Jy blaai in die argief vir skukuza.

KOL-KOL KERK TOE

Augustus 6, 2019 in Uncategorized

Konfrontasie!

Een van die vreugdes van ‘n vakansie in die bos is die Sondagbesoeke aan die karaktervolle kerkie in die personeeldorp met sy duursame inheemse hout oral, gewyde atmosfeer en natuurlike omgewing met ‘n reuse-reuse koorsboom by die een ingang.

Aanbidding saam met die intieme klein gemeente is ‘n geestelike verfrissing wat vrymoediglik by alle wildtuingangers aanbeveel word. Vakansiegangers hoef nie te vrees dat hulle skeef aangekyk sal word omdat hulle nie “aangetrek” is nie. Dienste is om 08:30 winter en somer. Almal is welkom.

Die een diens wat vir die uwe uitstaan, was die van Sondag 4 Augustus 2019. Die preek van die leraar, ds. Carl Louwrens, was ‘n boeiende kragtoer, soos altyd – sonder ‘n enkele nota en met ‘n goeie skeut humor. Maar jammer, ds. Louwrens, dis nie jou preek waaroor ek dit hier het nie. Ek wil vertel van die rit van 15 kilometer van Sabiepark tot by die kerk.

Die sprong.

Skaars twee kilometer gery, kry ons ons eerste luiperd van die dag in die Sabierivier skuins voor die Protea Hotel tussen die riete. Dis ‘n fris mannetjie. Dié is in ‘n soort sielkundige oorlog gewikkel met ‘n trop bobbejane wat omtrent die horries wil kry van die opgewondenheid. As hy maak of hy mik, retireer die ou lot met ‘n spoed. Staan hy stil, skuif die bobbejane arrogant nader met die hoofman oor honderd handeviervoet op die voorpunt. Hy sluip al hoe nader en koggel die luiperd jillend.

Die luiperd vererg hom, en gee van die klip waarop hy staan ‘n elegante sprong in die sekelsterte se rigting. Toe moet jy sien hoe begewe die bende lawaaigatte se moed hulle. Hulle skarrel oor die brug tussen die motors deur, die dapper generaal losvoor. Die granietbeeld van Pres. Paul Kruger bied ‘n aantreklike plek van veiligheid. Op sy kop sit dit naderhand swart. Wetende wat skrik aan bobbejane se spysvertering doen, skat ‘n mens ‘n goeie skrop sou dalk vir Oom Paul se kop nodig gewees het.

Wat die luiperd betref, was die speletjie egter verby. Die toonbeeld van waardigheid, vind hy sy weg oor die rivierklippe, en verdwyn onder die brug.

Nou moet ons aanstoot. Net agt kilometer verder, by die afdraai na die Lake Panic-voëlskuiling , gaan die remligte van die bakkie voor ons skielik aan. Ek volg sy voorbeeld en bring die Honda ook vinnig tot stilstand. “Leeu!” Die bestuurder van die bakkie vorm die woord met sy lippe. Maar toe is dit nie ‘n leeu nie, wel luiperd nommer twee. Weer ‘n mannetjie.

Nommer twee.

Hy kom uit die bos en gaan maak ‘n draai oorkant die grondpad. Deurentyd merk hy sy gebied af. Toe maak hy ‘n regsomkeer. Reg van voor kom hy op ons afgestap. Jy sou aan hom kon vat. Die laaste foto is net ‘n blerts. Hy was eenvoudig te naby.

Die laaste sien is toe hy so tussen die motors deur oor die H11-teerpad vleg. Oorkant verloor ons hom in die langerige wintergras.

Gelukkig is ons betyds by die kerk – net toe die klok aan ‘n hardekool-stellasie sy eerste en laaste gelui lui. So betyds dat ons nog vinnig kan vertel en foto’s wys om ander kerkgangers jaloers te maak.

Voorheen het ons in seker ver meer as honderd ritte kerk toe al ‘n luiperd in die pad gekry. Ons het al leeus gesien, ‘n renoster en selfs een keer wildehonde. Olifante is gereelde kalante op die roete. Maar twee luiperds – boonop so na aan mekaar en sulke oop teikens vir die kamera se oog! Dit teken die Van Deventers aan as ‘n een- keer- in- ‘n- leeftyd-belewenis.

Party vriende trek ‘n verband tussen die wonderlike waarnemings en getroue kerkbesoek. So asof dit ‘n beloning kon wees. Hoe teologies korrek die teorie is, weet ek nie. Ander kla dat dit darem nie regverdig is nie. Hoe gelukkig kan party mense nou nie wees nie!

Vir hulle is my antwoord: gaan kontroleer ‘n bietjie hoeveel keer per jaar ry die Van Deventers daardie paadjie. Twintig jaar al. Dikwels sien ons tussen Sabiepark en Skukuza enkele rooibokkies en nie veel meer nie. Maar dit is mos nou maar een maal so soos Gary Player graag opgemerk het: “Hoe meer jy oefen des te gelukkiger raak jy.”

Junie 15, 2016 in Uncategorized

13427846_10155025396185190_4517233175494087929_n

13427846_10155025396185190_4517233175494087929_n

Ons kerk innibos – bokkies wei onder die reusekoorsboom by die ingang.

KERK in dreigende reën op ‘n verlate koppie op die oop vlakte; piekniek knus in die kerk tussen die kerkbanke. Waar gebeur iets so raar?

Hier’s leidrade: in dieselfde kerk is al ‘n vlakvarksog en ses kleintjies per ongeluk toegesluit, het ‘n dronkgeslaande hiëna by die konsistorie se deur ingeloer terwyl die kerkraad vergader, en moet kruiwavragte olifantmis van tyd tot tyd op die grasperk opgetel word.

Waar anders as in die Krugerwildtuin? Om meer presies te wees: waar anders as in die unieke NG gemeente Krugerpark in Skukuza, wat pas sy 30ste verjaardag gevier het. Dit is Van Deventers se bosgemeente wanneer ons in Sabiepark kuier, en ons is verkleef aan ons kerkie.

Die atmosfeer binne is behaaglik intiem, en die boskarakter is treffend. Die kerk spog met die enigste pastorie in die wêreld wat in ʼn wildtuin is. Skukuza se kerkklok is een van min – dalk die enigste – wat aan ‘n stuk hardekoolstam hang. Die doopvont is in ‘n hardekoolstomp. Die hout, soos die van die preekstoel, kom alles uit die Krugerpark.

Om te aanbid terwyl vlakvarke die grasperk omdolwe (voordat die onthutste kerkraad dié plek van aanbidding laat omhein het), rooibokkies by die voordeur wei, of voëls hul eie koorsang aanhef in die reuse-koorsboom by die kerktrappies kan nie anders nie as om jou opnuut van die wonder van die Skepping bewus te maak. (Daardie monumentale boom maak op sigself ‘n ritjie die personeeldorp in die moeite werd).

Dienste word meermale in die natuur gehou: op die die indrukwekkende Mathekenyane-granokoppie tussen Skukuza en Pretoriuskop, langs die H1-1 suide toe, op die wal van Lake Panic en op die gholfbaan.

Paasdienste op die koppie is werklik uniek. Treffend is dit om op kampstoeltjies hoog bokant die veld te sit terwyl die nag stadig toesak, en om die Paasverhaal in lied (met kitaarbegeleiding), poësie, Skriflesing en gebed te herdenk.

Op Sondagaand 16 Maart 2008 het oud-kollega Herman le Roux en sy vrou, Rina, van Randburg op die granokoppie die viering van Palmsondag saam met ons meegemaak – ‘n spesiale geleentheid vir die Van Deventers persoonlik, vir omdat ons met vreugde en dankbaarheid kon terugdink aan ‘n verbintenis van tien jaar met Sabiepark.

In die Wildtuin en omstreke daal die kwik daardie Sondagmiddag skielik dramaties. Teen 17:00 kan jy die reën in loodgrys vlae uit die verte sien aankom. Die skraal windjie begin aan die sambrele ruk. Maar die Gideonsbendetjie op die koppie druk dapper deur. Met palmtakke in die hand word entjies-entjies teen die steilerige koppie opbeweeg om die gebeure van die Paastyd treffend met woord en lied in herinnering te roep.

“Ons Koning kom!” (‘n lied uit die Moreleta-sangbundel op die wysie van “Ons roem u Naam”) – hoe verheffend sulke kerkliedere met kitaarbegeleiding in die naderende aand in die bos klink, terwyl die eerste druppels jou hare nat spat, is moeilik om te beskryf. Dis ‘n sielservaring.

Die koue en reën slaan hul kake egter in. “Kerk toe,” gebied ds. Carl, en daar trek ons toe met ons stoele, mandjies en wat nog. Piekniek in ‘n kerk? Dit is vir die uwe ‘n eerste. As daardie kerkbanke maar kon praat, sou hulle nogal smaaklike stories kan opdis, ook van ander vreemdhede. Net twee weke vantevore was byvoorbeeld die vlakvark-insident.

Die agtelosige moeder en haar kroos is deur ‘n skoonmaker binne toegesluit. Die besorgde ma begin toe benoud teen die deure stamp. Skukuza se leraar, ds. Carl Louwrens, word ontbied om die onverklaarbare gestommel te kom identifiseer. Toe hy oopsluit, sien hy net krom tande. Die verligte vlakvarke draf ná die herderlike ontsetting stertjie-orent op ‘n verontwaardigde drafstappie die personeeldorp in.

Besoeke van ander diere sdoos olifante en hiënas eindig darem altyd buite die kerk en nie binne nie – net een keer het ‘n hiëna by ‘n kerkraadsvergadering om die deur geloer. ‘n Olifant het al sy bolle kom los direk onder die kerkklok.

Ds. Carl is ‘n man vir simboliek. Toe ons op 14 Maart 2004 ons eerste Paas-sangdiens bywoon, word brood gebreek wat deur sy vrou, Sarah, gebak is. Spykers word ook uitgedeel om ons aan Golgota te herinner. Elkeen ontvang ‘n kruis wat kunstig uit palmtakke gevleg is. Toe Paaseiers een jaar uitgeruil moet word, dam Tokkie, by gebrek aan die ware Jakob, twee gekookte hoendereiers met ‘n viltpen by. Sy verfraai die doppe met sirkels en bind strikkies om. Die ontvangers “oe” en “aa”, al was dit dalk net uit hoflikheid.

Aand-geleenthede op die granokoppie eindig tradisioneel met ‘n piekniek-ete onder die sterre. Die gemeente bring opvoustoele, mandjies kos, en ietsie vir die keel. Dan word ‘n hond uit ‘n bos gekuier. Enkele jare gelede, toe skoonseun Brent Claassens (wat vinnig ingespan is om die rol van ‘n Romeinse soldaat te vertolk) en dogter Marisa teenwoordig is, daal duisende stinkbesies teen die einde op die gemeentelede neer. Hulle moet vinnig die aftog blaas en in Skukuza verder gaan kuier.

‘n Kers-sangdiens eindig ook altyd met ‘n tradisionele agterna-kuier om die kospotte.

Ds. Carl is ‘n man met ‘n fyn humorsin. In ‘n gemeente-nuusbrief vertel hy van ‘n dooie leeu wat hy teengekom het, op pad terug na Skukuza van ‘n sendingaksie aan die oosgrens af. Toeriste het hom beduie waar dié karkas lê. Dié leeu is oënskynlik deur buffels doodgemaak, wat nogal meer gebeur as wat baie mense besef. Ds. Carl vertel:

“Soos dit ‘n verantwoordelike burger betaam, kontak ek een van ons gemeentelede die oomblik toe ek ‘n sein op die selfoon kry. Ná ‘n paar minute se verduideliking van die presiese plek is ek tevrede en gaan voort met my lewe. Die inligting word verwys na die staatsdiereartse. Later vind ek uit dat die man van veeartsenydienste wat die leeu gaan soek het, redelik gesukkel het om op grond van my aanduidings die plek te identifiseer. Ná ‘n groot gesoek is die leeu toe opgespoor en bevestig dat buffels hom doodgemaak het.
“Droogweg merk ons veeartseny-kollega na bewering toe op: ‘As dít is hoe die dominee die pad aanwys, is ek baie bekommerd oor sy gemeente!’”

SKUKUZA VERLAM

Julie 13, 2014 in Uncategorized

Nogal ‘n bisarre belewenis as Skukuza, slagaar van die Krugerwildtuin, in die hart van die wintervakansie om 14:30 op ‘n weekdag ‘n verlammende kragonderbreking beleef.

Die winkel en poskantoor is stikdonker. In die donker hool van ‘n poskantoor sit die twee toonbankklerke soos spoke agter die toonbank. Selfs nie ‘n kers is in sig nie. Hul hande is afgekap. Kon nie eens aan Tokkie n posseël verkoop nie.

In die winkel is dit sake soos gewoonlik – wel, nie heeltemal nie. Winkelpersoneel vergesel die klante met priemende flitse in die donker gange. Een help Tokkie die piesangrak opspoor en skyn bedagsaam sy flits in haar handsak toe sy in die duisternis sukkel om haar beursie vas te vat.

Uit die waskamer klink vrouestemme in strelende harmonie – dit is die ledige wasservroue wat hulleself in ‘n impromptu-koortjie georganiseer het toe die wasmasjiene en tuimeldroers tot stilstand knars en die strykysters koud word.

By die vulstasie staan al die petrolpompe. Arme drommels wat dringend brandstof nodig het vir die reis verder moet maar wag en hoop ….

In die donker toilette moet jy goed mik.

Deur die ontvangskantoor se vensters val genoeg sonlig sodat ongeduldige toue toeriste wat wag op hul rondawels se sleutels, geholpe kan raak. Maar dit is ‘n harmansdrup-proses, lyk dit, so sonder rekenaars en ander broodnodige tegnologie wat van elektrisiteit afhanklik is.

Arbeid wat sonder ‘n oomblik se verposing voortgaan, is die van die suikerbekkies wat by die ontvangsblok met hul lang snawels die nektar uit die bloedrooi aalwyne in volle blom suig. ‘n Skare fotograwe met lang lense staan gereed vir ‘n prysfoto. Party staan knielend vir die regte oomblik en wag.

Moet darem sê dat karige lig vir die kameragarde geen problem was nie. In die helder sonlig was die aalwyne bloedrooi en die suikerbekkies se kleurryke klede so skitterend as kan kom.