon verstaan hoekom hulle nie meer skooltoe kon gaan, vir maatjies gaan kuier, of vir ouma kon gaan halo sê nie…Ons het aan die begin koekies en beskuit gebak, laat perskes aan die bome op die plaas gaan pluk en kerrie-perskes ingelê vir die winter… Dit was baie lekker om ver ente te gaan stap en die kleintjies het fietsies gery…tot almal se wiele pap was…en die meel, suiker en eiers opgeraak het… Jy kan ook net soveel keer die huis uitvee of die kaste regpak…reg?  Aan die begin het ek saamgelag vir die klein videotjies op social media en snaakse home-made gesig maskers op straat…maar dit was eventually nie meer snaaks nie…en die trane van lag…het trane van frustrasie…en selfs woede geword, want as die lag opdroog…wat bly oor?

Om my…het mense begin moedeloos lyk…want niemand was meer verseker van werk nie…oproepe van nood en skenkings het opgeklink en ek het gesien hoe kinders begin tou-staan vir kos… Ek en die kleintjies het besluit om ook ons deel te doen en al die te klein kleertjies en skoentjies in twee groot swart sakke en een boks met kryte en speelgoed agter in die kar se boot gelaai…maar hulle kon nie saamgaan om dit uit te deel nie, want daarvoor het ons ‘n permit nodig gehad…en waar kry mens dit?  Op die eerste koue wintersoggend wou ek by Sussie weet waar haar pantoffels dan is?  “Mamma het dit mos weggegee” het sy laat hoor…en wie het nou kon predict dat Pep se deure toe kon wees?

Ek moes weer skool toe…om te help met die matrieks…maar dinge het nou baie anders gelyk…weg was die lag binne en buite die skoolgebou… weg was die drukkies gee en saam koek eet pouses…alles was nou stil…en ernstig…”Amper soos ‘n hospitaal” het ek vir iemand verduidelik toe hulle vra hoe is dit by die skool?  Alles word die heeldag gesanitise…en jy hoor net voetstappe en sien net ernstige oë agter maskers…die huis-toe-gaan-klok aan die einde van die dag…is ‘n verligting…

My coping mechanism en front van denial kon ek net vir so lank manage….en my maagseer van jare gelede het weer begin brand…snags kon ek nie meer slaap nie…en ewe skielik het my hart in my keel begin klop…Sussie het huilerig geword en ure op haar pienk bedjie begin lê en na die dak gestaar…en Kleinsus het geweier om by die huis te leer lees en skryf…en ek het gecrack…veral toe Sussie laasmaand verjaar en al wat sy vir haar verjaarsdag wou hê was om weer skool toe te kon gaan… Ek het probeer om haar by ‘n sielkundige te kry, maar hy wou eerder met my praat…en ek het nie gedink hy is snaaks nie…

Op aandrang van ‘n paar vriendinne is ek toe eindelik dokter toe.  Nou drink ek saans ‘n klein wit slaap-pilletjie…en soggens weer ‘n kalm-enetjie vir die eerste keer in my lewe…net tot die ergste storm verby is…sê ek vir myself…want nie alle storms hou vir ewig aan nie…reg?

More is dit die eerste September (dis heerlike lente…die winters verby….) en al lê die berge om ons (nie blou nie) maar nog wit van die sneeu…is ek oor-optimisties oor die vooruitsig van ‘n sonskyn-somer…ver weg van ‘n bang-koue-gevreesde-nare-vlermuis-griep-seisoen… en al sing Laurika Rauch dat Skoppensboer die een is wat laaste lag…wil ek glo dat dit ons is wat weer sal lag…totdat die trane loop…

Die nuwe normaal…

by maraja

Martjie Louw…

April 20, 2020 in Uncategorized

Mens is nooit te oud om te leer nie…

Martjie Louw….

Sê ek vanoggend vir my huismaat (heel ingenome met myself) :  “My volgende storie se titel gaan Martjie Louw wees…”  Hy het net vlugtig van sy bacon-en-eier brekfis opgekyk na my en met ‘n vraagteken tussen sy oë gevra :  “Wie is sy?”  Ek was heel geskok dat ‘n boerseun van die ou Transvaal die pad so byster kon wees…veral as dit kom by ‘n mens se roots, glo ek, moet jy jou voorsate baie dankbaar wees waarvoor hulle moes lei en ly om jou hier te kon kry…maar Heritage Day het mos in ‘n nasionale braaikompetisie ontaard…jaarliks.  “Wel, Martjie Louw is die naam wat die ou boeremense Martial Law genoem het tydens die Anglo-Boereoorlog…toe die Engelse ook die boerevolk onder Lockdown gehad het…so 20 jaar voor die Spaanse Griep van 1918…”  My huismaat het hom vinnig uit die voete gemaak hierna…bang dat juffrou hom ‘n hele geskiedenis-les sou gee (hy was nog nooit een vir handboeke en aantekeninge maak nie)

En so sit ons…nes ons voorsate…onder Lockdown…vir wat voel soos ‘n ewigheid…en elke dag voel soos dieselfde dag…wat elke oggend oor begin…

My eerste trippie op dag twee van Lockdown om kos en drinkwater op die dorp te gaan haal was iets vreeslik se-nu-ter-gend…en ek het juis nie senuwees van staal nie.  Ek het my verbeel hoe die dorp afgekordon sou wees van die buite wêreld, hoe manne in weermag uniforms spikes oor die teerstrate gegooi het, hoe brandende tyres voor die bottelstore uit protes swart wolke rook die lug in sou trek…ek was mos ‘n kind tydens die terrible eighties in Suid-Afrika…mens vergeet nie sommer so iets nie…

Ek het sommer onwillekeurig aan (kwaai) groot-ouma Grietjie Badenhorst gedink van die Colesberg-distrik wat (so lui die storie) tydens Lockdown, toe die Engelse al haar perde kom vat het op die plaas, een sonnige oggend (soos ek vanoggend met my rooi karretjie) dorp toe gery het met haar perdekar.  Maar plaas van perde, het sy haar wit diensmeisie en swart arbeider op die plaas ingespan om haar dorp toe te trek tot voor die engelse kommandant wat in beheer was van sake se office om haar karperde terug te eis, want hoe moet sy nou haar groceries op die dorp kry sonder haar vierpotige wiele?  Hy was glo so impressed of embarrased met ouma se trieks, dat hy summier georder het om vir haar ‘n swart en ‘n wit perd te laat haal in die stalle…

As ‘n mens in die oë van daardie (ou swart-en-wit foto’s) se ek-sal-nie-smile-nie boeretannies wat langs hul bebaarde-sittende ou mans kyk…wonder mens hoe swaar het hulle gekry in vergelyking met ons?  Hulle is deur ‘n regte oorlog of twee, het gewoonlik so sewe kinders begrawe, is deur die Groot Griep en daarna die Groot Depressie… 

Ons behoort ons te skaam omdat ons dit so maklik het…ons sit by ons huise en kla…of drink rou eiers…maar miskien is ons maar net bederf?  Ouma het tien teen een haar eie vleis gehad, haar eie hoenders, melk en botter.  Self seep, kerse en brood gemaak…en nou staan ons in rye (met gesigmaskers en ses voet uit mekaar) want baie het ook hul werk verloor…en hoe moet ons en die kinders dan nou eet?  Ek lees noudiedag dat daar kos-treine tydens die Griep- en Depressie jare in Suid-Afrika was om almal (wat ook hul werk verloor het en in afsondering moes bly) te voed…

Wat het dan nou juis verander in ‘n honderd jaar?  Absoluut niks…  Ons dink ons is so cool in ons fênsie huise en rygoed met ons blink selfone sonder data en ons surf op die internet soos tieners… maar een onsigbare virus laat ons bibberend wegkruip agter toe gordyne… Ons is gladnie selfonderhoudend nie…en staan bakhand om elke hoek en draai… Ek slaap sleg…want as juffrou wonder ek…het ek nog ‘n werk hierdie jaar?  Miskien gaan kinders van nou af beter doen on-line as by my in die klas?  Daar is net te veel onsekerhede wat ons daagliks in die gesig staar…

Dit was pas Paasfees en vir die eerste keer in my lewe kon ek nie kerk toe gaan nie…Ons moes “huis-kerk” hou en na die dominee se boodskap op Watsup luister gebluetooth na die naaste speaker…en dit het my laat wonder… wie het almal bloed aan hul deurkosyne geverf sodat die doodsengel slegs verby sal skuif gedurende hierdie pandemie van die 21ste eeu?

Lockdown toiletpapier…

by maraja

Tot die Dood ons Skei…

April 1, 2020 in Uncategorized

Mens is Nooit te oud om te Leer nie…

Tot die Dood ons Skei…

Vandag was ‘n hartseerdag…want ons het alweer begrafnis gehou…

Tien jaar gelede het jy, ‘n klein bolletjie wit en bruin wol, diep in my hart gekruip, toe ek saam met ‘n vriendin SPCA toe is om vir haar ‘n Siamese kat te soek.  Ek onthou (soos gister) hoe ons tussen histeries-blawwende honde-in-hokke verby geloop het op ‘n sement tuinpaadjie…en  terwyl honde om ons snuffel en hardloop…het ‘n klein bewende bondeltjie voor my in die paadjie gelê (bang om platgetrap te word deur groot Alsatian-pote) en ek het in die loop afgebuk, jou opgetel, omgedraai en in die twee grootste swart ogies en groter swart neusie vasgekyk… Ek was nie op soek na ‘n diertjie nie, maar het jou jammer gekry en voor by my rooi trui ingedruk, want dit was (soos vandag) ‘n mistroostige dag in Maart…en ons albei was alleen in hierdie groot, wrede wêreld…

Saam is ek en jy deur diep waters… Ek het aan die begin gespot en vir almal vertel eks broeis, want sien, ek was pas dertig en al my vriendinne al getroud met kinders…en ek?  Almal het gelag…behalwe ek en jy, want ons het geweet dis die waarheid.

Jy was by toe ek oor die internet begin vry het…en jy was ‘n vertroosting in my arms toe my hart gebreek is en het nie gemind dat ek jou teddiebeer lyfie natgehuil het nie…

Jy was saam opgewonde toe ek eindelik troukoors kry en het selfs toertjies aangeleer by die nuwe man in ons midde…ons het daaroor gelag, en ek het gespot jy’s ‘n regte “daddy’s girl”…

Die aanpassing  was maar moeilik vir jou toe daar ‘n mens-baba in ons lewe kom…jy het selfs een middag, toe die baba erg begin skop van binne my maag, jou vereg…en terug geskop!

Met baba nommer twee, het jy besef ons familie brei uit en daar was niks wat jy daaraan kon doen nie…aanvaarding was al genade, maar ek het altyd gesorg dat jy nie afgeskeep sou voel nie…

Jy was baie beskermend teenoor die nuwe toevoegings van ons familie…en een saterdagmiddag so vyf jaar gelede het twee groot swart honde dit te naby jou en die baba’s gedurf…en jy het hulle tweetjies met jou lewe probeer beskerm….hulle het jou verskeur…van bo tot onder…

As my man hulle nie met ‘n pyp bygedam het nie, was jy sekerlik dood…Drie dae lank het ek jou wonde skoongewas en probeer versorg saam met twee baba’s…maar die woensdagoggend kon ek die dood aan jou ruik… Ek het die skool gebel en gejok: “My baba is baie siek, ek moet dokter toe…” Ek’t pas doeke en blikmelk gekoop en my geld was min, maar ek’t petrol in die tenk gegooi en Dierehospitaal toe gery…waar ek met jou (toegedraai in ‘n babakombers) gestaan en huil het toe die ontvangsdame my wegwys, want ek het nie ‘n hospitaalplan vir my hond gehad nie en “Hoekom probeer mevrou nie die SPCA op die volgende dorp nie?”  Ek het desperaat verder gejaag en verblind deur my trane van wanhopigheid gekyk hoe die petroltenk se rooi liggie vir my flits…en die kwaai ou tannie by die SPCA het my skouerophalend betig en ook weggewys met ‘n vraagteken tussen haar oë :  “Hoekom kom jy dan noueers hieraan?”  Ek het verduidelik eks broke en het twee mensbaba’s ook…maar sy was koud en kil terwyl sy my by  die deur uithelp…en daar staan ek toe weer voor die ontvangsdame by die Dierehospitaal…met dik-gehuilde-oë…miskien het hulle my jammer gekry…i don’t know why, maar by haar telefoon het ek my baas gebel vir ‘n deposito…en na vyf dae in die hospitaal het jy (en ‘n vet rekening) huis toe gekom…en ek was kwaad-verlig, want wat doen arm mense wie se honde-kinders hul beste/enigste geselskap en vertroosting is?

Die afgelope vyf jaar was jy weer jou ou self..met so hier en daar ‘n borsluis-koors, maar jy was ‘n ystertjie…altyd gou weer op die been…tot laasweek…jy het ophou eet…en niks wat ek gedoen het, het jou beter laat voel nie…en toe ek gister met ‘n tenk vol petrol na die Dierehospitaal ry, was ek hoopvol, maar soos dejavu was jy weer in my arms…weer in ‘n baba-kombers…en ek het weer staan en huil….nie omdat ek nie geld gehad het nie, maar omdat selfs hulle niks vir jou kon doen nie….Ek het my favourite serpie om jou nek gedraai (sodat jy vir oulaas jou mens-ma kon ruik) in jou oor gefluister hoe lief ek jou het…en terwyl ek voel hoe jy swaar word in my arms…die mooiste hemel-blomtuin in my geestes-oog gesien waarin jy vry en ongebonde kon rondbaljaar…en self skoonma het later die aand gewonder of jy nou weer toertjies doen vir haar seun in die hemel…

By die huis het jou twee mens-sussies gehelp om jou uit die kar te dra…gehelp om jou graffie in die tuin te grawe en die mooiste blomme-kranse vir jou hare gevleg…en jy het gelyk of jy slaap in jou mooie graf… Sussie het nie die hele diens bygewoon nie, want sy het meteens haar eie pa se begrafnis onthou…en weggehardloop, maar Kleinsus het sedig ‘n bybelversie opgesê en vir Jesus gevra om mooi na jou te kyk…

Jy was die eerste slagoffer in hierdie Corona-virus tydperk van ons lewens en selfs nie die scary “lockdown”  of onsigbare kieme in die lug kon my keer om jou by ‘n emergency unit te kry nie…en al was dit te laat…het ek ook gebid dat ons nie sal moet voel hoe dit is om van ons mens-geliefdes finaal afskeid te neem met gevlegde blomme-kranse in hul hare nie…

Milly 2009-2020

by maraja

Hallo…en Koebaai Juffrou…

March 4, 2020 in Uncategorized

Mens is nooit te oud om te leer nie…

Hallo…en Koebaai Juffrou…

“Mamma….Juffrou het so gesê…” is ‘n rympie wat ek deesdae al te dikwels hoor…My reply klink dan gewoonlik erg tiener-agtig in my eie ore…as ek antwoord met ‘n :  “Wie dink sy is sy?”

“Sy is my JUFFROU mamma…” laat my so ‘n titsel jaloers voel, want ek weet dis ‘n gewonne stryd…en mompel dan saggies en half vir myself….”maar eks dan ook ‘n juffrou…”  Maar dit beteken absoluut boggerol in die bigger scheme van ons nuwe lewe wat absoluut draai om S-K-O-O-L…

Want van dou-voor-dag tot laat saans is dit broodjies-maak-tasse-pak-klere-pak-en-en-en…dis holderstebolder jaag van die een punt tot die volgende en die volgende…dis roosters en reëlings en vergaderings en komitees en fondsinsamelings en volunteer en broodjies maak en lootjies verkoop en en en…

Hoe doen ander ma’s dit en dra dan nog make-up en high-heels daarby?  Ons is maar slegs aan die begin van hierdie skool-monster…maar ek kan sien dat ek definitief nie opgewasse is hiervoor nie…en eks dan self ‘n juffrou? 

I’ll be honest…dis ‘n baie confusing tyd vir my…

Ek’t sopas by die groot Hoërskool op die dorp begin werk (na die afgelope tien jaar by ‘n klein plaasskooltjie) en dis nogal ‘n skok vir my gestel om daagliks 200 kinders by my klaskamerdeur te sien in en uit maal…en wonder dan deur die dag…maak ek regtig ‘n verskil in hulle lewens?

Die ander middag lê ek voos na vyf, ‘n bietjie horisontaal  (net om my seer voete ‘n bietjie van ‘n break te gee en myself op te saaik om te gaan aandete maak…) toe Sussie en Kleinsus op die bed klouter en my voos-geit waarneem… “Wil mamma ‘n mer-saach hê?” vra Kleinsus…en voor ek kan respond… begin die een aan my skouer-spiere woel en die ander een kry my eina-voete behendig beet… “Waar leer julle dit?” wou ek floutjies weet…terwyl ek voel hoe die moegheid my verlaat onder al die aandag van my eie home-spa-treatment...

”By Juffrou mamma…” sing die tweetjies in ‘n koor…en daar kom die jaloerse teenager weer in my te voorskyn….”Waaaaat?  Is dit waarvoor ek duur skoolgelde moet betaal?”  Ek sit sommer regop (al die luxury van my eie mer-saach vergete) en vertel vir die tweetjies van die struggles van ‘n hoërskool-juffrou…en verklaar sommer hard-op en aan niemand in particular nie :  “In my volgende lewe wil ek ‘n graad een juffrou wees!”  Want al help ek jong mense om hul skoolloopbaan klaar te maak (en voel ek vreeslik bly en trots as hul goeie punte behaal) is ek heimlik verwonderd, vreeslik impressed en natuurlik… bitter jaloers dat ‘n ander juffrou my blompotte binne ‘n maand of twee kan leer lees en somme doen…wie dink hulle is hulle…Cinderella se Fairy Godmothers? Imangine net…as ek hulle skills gehad het…

Maar wie dink hulle is hulle?  Dit vebyster my altyd as ek in ‘n lang, vervelige ry met my shopping trolley staan en die persoon voor my (gewoonlik ouer, gryser…met ‘n aura van wysheid) se beurt breek aan…en die kassiere verkrummel sommer in hul teenwoordigheid… Ewe skielik word daar flinker getik op die till, die hoflikheid het toegeneem en die groceries word sekuur gepak asof dit Madiba of Winnie self is wat hier voor my staan… Daar word dan beleef uitgevra na die kassiere se mammie en pappie…en as die betaling gedoen is, groet die klein dogtertjie agter die till :  “Totsiens Juffrou…”  Ek bly in ‘n klein dorpie en het dit nou-al gewoond geraak…al verstaan ek dit nie mooi nie, want eks mos ook ‘n juffrou…en waars my special treatment dan?

Tot noudie dag…terwyl ek besig is om vir die kleintjies te leer (altyd die juffrou) hoe om met die wit sanitêre lappie die shopping trolley se handvatsels mooi te ont-kiem (mamma het hulle mos vertel van die nare Chinese kieme…) word ek in die middel van my higiëne storie ge-interrup met ‘n “Is dit dan nie my gunsteling st.2 leerling nie?”  En daar kyk ek op in die gesig van my favourite juffrou van dertig jaar gelede…en voel weer tien jaar oud…bloos bloed-rooi…en groet  skaap-agtig :  “Hallo Juffrou Brown…”

Eerste dag van skool 2020…

by maraja

Die Hand van God…

February 8, 2020 in Uncategorized

 Mens is nooit te oud om te leer nie…

Die Hand van God….

“Mamma…wat is dit daardie?”…vra Sussie een hel-warm-middag terwyl ons huistoe ry op ‘n klipperige plaas-pad…  Ek klou verbete vas aan die sweterige stuurwiel en probeer al die potholes en boulders in die pad vermy, maar kyk tog op na waar die klein handjie oor my skouer beduie… “Dis ‘n war-rel-wind my skat,” sê ek half-ingedagte en vee geirriteerd die sweet en hare (ek het nie air-con nie en ry met my venster waaaaa-wyd oop)… uit my oë….en skielik hardloop ‘n groot, vet veldmuis oor die pad met die warrelwind agterna en die twee verdwyn saam die bosse in…

Sussie sit pen-regop en fluister in my oor : ”Het Mamma dit gesien?” “Ja, my skat,” antwoord ek (nogal self impressed met die laat-middag drama op ‘n stowwerige pad)…maar Sussie fluister verder :  ”Weet Mamma wat was dit?”… en terwyl ek my St. 7 handboek van 30 jaar gelede se definisie van ‘n warrelwind probeer re-call…kom die antwoord oor my skouer :  “Dis die hand van God Mamma….wat ‘n muisie kom haal het om hemel toe te neem…”   Woweee….ek het nog NOOIT so daarna gekyk nie….en eks seker dit was definitief NIE in my handboek NIE….

Laat-aand…met die kamakazi-muskiete wat om my kop zzzzzz en Eskom wat my waaier nie laat waai nie…kan ek nie slaap nie…en ek dink terug aan die wonderwerk wat ek die middag gesien het… Onwillekeurig dink ek ook aan die kleintjies se pa…Het die Hand van God hom ook daardie herfs- dinsdag-middag kom haal so 4 jaar gelede?  As dit wel so is…hoe voel dit om deur ‘n warrel-wind opgesuig te word, sommer-so…uit jou liggaam uit?  Slaan dit ook jou asem weg…soos Dorothy s’n in die Wizard of Oz?  Of is dit wat “Die Op-ra-ping” eintlik beteken?

Ek was baie klein in 1980 toe ek E.T. die eerste keer gesien het.  Ek was net so oud soos Drew Barrymore en sy was (obviously) my eerste Hollywood-heldin in Sub A…Op daardie stadium was my greatest achievements:  Grootskool, Sondagskool en Fietsry….Een middag, tewyl ek ingedagte fietsry, dink ek aan die movie…en onthou skielik hoe die kinders met hul fietsies die hemel ingery het…en skrik my boeglam…want wat van as Jesus besluit dis vandag die einde van die wêreld en ons vlieg met ons fietsies die hemel in?  My ma was al besig met aand-ete in die kombuis en ek het in die half-skemer van ‘n laat somers-middag my klein groen fietsie getrap dat die wiele sing…want ek wou by my ma wees as so iets groots gebeur….net in-case…en ek onthou dit so goed… asof dit gister gebeur het…

Soos alles in die lewe is daar altyd twee kante aan dieselfde muntstuk…the good and the bad…Dit is ‘n baie scary gedagte dat die hand van God ons soos ‘n verskrikte veldmuisie oor die pad kan jaag die bosse in…en ons wat oor ons skouers benoud gil :  “’Seblief Jirre…eks noggie reggieeeeee…” ek bedoel….was die kleintjies se pa regtig reg om op 43 aan ‘n hartaanval te sterf?  Ek twyfel…. maar dis eintlik ook baie gerusstellend…om te dink…..die hand van God wat soos ‘n onsigbare sambreel (soos SANTAM) twenty-four-seven oor jou waghou…tot jou laaste uur (die een waarvan jy onbewus was) maar wat soos jou geboortedag….al lankal opgeteken staan in jou Book of Life…en niemand… iemand…. kan hiervan weghol nie…..selfs nie die arme klein hondjie…wat noudie-oggend met ‘n spoed uit dieselfde bosse oor die pad genael het…net toe ek om die draai gery kom nie….

Kleinsus en Pappa op haar Geboorte Dag…

by maraja

Sal ons ou Vriende ooit vergeet…

January 2, 2020 in Uncategorized

Mens is nooit te oud om te leer nie…

 Sal ons ou vriende ooit vergeet…

Dit is die laaste dag van die ou jaar…’n uur voor die nuwe een…(en boonop ‘n nuwe dekade daarby) en ek sit op my bed en luister na almal wat slaap om my in die huis (ons is seker maar ‘n vervelige klomp) asook ons rasende bure en hul raserige diere…

In die stilte van my eie huis dink ek aan die volgende…

Ek is ‘n gebore optimis en verwelkom elke nuwe jaar met blink oë vol afwagting…vir ‘n… “SURPRISE”…. soos iemand wat agter ‘n blompot uitspring met balonne en presente in die hande…want elke nuwe jaar-kalender is teen die tyd al opgeplak teen my muur en elke blokkie by elke dag is oop…vir imagine net?

As ek soms mismoedig raak oor omstandighede buite my beheer…troos ek myself deur terug te dink aan ‘n jaar gelede…waar was ek toe?  Voetjie vir voetjie beur ons vorentoe op die lewenspad…’n breë en ‘n smal weg…maar op watter pad bevind ons onsself?  Die maklike pad is dikwels die verkeerde pad…die moeilike een heel waarskynlik die regte een…en om besluiteloos by ‘n kruispad te staan kan enigiemand verlam laat voel… So moes ek die afgelope ruk groot besluite maak vir myself, maar ook vir my kinders, want wat ek doen het ook ‘n invloed op hulle lewens… Om van werk te verander is geen maklike besluit nie, want ons kan tog so gemaklik in ons comfort zone raak…al haat ons ons werk, ons baas en sekere kollega’s…is dit makliker om te moan oor dit en dat as om actually op te pak en te waai… Raak ons maar net meer traak-my-nie-agtig soos ons ouer word, of is dit ‘n geval van set-in-our-ways?  Ek het nie die antwoord nie, maar weet dat ek vreeslik opgewonde gemeng met ‘n bietjie bang is oor my nuwe job wat van more af ‘n werklikheid word… Ek dink wat my die bangste maak is as ek nooit probeer het nie, want wie wil nou ooit eendag op die ouetehuis se stoep sit in die son en met waterige ogies terugdink en wonder : “Sê-nou-net?”

Met elke koebaai-meraai los jy mense agter op jou lewenspad…en dit is vir my altyd baie sad…want mense kleur die buitelyne van ons lewens in…Wie’t nouweer gesê : “’n Mens is ‘n mens deur ander mense?” Kannie onthou nie en maak tog seker nie sakie…feit bly staan…10 jaar gelede was Suid-Afrika op ‘n high met Soccer World Cup-koors… en ek was op ‘n high van verliefdgeit op ‘n vreemde man wat ek op my Nokia (siestog) op 35 ontmoet het met 1300km tussen ons… Al is hy intussen oorlede ….is ek twee pragtige dogtertjies ryker (en weer ‘n nuwe man…baie dankie Samsung) en wat ‘n storie het ek nie om eendag my kleinkinders mee te entertain nie!

Al het ek ‘n hele paar goeie vriende (raseriges en stilles) verloor die afgelope10 jaar…is daar nuwe rakke leeg in my vriendskapskas wat wag om vol gemaak te word…tog sal ons die ou vriende nooit vergeet op die kronkelpad van die lewe nie…en dra ons hulle saam in ons harte…en ook gebede…

2010

by maraja

‘n Verspeelde Lente…

September 6, 2019 in Uncategorized

Mens is nooit te oud om te leer nie…

 ‘n Verspeelde Lente… 

Vandag was Lentedag by die skool…Sussie moes  briefies met blommetjies op vir haar maatjies maak by die skool en kon met gewone klere skool toe gaan…en sy kon ‘n groot sticker wat sê “Loslitdag” op haar geblomde rokkie dra…

Kleinsus moes weer ‘n bordjie eetgoed saam skool toe neem (Mamma se budget is net groot genoeg vir eier-toebroodjies…thank you very much…) en sy kon opdress soos een-of-ander-prinses… Dis die eerste Vrydag in September…en terwyl Pappa hul vroeg-vroeg skool toe karwy het, het Mamma (in haar kamerjas) rustig in die kombuis die ketel aangesit vir nog ‘n koppie koffie…

Maar groot was my skok toe ek die een nuusberig na die ander oor die kombuis-radio begin hoor…van Ma’s…Dogters…en Klein Kinders…wat Vermoor, Verkrag en Vermink word…my selfoon het ewe skielik begin beep-beep met ‘n message wat geforward is deur ‘n bekommerde ma..en daar was ‘n foto van vier lelike verdagtes…wat glo klein kinders gryp, verkrag en laat verdwyn…en my hart wou uit my ribbekas klim van bekommernis…moet ek nie maar onmiddelik my twee Blommekinders gaan haal en in ‘n blik-trommel onder die bed, of dalk onder ‘n los vloerplank gaan wegsteek vir hierdie wrede wêreld nie?  Wat het my besiel om nog twee dogtertjies in hierdie klimaat van wreedheid in te bring?

Miskien moet ek hulle in ‘n hoë toring soos Rapunzel s’n opsluit en vir die res van hul lewens hul lang, pragtige hare kam en vleg?  Of dalk hulle laat slaap vir ‘n honderd jaar soos Doringrosie…totdat hierdie vlaag van geweld oorgewaai het?  My gedagtes het in sirkels begin hardloop soos ‘n afkop hoenderhen…maar ek kon aan geen oplossing dink nie… Later het ek vir ouma gebel…om te vra wat dink sy van my plan om na die Kalahari te trek…weg van die geweld af…maar sy het gesê ek moenie so dramaties wees nie…wreedheid vind jou op enige plek…

Soos ek kyk na al die pragtige lente-bloeisels (hoekom moet hulle nou juis “bloei”?) en lente blomme in die tuin…hoop ek in my hart, dat elke kind wat sterf…gepluk word vir Jesus se Blomtuin daarbo…ons het mos daarvan geleer toe ons klein was…” al die kinder gesiggies…soos die hemel se liggies…”

Ek het ‘n interessante boekie die afgelope week gelees van Dr. Isak Burger oor die seisoene van die lewe…en ook die storms… Natuurlik gaan dit altyd hunkey-dorey in die Lente tyd….bytjies en blommetjies en so aan…Somer is ook nie te bad nie, maar Herfs en Winter is waar jy vashou aan die goeie herinneringe van ‘n verspeelde Lente…

My eie Lente het vir vyf jaar geduur…Vyf wonderlike jare van verlief wees, trou en twee gesonde baba’s ryker… Ek was verblind deur my eie happiness…en het vrede gevoel vir ander se lot in die lewe…en met reg sê Dr. Burger…innerlike groei gebeur selde tydens ons Lentes… dis tydens die storms en wintertye van ons lewens…dat jy verdiep as mens…en waarlike empatie ontwikkel vir ander se pyn en lyding…

Volgens die kombuis-radio het tien-duisend mense (die meeste natuurlik vrouens) gister opgeruk na die parlement om hul stem dik te maak teen hierdie geweld teen vroue en kinders…en al was ek nie fisies daar nie, was ek trots om ook ‘n vrou te wees en ‘n ma van twee dogters.  Ek het besluit om nie weg te hardloop nie…en al is hulle nog broos en klein, sal ek seker maak hulle is twee sterk vroue wat ook eendag hul stemme kan laat hoor as dit werklik saak maak…

 

by maraja

Nie alle Hekse is Scary nie…

July 26, 2019 in Uncategorized

 

Mens is nooit te oud om te leer nie…

Nie alle Hekse is Scary nie….

My jongste boetie het jare gelede ‘n meisie een nag by die huis aangebring met die naam “Hester”…Ons het later eers uitgevind sy het weggeloop van die huis toe twee speurders (van die ou Transvaal) opdaag om die “ontvoerde” meisie aan haar bekommerde ouers terug te besorg… Wel, die klein, parmantige meisietjie het haar fyn no. 4 voetjies dwars gesit en gesê sy gaan nêrens nie…en Ma het haar spoedig herdoop na “Hestertjie Haarnaald” wat glo eendag op reis gegaan het…Nie lank daarna nie het sy ook my skoonsus geword en die oulikste klein weergawe van haarself in die wêreld gebring…maar geen somer hou virewig aan nie…

Later jare het ek ‘n kunsjuffrou geword en natuurlik wou Hessie se begaafde dogter Kuns by haar Tannie neem en hoekom dan nie?  Groot was my skok toe ek eendag agter in haar tekenboek kyk en daar ‘n skets van haar ma sien…wat ry op ‘n besem…getiteld “Heksie”… Ek het maar gemaak of ek dit nie sien nie…en verlig gedink dankietog…nie my probleem nie…

Die eerste Heks wat ek op drie ontmoet het was tannie Kosie by wie ek moes bly toe dit Oupa se begrafnis was…Sy het lang wit hare gehad, ‘n groot hoed op haar kop en ‘n moesie op haar neus en het gebly in ‘n groot, ou donker huis…en ek het die hele treurige dag van kamer tot kamer met haar wegkruipertjie gespeel… Gelukkig is Oupa net een maal begrawe, maar eks steeds versigtig vir tannies met lang wit hare en gaan selde hul groot, donker huise binne…

Ma Blackie is alombekend vir haar kennis van Kruie en ou Boererate en het my van kleinsaf kappertjieblare laat kou voor skool as ek dalk sou kla van ‘n seer keel, malvablare in die oor vir oorpyn of naeltjies op ‘n seer tand…  Ek was min beïndruk met haar wye kennis en het eenmaal, as tiener (verontwaardig) vir my dierbare, saggeaarde Ma gesê:  “Weet Ma wat?  As ons in die Middeleeue geleef het, sou Ma (en ek, sekerlik) al lankal op ‘n brandstapel uitgebrand gewees het…”  Sy wou geskok weet hoekom ek dan so sê?  Wel, ek het die voorhandliggende feite aan haar uitgestippel : “Eerstens hang daar oral gedroogte bossies kruie in die kombuis, buite die agterdeur sit ‘n mak, swart kraai… Ma dra meestal swart en mense noem jou selfs al “Blackie Swart”…?” Sy het gelukkig gedink ek is baie snaaks en het gesê ek het ‘n vreeslike verbeelding…

Fastforward so dertig jaar…dis winter in die Kaap en Sussie en Kleinsus sit opgewonde agter in die motor… Vandag is ‘n groot dag…want ons gaan Worcester Mall toe om ‘n movie te kyk… Dis amper die einde van die vakansie en ek het die tweetjies beloof ons gaan op ‘n outing omdat hulle so soet was die vakansie… Dis maar ‘n lang en vervelige pad en dis boonop ‘n koue, renerige dag…Skielik doem die majesteuse Heksrivier-berge voor ons op en ek roep opgewonde uit : “Kyk julle tweetjies…die Hekse is besig om sop te kook daar bo-op die berg..”

Kleinsus wil dadelik weet wat gooi hul als in hul groot, swart pot en terwyl ek begin met die laaaang lys van : “Muis-sterte, akkedis-tone, spinnekop-wekbroue, vlermui…”  hoor ek ‘n verskriklike geween hier agter die driver’s seat… Wat nou?

Sussie huilsê dat ons eerder maar moet omdraai, want sy’s baie bang vir die Hekse van die Worcester-berge…Ek voel onmiddellik vreeslik skuldig…miskien het my verbeelding hierdie keer te ver gegaan?  Ek is ‘n terrible ma…

Gelukkig kom Kleinsus tot my redding toe sy in ‘n helder stemmetjie sê:  “Liewe Heksie is nie scary nie Mamma…”

 

 

 

 

 

 

 

 

by maraja

Jesus maak die Storm stil…

June 19, 2019 in Uncategorized

Mens is nooit te oud om te leer nie…

Jesus maak die Storm Stil…

“In every life a little rain must fall…” gaan ‘n bekende ou-ou liedjie…

Soos ons elkeen weet is daar soms in ons lewens ‘n bietjie reën, soms ‘n bietjie sonskyn en soms daardie onvergeetlike Storm…die een wat jy die dag en datum van kan onthou…selfs die uur…en waar jy was…waarmee jy besig was…want jy was nooit-ooit-ooit weer dieselfde daarna nie…

Ek onthou elke detail van die maandagmiddag…toe ek die eerste maal gehoor het van die Twin Towers wat “nounet deur ‘n vliegtuig getref is…” of die sondagoggend toe ek geleer het wat  ‘n tsunami is en hoe dit ‘n hele eiland-bevolking kan wegvee voor-die-voet… Die huil- oproep om half-vyf tydens ‘n lui Karoo-herfsmiddag van my skoonma…”My seun is dood”…het tyd vir my stil laat staan…(ek het eenmaal, êrens, gelees…dit is die heel stilste in die middel van ‘n tornado)

Tydens…of na so ‘n storm…bly die vraag altyd :  “Hoe braaf was jy?”

Die dominee vertel noudiedag vir ons van Jesus wat in ‘n bootjie (heel rustig) gelê en slaap het terwyl ‘n vreeslike/vieslike storm Sy dissipels baie bang (en onrustig) gemaak het…Hy was baie teleurgesteld in hul kleingelowigheid toe hulle Hom daar wakker maak en het hulle sommer goed uitgetrap…en dit het my laat dink…wat doen ons as dinge te rof raak?  Staan ons op die dek en kyk die oog van die storm vierkantig in die oë?  Of kruip ons onder ‘n kombers weg soos my arme Ma (met ‘n baba in die arms) toe ‘n aardbewing Tulbach in die laat sestigerjare getref het.  Was dit nie vir my brawe pa wat die ou gewelhuis ingehardloop en my ma en bababoetie by die huis uitgesleep het nie, was ek dalk vandag nie eers hier nie?

Sussie het pas begin leer lees op 6 jaar…en net soos toe sy begin praat het op 8 maande…is ek verstom oor haar vernuf… Voel alle ouers dan so?

So breek ‘n maandagaand in Maart vanjaar aan… Waar ek gewoonlik ‘n slaaptydstorie lees, vra Sussie heel onverwags of sy asseblief vanaand kan probeer?  Sy lees woord-vir-woord (stadig en baie duidelik) “Jesus maak die storm stil…” (eie keuse) en Mamma moet ‘n hele paar keer verduidelik wat ‘skuit’ beteken…”…en Jesus staan op in die skuit en sê vir die storm :  “Hou op storm!”…en die storm het bedaar…

Uitasem en heel ingenome met haarself is Sussie en Kleinsus bed toe…min wetend dat daar ‘n werklike storm oor minder as ‘n uur uit die hemele oor ons klein dorpie sou uitbars…en vreeslike groot skade sou aanrig…

Eers het dit saggies begin reën…en toe kon mens duidelik op die sinkdak die klein haelkorreltjies hoor soos dit polka-dans af grond toe… Ons het al in die bed gelê…en ek het gelag toe ‘n klein vermetelde ysklippie by die kamervenster inwaai…maar groot was die skok toe daar meteens groot klippe op die metaaldak begin neerknetter …en die surrealistiese ge-pieng van vensters wat uitgeslaan word…het my lam van skok gelaat…wat van ons motors buite in die straat?  Ons het met afgryse op die stoep gestaan en kyk…hoe alles stukkend…en uitgeslaan word…

Sekondes het minute geword…wat soos ure gevoel het (tyd was nog altyd vir my ‘n baie abstrakte affêre) en soos die skok by my insink…was ek verstom dat die kleintjies deur dit alles (nes Jesus) salig en heerlik gelê en slaap het (definitief baie sterk van geloof)…en ek het my kop opgelig en die storm in die oog gekyk en saggies gesê :  “Dis nou genoeg storm…”

Wel, die storm het nie meteens opgehou nie, maar het geleidelik bedaar…maar wat so fantasties was, was die innerlike kalmte wat ek ervaar het…Ek het tog al baie erger storms beleef… het ek vir myself gefluister…en hierdie is alles aardse goed… Ek het my arme buurvrou baie jammer gekry wat histeries  deur haar gebreekte vensters vir ons gehuil  het en geweier het om na buite te kom om na die skade aan haar motor te kom kyk …en in die strate het verwese mense rondgedwaal en hul aardse skade bereken…

Tot my spyt, kon ek die volgende oggend nie by die skool uitkom  nie vanweë ‘n vreeslike rotsstorting by die ingang van ons dorp, maar ek het darem my klas kinders lekker laat lag die volgende dag toe hulle my motor vol duike sien en vra :  “Maar juffrou, was jy dan nie bang nie?”

“Nee wat” het ek geglimlag…”Soos julle weet, liewe kinders, kan ek nie vinnig hardloop nie en is daar slegs een ding waarvoor ek regtig bang is…”

“En wat is dit juffrou?”… wou hulle nuuskierig weet…

“Zombies….”

http://blogs.litnet.co.za/marajabadenhorstburger/

 

by maraja

Die Struggles van ‘n Socialite…

February 28, 2019 in Uncategorized

Mens is Nooit te oud om te Leer nie… 

Die Struggles van ‘n Socialite…

Ek het in die skaduwee van groot boom grootgeword…maar erger nog…’n socialite daarby…Dis geen grap nie hoor?  Dis harde werk…en al was Ma nie ‘n bekende Hollywood aktrise nie, was sy gereeld op die radio-TV-koerant…en ons drumpel is deurgeloop deur fans van alle walks-of-life…Teen die tyd dat ek op die scene gekom het as baby van die familie, was my drie boeties laaaankal uit die huis…êrens op ‘n Grens…besig om vir Volk-en-Vaderland te baklei…en by die huis was dit nie veel beter nie, want Pa was moeg gebaklei vir Rus-en-Vrede…en het êrens heen verdwyn…but the show must go on…so ek het Ma se side-kick geword (soos Batman en Robin) en het haar na elke Praatjie vergesel (sy was baie gewild onder die Vroue-verenigings)en ek was altyd verstom hoe mense vir ure aan haar lippe kon hang…maar dit was lank gelede…en Pa het lankal sy vrede gevind in die Hiernamaals…

Ou-ma het hierdie week verjaar…maar praat al die afgelope twee weke nie met my nie, want sien, Robin het grootgeword…en moeg vir Batman se ego en self-beheptheid…het hy ‘n ander koers ingeslaan…en sy eie stem gevind… Dit het my baie lank geneem om my eie stem te vind, want Ma het vir baie jare my praatwerk gedoen…maar vandag babbel ek behoorlik…en kry selfs soms skaam as ek besef ek moet darem nou biekie shurrup…want eintlik is ek mos geleer…kinders moet gesien en nie gehoor word nie…

Ons het ‘n baie moeilike maand agter die rug…want Sussie is mos begin Januarie skooltoe sien?  Die eerste week was baie opwindend, maar week twee het ontaard in ‘n nagmerrie, toe Sussie ewe skielik net nie meer soggens wou opstaan-eet-en-aantrek vir skool nie.  Eers was ek baie simpatiek, later bekommerd en het gewonder terwyl ek kyk na haar te groot skoene en uniform :  “Is die werk nie dalk te veel vir ‘n klein, brose en fyn dogtertjie wat noudiedag nog gedoek en gebottel is nie?”  My moeders-hart was vol self-verwyt en my gedagtes vol onsekerheid…miskien moes ek haar maar nog ‘n jaar in die Kleuterskool gehou het?  En so het dit vir dae aangehou…tot een oggend…toe ek haar vir die soveelste maal vra hoekom sy dan nie meer skool toe wou gaan nie…en sy deur die trane snik : “Niemand wil met my speel nie Mamma….” Ek het amper die hare-borsel laat val…toe ek tot die besef kom…ek het ‘n socialite vir ‘n dogter…

Maar groter was die skok…toe ek later dieselfde oggend…ouma se swart koek (haar naam is Blackie) gaan aflewer saam met Kleinsus…en sy met ‘n bewerige stemmetjie sê : “Niemand weet ek verjaar vandag nie…”  Want ek het besef…al is die jongste 6 jaar oud en die oudste 76…het hierdie twee mense dieselfde probleem…dit moet ‘n struggle wees…om ‘n socialite te wees, want jy bepaal jou eie waarde aan hoeveel likes jy op Facebook kry…

Ek het Sussie se traantjies afgevee…haar laat sit…en haar vertel dat sy eerstens haar eie, grootste en beste maatjie van nouaf sal moet wees, want op die pad van die lewe, gaan maatjies kom en gaan…en dat sy nooit, ooit haar Grootste Maatjie moet vergeet nie, want Hy sal altyd daar vir haar wees…en al was my woorde bietjie abstrak…kon ek sien dat sy beter voel…

Selfs Ouma was die volgende dag meer opgeruimd…al was dit net oor die feit dat ‘n handvol mense uit haar verlede gebel het om happy birthday te sê…Tog het dit my laat wonder…oor die struggles…van ‘n socialite