Kan ons meertaligheid bekostig? (1) Taal en onderwys

September 28, 2015 in Uncategorized

Ek dink dit is geldig om te vra of ons nie eerder ons geld aan iets anders as tale en meertaligheid moet bestee nie. In ‘n land waar so baie mense nog honger gaan slaap, kinders sonder ouers grootword, geweld en misdaad iets alledaags geword het, lyk tale en meertaligheid na ‘n luukse. Ek wil nie taal en meertaligheid die towerstaffies maak wat al Suid-Afrika se probleme gaan regtoor nie. Tog glo ek ons moet nie die waarde van tale en meertaligheid onderskat nie – veral nie as dit by volhoubare ontwikkeling kom nie. Ontwikkeling beteken onderwys/opvoeding en dit sluit taal in.

Taal is die medium waardeur ons inligting en kennis oordra. Ons gebruik taal om te tel, somme te maak en die x, y en z in vergelykings te bepaal. Ons gebruik taal om stroombane te bou en die sywurm se lewensiklus te bestudeer. Is dit voldoende om dit net in een taal (‘n wêreldtaal) te doen? Dit is seker ‘n oplossing. Ons hoef dan nie boeke te vertaal nie en almal sal aan die wêreldekonomie in die wêreldtaal kan deelneem. Of hoe?

Ek het net twee standpunte hier:

1. Hoeveel kinders gaan in die stelsel verlore omdat hulle nie in hulle moedertaal kon leer nie (dit is nou al so ‘n holruggeryde stelling: ‘n mens leer soveel beter in ‘n mens se moedertaal)? Hoeveel geld “mors” ons uiteindelik op ‘n ekslusiewe opvoedkundige stelsel. Lees gerus meer oor Fernand de Varennes se navorsing oor hoeveel geld daar eintlik vermors word as kinders nie in hulle moedertaal skoolgaan nie. http://umoncton.academia.edu/FernanddeVarennes

2. Ons woon nie internasionaal nie. Ja, ons beweeg makliker tussen verskillende lande as ooit tevore, maar ons is nog gekoppel aan ‘n gemeenskap. Dit is nie almal wat Kanada, Australië of Brittanje verhuis nie. Selfs in ‘n globaliserende wêreld gaan daar nog ‘n behoefte wees aan isiZulusprekende, Sesothosprekende, Afrikaanssprekende dokters, loodgieters, bouers, huisagente en onderwysers.

Ons moet ons kinders eerder op ‘n meertalige wêreld voorberei:

1) moederrtaalonderrig (om die kinders so lank as moontlik en suksesvol in die onderwysstelsel te kan hou);

2) ‘n plaaslike lingua franca (‘n wonderlike manier om wedersydse respek op plaaslike vlak te bou)  ‘n Vinnige anekdote: ek was op ‘n keer in die Poolse stad Szczecin (lees hier meer oor die stad en hoe om dit uit te spreek: https://af.wikipedia.org/wiki/Szczecin). Hierdie stad is op die grens tussen Duitsland en Pole en julle sal seker weet dat die verhouding tussen die twee buurlande nie altyd so rooskleurig is nie. In die herberg waar ek tuisgegaan het, was daar ook Duitsers. Dit was vir my ietwat hartseer toe die Pole en Duitsers (nogal interessante) Engels met mekaar gepraat het. Ek wonder soms wat dit vir die wedersydse verhouding sou beteken het as die Duitsers meer Pools geken het en die gesprek in Duits en Pools gevoer kon word! Ek weet mos hoe ek op die hande gedra is oor my Poolse pogings.

3) ‘n wêreldtaal – ja, nie almal gaan verhuis nie, maar dit sal beslis tot voordeel van die plaaslike ekonomie wees as dit ook internasionaal kan meeding

Taal is nie die begin en die einde van ontwikkeling nie, maar ons kan ook nie daarsonder ontwikkel nie. Hoe duur is dit om nie in meertaligheid te belê nie?  ‘n Voormalige Kanadese eerste minster, Pierre Trudeau, het al in 1968 gesê: “Of course a bilingual state is more expensive than a unilingual one — but it is a richer state.”

0 responses to Kan ons meertaligheid bekostig? (1) Taal en onderwys

Leave a reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

1 trackback