Jy blaai in die argief vir Sabiepark.

NOG ‘N TREURSPEL

Junie 12, 2018 in Uncategorized

Die eerste 17 jaar sedert ons 20 jaar gelede by ons Laeveldse hartsplek, Wildevy 154, Sabiepark, ingetrek het, was ons naaste bure Van Heerdenmense van Wes-Transvaal (nou Noordwes). Die naambord was ‘n straatnaambord: Van Heerdenstraat.

Seker so ses jaar gelede sit ek een middag op my stoep en lees toe ‘n kabaal by die Van Heerdenhuis losbars. Bobbejane! Die huis het sleg deurgeloop. Al die glasware is verwoes, meubels is gebreek, mure is besmeer en die reuk het jou laat terugdeins.

Die storie was dat Stilfonteiners in hul dominee se huis kom vakansie hou het. Op die laaste dag van hul vakansie ry hulle vir oulaas deur die Krugerhek wildtuin toe. Hulle grendel een venster nie dig genoeg nie. Toe hulle laatmiddag by die huis kom, wag die chaos op hulle. Hulle moes nie maar net vergeet om die aand ‘n vleisie op die kole te sit nie, maar ook om die volgende dag in die pad te val huis toe.

Hulle het soos kinders op die destydse parkhoof, Gerrie van Niekerk se skouer gehuil. Die twee se vakansie is met dae verleng. Maar dit was geen luilekker vakansie meer nie, wel klipharde werk om die dominee se huis skoon te kry en stukkende goed te vervang.

Daardie dominee was ds. Francois van Heerden (64) van Stilfontein wat saam met sy seun, Rupert (31), in ‘n skietery in die pastorie op Stilfontein dood is nadat die pa die oggend nog nagmaal aan sy nou verslae gemeente bedien het. Hy was dekades lank hul leraar.

Van die seun, Rupert, weet ek min buiten dat hy kort nadat ons by Sabiepark ingetrek het, in die sop was oor ‘n waaghalsige avontuurtjie in die Sabierivier. Hy het op die rotse gaan rondklouter tussen seekoeie en krodille. Een van die oewereienaars het hom voorgekeer, sy naam uit hom gepers en hom by die algemene jaarvergadering verkla. Dit was duidelik dat die ouers nie geamuseer was nie.

Waarom die nare goed my so agtervolg, weet ek nie. Eers was die Van Breda’s van Sabiepark 231 in ‘n gesinstreurspel. Nou die Van Heerdens van 155; ‘n aangename plek wat so twee, drie jaar gelede nuwe eienaars gekry het en grotendeels herbou is. Twee treurspelle in ‘n paar jaar. Klink amper te sleg om waar te wees. Wat sou dit met die mense van Wildevylaan wees?

SKUIMENDE LIEFDE

Mei 28, 2018 in Uncategorized


Paddatjie in sy skuimende liefdesnes.

Padda-indabas kan veral na ‘n verfrissende somerbui die nagrus ru versteur. Die bruinrug-boompaddas “haa….haa” sonder ophou. Hulle glo blykbaar hulle moet die wêreld opkikker. Lag en die wêreld lag saam met jou! Ander (op-)kikkers — identiteit onbekend — laat jou wonder wat jy hoor: ‘n magtige paddakoor of dalk ‘n onwettige kragopwekker?

Van die skuimnespadda se naam raak ek die eerste keer bewus toe ‘n yslike bol “skeerskuim” aan die reuserosyntjieboom by ons watergat in die private natuurreservaat Sabiepark opduik. Naslaanwerk bring aan die lig dis ‘n liefdesnes wat soos room opgeklop word deur die betrokke paartjie met die hulp van ‘n paar flukse vrygeselle. In die nes, gewoonlik aan ‘n tak wat oor water hang, word die eiers dan gelê — baie gerieflik met die oog op ‘n “watergeboorte” cum doop. Skuimnespaddas? Natuurlik! Hoe dan anders?

Die skuimnes-paddas is verkleurmannetjies in vermomming. In die skaduwee vertoon hulle grys. In die sonlig word hulle krytwit. Hul eintlike woonplek is bome, maar die stoep is bedags besonder aanloklik. Saans is dit ‘n stryd om dit in hul koppe te prent die swembad is eintlik ons s’n. Private eiendom. Oortreders sal vervolg word. Hierdie paddatjies sit ook graag op die buitenste dranktrollie wat deur die vorige eienaar wit geverf is, of balanseer hulle op die rame van die groot voëlplakkate op die stoep. Op die tafeltjie is hulle so wit dat jy hulle kwalik raaksien. Op die houtraam raak hulle bruin. Weer uitstekend gekamoefleer.

‘n Grillerige padda-ervaring was juis met een van die skuimnes-garde. Ek skop my stapskoene uit vir ‘n middagslapie op die swembadstoel. Toe gaan soek ‘n klein kikvorsie ‘n holte vir sy torso heel voor in die neus van die bruin skoen. Susanna platanna! Ek gil en gooi die skoen dat hy doer trek toe my tone die skurwerige teenwoordigheid van ‘n onbekende verstopping agterkom. Ter verdediging, daardie hindernis kon ‘n skerpioen gewees het. Goue reël: skud altyd jou skoen uit voordat jy dit aantrek — veral as jy dit buite laat rondstaan.

GAT-NEUS-WURMS

Mei 22, 2018 in Uncategorized

Dit is weer daardie seisoen van die jaar in die bos wanneer die harige versamelwurms doen wat hulle naam aandui: hulle versamel in ‘n menigte. Kort voor die winter, slaan hulle toe – gewoonlik in Mei. Skielik is dit net wurms, wurms, wurms; wurms waar jy loop of kyk.

Rosyntjiebosse is blykbaar hul gunsteling. Wit of vaal rosyntjiebosse word oornag met wurms oortrek. Ná enkele dae lyk die boompies bra oes. Die takke is kaalgestroop. Die harige wurms koek ook graag in grillerige bondels teen huise se skurwe buitemure (foto).

Maar “’n ieder woelt hier om verandering”. Die hele koeksel wil dan, klaarblyklik gelyktydig, op ‘n ander plek kom as waar hulle is. Dan tou hulle in ellelange rye oor paaie en strate, waar duisende ‘n gewelddadige einde onder motorwiele tegemoet gaan.

Bosbeseoekers leer om stadig en met oop oë te ry. Vir enigiets van onwrikbare miskruiers met rekord-bolle, tot hottentotsgotte wat, soos slagysters, roerloos op hul agterpote vir ‘n prooi sit en wag, tot suutjiestrap verkleurmannetjies met hul lang tonge hou ‘n mens graag stil. Wie is dan ook so harteloos om twee skilpadjies kort te knip nadat hulle met ‘n slakkegang tot in die middel van die pad gekom het om te paar? Of om ‘n oorblufte kolhaas met sy swart-wit donsiestert in die straal van jou motorligte te verblind?

Maar teen die versamelwurm is jy ‘n magtelose gevangene agter die stuurwiel. Geen manier bestaan om die vermorseling onder jou wiele te vermy nie.

Versamelwurms is hul regte naam. Bosvelders noem hulle ook “treinwurms” – om klaarblyklike redes. Honderde wurms haak by mekaar aan soos treinwaens.

Haal ‘n mens een uit die ry, wurm die volgende homself lank uit om die “gat” toe te maak. Sit jy die een wat jy uitgehaal het weer terug, maak die span eenvoudig vir hom plek, en val hy as’t ware weer op sy plek in die ry in.

Neem jy die “leier” weg, verwar jy die arme drommels heeltemal. Die nuwe leier konsertina homself so lank as moontlik uit en soek in die lug langs wanhopig na die “pad”. Die hele treintjie kom daar en dan tot stilstand

Hul onstuitbare drang om doodsveragtend paaie oor te steek, is die oorsprong van ‘n ander, informele, naam: selfmoordwurms of ‘n hara-kiriwurms.

Baie Bosvelders praat eenvoudig van gat-neus-wurms. Dit is ’n raakvat-naam

SOMER, SON EN … SWEMBADJIE

Februarie 3, 2018 in Uncategorized

Bakleierige bosbokkies

Somer en son en saffier vir my! So dig die slampamperman C. Louis Leipoldt. Wel, vir ons was die somervakansie in Sabiepark somer, son en swembadjie. Vele sorgvrye swem-sessies in die bos is agter ons blaaie.

Vreemde sameloop. Gaan kyk in ‘n Afrikaanse woordeboek onder die letter “s”. Jy sal plus-minus alles daar raakloop wat ons somervakansie gedenkwaardig gemaak het: veel meer as net die sonskyn en swembadjie.

‘n Sakspinnekop het Migael op die knie gebyt (‘n vorige blog).

‘n Slange-onderonsie vlakby die stoep het ons lank vermaak (‘n vorige blog).

Die skuimnespaddas was weer bedrywig op die stoep en het hul gebruiklike wit liefdesnessie (soos skeerskuim) by die watergat gespin.

Op die S4 het ons die eerste keer in helder daglig twee sivette gesien.

Sebras (en wildebeeste) het ons laaste middag verhelder met ‘n lang besoek teenaan die huis en by die watergat.

Uit hierdie alliterasiepatroon is die njalas (bul, ooi en kleinding) wat hulle op 154 kom tuis maak het. ‘n Wonderlike gesig – hoop net nie hulle verdryf die bosbokkies nie.

Tietietyd!

Dié was van die konstantste besoekers, soos die getroue nagapies. By die piekniekplek het die kragmeting tussen twee bloedjong bosbokrammetjies boeiend verloop.

Die agt kameelperde het ons meer as een keer amper omsingel.

Hiënas , bloukuifloeries, visarende, bosveldvisvangers en ‘n laat piet-my-vrou het gereeld geroep. Hiënas het ons net twee of drie keer keer gesien en bloukuifloeries ook minder gereeld as tevore. ‘n Gekroonde neushoring by Tarlehoet, ‘n indrukwekkende saalbek by die piekniekplek en talle ralreiers by Lake Panic het ruim kompenseer.

In die wildtuin (waar ons nie dikwels gekom het nie) het die leeus en luiperds laaggelê.

Die reën was minder as waarop ons gehoop het – 8mm die eerste nag en daarna ‘n mm hier en ‘n mm daar. Die aand nadat ons weg is, het dit gestort – 22 mm.

Ons het darem nie net warm sonskyndae beleef nie. Minstens vyf of ses van ons 20 dae was bewolk en selfs koel. Een middag is ek met ‘n windbreker aan piekniekplek toe. Ongehoord!

Johan het ‘n kanaal oopgewikkel om goeie knoppiesdoring-braaihout by die kruiwavrag te koop – ook (vir diegene met ‘n biersmaak) kontakte opgebou met ‘n sjebien op pad na Mkuhlu. Hy het ‘n toestel laat sweis om die swembadseil vinnig op en af te rol. Baie gerieflik.

Die Honda het ongelukkig taamlik geld gesluk: nuwe verkoeler, nuwe bande, nuwe agterlig (ná ‘n stampie teen ‘n boom). Die huis se gaspype word alles met voorgeskrewe koperpypies vervang en ‘n spesiale gashok word gebou om aan nuwe vereistes te voldoen.

Aan die positiewe kant: Tokkie se sonkrag-lanterns en ander liggies lyk feestelik, spaar lampolie, is windbestand en sorg vir minder moeite.

Op 8 Maart is ons weer daar om ons verbintenis van 20 jaar te vier.

LUSTIGE SLANG/HITSIGE SLANG

Januarie 22, 2018 in Uncategorized

‘n Boeiende slangepisode speel hom voor ons oë af toe ek van Tarlehoet se stoep uit die hoek van my oog beweging in die wilde katjiepieringboompie naby ons stoep-swembadjie waarneem.

“Slang”, roep ek en beduie boompie se kant toe. Dadelik is ek en Tokkie albei op ons voete. Nadere inspeksie bring aanvanklik niks aan die lig nie. Toe sien ons tegelyk tussen die blare die lansvomige groenerige koppie met die kenmerkende donkerbruin, swart en pienk spikkels van die savannavoëlslang, volgens slangkenner Johan Marais in sy “Volledige gids tot die slange van Suid-Afrika.”

Tensy hulle beweeg, sien ‘n mens die slangetjies moeilik raak, want wanneer hulle bewegingloos in ‘n boom wegkruip, lyk hulle kompleet soos takke of takkies. Vandaar die Engelse name “twig snake” en “vine snake”. In Afrikaans word ook soms na hulle as “takslange” verwys.

Ons aandag maak die slang blykbaar ongemaklik. Hy kies vinnig koers in ‘n westelike rigting via die lae takke van ‘n groterige knoppiesdoringboom langs die kleiner katjiepiering. Maar soos die spreekwoordelike kat, keer die slang ook terug. Die tweede keer kom n “maat” saam. Albei is na skatting sowat ‘n meter lank en so dik soos die vinger van ‘n pianis.

Tokkie gewaar hulle eerste in dieselfde katjiepiering as vaneffe. Dit lyk of hulle die een of ander grasieuse speletjie met mekaar speel soos hulle die slanke lywe woel. Die rooi-en-swart tonge kwispel ononderbroke.

So speel-speel versit hulle saam-saam van die katjiepiering na die naburige knoppiesdoring, waar sake ernstig begin raak. Hulle rondomtalie in die doringtakke. In ‘n stadium is die twee lywe vlietend soos ‘n koesister gevleg.

Ons dag eers dis die liefde wat so maak, en dat dit die “lustigheid” van die slang is wat ons op kort afstand waarneem. Dis juis paartyd. In Johan Marais se slangboek lees ons egter dis hoe twee mannetjies baklei.

Hul kronkel hul lywe om mekaar. Die een vegter probeer dan om sy teenstander se kop na benede te druk. By nadenke, was dit waarskynlik dus nie “lustige slange” nie maar “hitsige slange” – of “bitsige slange”, ‘n teorie wat versterk word deur die feit dat die twee vir die leke-oog baie eenders gebou voorgekom het. Die wyfie is glo swaarder gebou met ‘n korter stert. Mog die beste slang gewen het!

Dit stem nogal tot nadenke dat die savannaevoëlslang as “baie gevaarlik” geklassifiseer word. Geen teengif bestaan nie. As hy jou byt is, dit “hallelujah and goodbye”, soos Organ Ongeni by die piekniekplek ons lakoniek inlig.

Die volksnaam “voëlslang” is nie eintlik nommerpas nie, want dis akkedisse en paddas eerder as voëls waarop hy teer – twee soorte kos wat juis in die somermaande uiters volop op en om Tarlehoet se stoep is.

el, nog ‘n natuurles is geleer. Vorentoe sal ons stipper vir lewe op boomtakkies kyk, dis voorwaar. Al is dit huiwerig en sku van geaardheid, en word die kans as gering geag dat ‘n mens gebyt sal word, kan die kripties gekleurde voëlslang soos die uiters gevaarlike boomslang goed sien en sal hy soms woes reageer as hy getempteer word!

GEVAAR AGTER GORDYN

Januarie 19, 2018 in Uncategorized

In die voue van jou gordyne of in jou linnekas – op plekke waar jy dit dalk die minste verwag, kruip een van die gevaarlikste spinnekop-kalante moontlik weg.

Pas op vir die venynige sakspinnekop. Sy byt veroorsaak ‘n liederlike wond (lyk soos ‘n lelike puisie) en kan selfs tot veelvuldige operasies lei om die gif en aangetaste weefsel uit te sny.

Allerlei grusame stories het ons ore bereik nadat ons kleinseun Migael van Deventer (11) van George by Sabiepark se swembadjie op sy knie gebyt is; van vingers waarvan net die been oorgebly het, gapende gate in die vel, amputasies en selfs die dood.

Gelukkig het Migael vinnig by ‘n dokter in Skukuza uitgekom wat spinnekoppe en ander geniepsige trawante se spore ken. Hy het die dik geswelde rooi wond op die knie net een kyk gegee en dadelik gediagnoseer waar die kwaai eina vandaan kom. Sy aggressiewe behandeling met antibiotika het genadiglik die knie se weefsel gered. Binne dae was Migael weer aan’t boomklim en swem – maar nie voordat die wond nie oopgebars en ‘n verbysterende spul etter uitgestroom het nie.

Sy ma, Mariza, was geskok toe sy sien wat die spinnekop alles in die wond op haar seun se knie gedeponeer het.

Die gelerige sakspinnekop is relatief klein, maar is bekend as een van die “Gevaarlike Vyf” in die geledere van Suid-Afrika se agtpotiges. Sy byt is meesal nie dodelik nie. Soos sy nabyfamilie die vioolspinnekop is sy gif sitotoksies. Die gif val weefsel aan, nie die senustelsel nie. Dit voorkom dat witbloedselle by die beskadigde weefsel rondom die bytplek kan uitkom. Die gevolg is dat die weefselselle afsterf. Die gif kan met ‘n pofadder s’n vergelyk word.

Die sakspinnekop leef gewoonlik buite in plante se blare, maar kom ook redelik algemeen in huise voor. In die Hoëveld het omtrent elke huis sy sakspinnekop of twee, waarsku ‘n kenner. Soek maar dadelik vir vreemde klein sakkies in jou gordyne se voue of aan jou linne, mevrou!

Die kenner praat net van die Hoëveld. So geografies beperk is die ventjie se habitat egter nie. Uit reaksies op Migael se pynlike ervaring blyk dit dat minstens tien mense wat aan ons bekend is, landwyd al in wisselende grade van ernstigheid die slagoffers van die lelike meneer was.

Die arme Migael. Voor sy onderonsie met die spinnkopwas was daar in die Van Deventers se verbintenis van 20 jaar in Sabiepark al stampe en stote van vlakvarke, ‘n paar groot skrikke weens slange en skerpioene, asook ‘n luiperd en hiëna of wat op die stoep wat gevaarlik kon word. Die ergste ongeval voorheen tot dusver was egter Tokkie se been wat onder ‘n sogenaamde witmot deurgeloop het. Nou dra die spinnekop-episode die kroon.

Met Migael se kennismaking met die plek agt jaar gelede het hy as driejarige seuntjie in ‘n kort bestek aan die skokdraad by die piekniekplek gevat, vat die stoepmuur getuimel en in die watergat beland. Hy het sekerlik rede om in negatiewe terme oor Sabiepark te dink. Maar hy bly lief vir die plek, soos ons almal. Uit die swembadjie hou jy hom nie sommer nie al is die water vriesend.

(Seker net billik om te noem dat skere navorers die sakspinnekop as ‘n onskuldige sondebok beskou. Hulle meen ander spinnekoppe en goggas is dalk eerder vir daardie nare wonde verantwoordelik Hul teorie gaan egter baie oortuigingswerk verg. Die “puisiewonde” lyk darem net te eenders. )

SOMER IN DIE BOS

Januarie 7, 2018 in Uncategorized

Wil dit nou nie invryf nie, maar vir al my Kaapse vriende wat so besorgd is oor die vreeslike hitte wat ons dan van more af in die Laeveld gaan trotseer, het ek darem ‘n boodskap.

Ons gaan stort en swem na hartelus, mense. As die watervlak in die swembadjie sak, vul ons hom met die tuinslang op. Die huis se ruite word gewas en die Honda skoongespuit. Saans word vuurtjie gemaak en buite gebraai. Elke aand trek die rokie direk opwaarts – tensy dit natuurlik reën, wat in Januarie in die bos nie nie te seldsaam is nie.

Maar as ‘n buitjie klaar uitgesak het, lewe die veld. Die vars reuk van die lug is verkwiklik. Die plate, plate klein bokkies baljaar uitgelate. As die skemer toesak, raas die tarentale en patrysies vrolik. Die paddas kwaak in ‘n crescendo.

Ai, dis swaar om jouself so te straf!

POTJIE MET VARKIES

Januarie 7, 2018 in Uncategorized

Botter sal nie in die twee slapende “skoonhede” se mond smelt nie – so onskuldig lyk hulle. Maar vanoggend vroeg by Tarlehoet was die twee Sabieparkertjies hoof-figure in petalje wat in ‘n taamlike moles kon ontaard het as skoondogter Mariza nie so vinnig met ‘n besem ingegryp het nie.

Die toneel was ons buitetoilet. Johan het die vertrekkie vroeg-vroeg gaan opsoek; met ‘n oop deur. ‘n Oopdeur-beleid t.o/v. buitetoilette is vry algemeen daar in die bos; ‘n mens kan sit en… peins terwyl jy dophou wat dalk verbystap. Toe Johan hom weer kom kry, stap ‘n vlakvarkie egter die beknopte ruimtetjie binne. En o wee, daar klap die deur agter hom toe!

Mariza hoor in die slaapkamer net ‘n benoude uitroep “Mariza, jy moet kom help!”. Toe sy om die hoek van die huis kom, staan die ander varkie voor die deur. Kos haar die besem gaan haal om hom weg te stoot. Toe sy die deur oopmaak, was Johan natuurlik gretig om buite te kom. Hy het vinnig die daad by die wens gevoeg.

Die twee vlakvarke was glad nie gretig om die “verowerde gebied” prys te gee nie. Hulle was vrek nuuskierig oor wat dan agter daardie deur gebeur. Maar ‘n vlakvarklyf kan ook net soveel opwinding op ‘n Sondag voor brekfis vat. Dit was nie lank nie toe strek albei hulle langs die huis uit en snork vir die eerstespan.

VREDE VAN BINNE

Desember 27, 2017 in Uncategorized

Tokkie by die ou naambord,

Ek het ‘n “plaas” in Afrika… Tussen Karen Blixen van “Out of Africa” se PLAAS-plaas in Kenia en die Van Deventers se plasie-plaas in Mpumalanga bestaan ‘n hele paar verskille. Een is omvang.

Ons s’n in Sabiepark – ‘n spikkeldeeltjie van die groter Lisbon-landgoed – is volgens transportakte T22558/98 net 8 982 vierkante meter – ‘n rugbyveld en ‘n stukkie. Maar vir ons is dit oorgenoeg. Hier voel ons so vry soos mej. Blixen in Kenia moet gevoel het.

Sabiepark is hier aan die oujaar voorop in ons gedagtes om twee redes: ons begin pak vir seker al ons plus-minus 50ste bosvakansie (ons vlieg op 8 Januarie), en ons roep in ons herinnering die kennismaking 20 jaar gelede met daardie geliefde 8 982 vierkante meter aan die einde van 1997.

Sabiepark self het ons al in 1988, 11 jaar tevore, ontdek. Op pad wildtuin toe het ons die eerste eerste keer oornag in die huis van Fickie Visagie; daarna ‘n keer of wat in die huis van Hannes Meiring en Ronnie Schoombee. ‘n Saadjie moes toe geplant gewees het wat ‘n dekade later, rondom my aftreeplanne einde 1997, ontkiem het.

Oud-kollega Danie Krynauw, gewese uitvoerende hoof: tydskrifte, en sy vrou, Kathleen, het in Oktober by die Pers kom inloer. Danie en Kathleen het destyds in die winter na die gholflandgoed Kruger Park Lodge, net buite Hazyview, uitgewyk. In die somer was hulle op Hermanus. Die laaste jare woon hulle nou in Helderberg Village.

Terwyl ons daardie dag in die Pers-kafeteria “Van Alle Kante”, met die onoortreflike uitsig op berg en see, saam koffie drink, kry ek uit die bloute die bevlieging om ook met so ‘n swaeltjie-leefstyl te eksperimenteer, nesd die Krynauws. Tokkie is gelukkig te vinde.

Ek skryf dadelik vir Fickie Visagie en Ronnie Schoombee en vra of ons hul plekke die volgende winter vir ‘n paar weke kan huur. Ek noem my plan ook terloops Colin Hickling van Bloemfontein. Dié onderneem om by Ken Saggers, ook ‘n Sabiepark-eienaar, namens my aan te klop.

Saggers laat weet uit Johannesburg: maar wil ek nie sommer my eie plek koop nie? Jean Smythe, ‘n weduwee van Vishoek, soek ‘n koper vir haar huis, waar sy na haar man se dood ongereeld kom.

Swembad en watergat – min het verander.

Sommer dieselfde dag bel ek vir Jean. Het sy vir my ‘n plan en foto’s? Sy het selfs iets beter: ‘n video wat vir ‘n gestremde vriendin in Johannesburg vervaardig is – een wat jou van vertrek tot vertrek neem, dan stadig met die trappies op boontoe. Boonop word al die diere wat oor ‘n tydperk van maande kom besoek aflê het, in ‘n klompie kort minute ge-enkapsuleer.

Die video en ‘n geskeurde, water-beskadigde argiteksplan, word sommer die volgende dag saam met ‘n vriendin stad toe gestuur, en dieselfde aand by my seun en skoondogter, Johan en Mariza, met positiewe kommentaar uit alle oorde betrag.

Die gogga het hard gebyt.

Ons begin onderhandel. Ek weerstaan die druk van my klaar verowerde hart, en kondig aan ek moet darem eers die plek sien. ‘n Mens koop nie ‘n eiendom 2 000 kilometer ver op grond van ‘n tuis-video nie, allawêreld! Die geleentheid om dinge self deurte kyk, kom in November.

Ek en Tokkie spring met ‘n geleende motortjie in Johannesburg weg Sabiepark toe. Ons ry vol afwagting met kloppende harte, in Apiesdoring af na Wildevy 154: Ukuthula – die huis van Jean en wyle Mike Smythe. Die naam beteken: vrede van binne.

Toe die skuifdeur oopgly op die woonkamer met die hoë grasdak en die rottangmeubels, wis ek al: ek hou hiervan. Ek behou egter my kommentaar voor, wagtende vir Tokkie om die eerste woord te spreek. Sy laat my in spanning wag.

Ons gaan stap die middag en kry ‘n olifant net oorkant die grensdraad, maar braai amper uit in die somergloed. Toe sy bra gehawend by die huis kom, dog ek dis neusie verby. Maar die swembadjie se water is ‘n lafenis – en ‘n gebrek aan swemklere is in die bos gelukkig nie ‘n struikelblok nie!

Die aand toe die vuurtjie begin flikker en die sterre begin flonker, kom ek dankbaar agter ons is in die groot saak ad idem. Die Sondagmiddag voor ons wegry Johannesburg-lughawe toe, skryf TvD dit swart op wit: “Geen twyfel dat ons gaan koop nie.”

Toe voeg ons die daad by die word. In Maart 1998 het Ukuthula amptelik Tarlehoet geword.

So het ons hartsplek 20 jaar gelede in ons lewe gekom. Hoeveel vrede van binne het dit nie vir ons beteken nie!

LUIPERD-LEGENDE

Desember 14, 2017 in Uncategorized

Vin Diesel en sy vangs – Sabiepark.

Die bos het sy eie ikone. Die massiewe luiperdmannetjie Mbavala (in die omgang beter bekend as Vin Diesel) is dit ruim ‘n dekade lank. In die Krugerhek-kontrei in die Sabi-Sand-wildtuin en in Sabiepark is hy die ongekroonde heer en meester.

Mense word deur hom betower. Vele se grootste wildtuindroom is om die manjifieke dier met sy nek soos ‘n trekos – te sien of op kamera te kry. Op sy eie Facebook-blad en die Sabieparkblad is sy foto altyd ‘n treffer: des te meer met sy prooi ná ‘n vangs; selfs ook net wanneer ‘n strategiese nagkamera hom betrap waar hy in die donker tussen die grasdakhuise ronddwaal. Elke plasing lok ‘n string kommentare van bewondering uit.

Sabiepark- bewonderaars ken die kêrel se stamboek. Ons weet dat hy op 24 Januarie 2004 gebore is. Ons weet dat hy oor die 90 kg weeg. Ons word selfs oor sy romantiese avonture op die hoogte gehou. Met grenslose respek word onder mekaar gefluister: weet jy dat hy ‘n allemintige nege wyfies in sy domein gelukkig hou!

Van die tweede helfte van 2017 merk Sabieparkers hom al hoe gereelder in hul park op. In Julie vang hy ‘n ander Sabiepark-ikoon, die vlakvarkbeer Brood, bekend om sy swierige trofeetande, naby die piekniekplek. Sabieparkers vergewe hul “gunsteling-troeteldier” die “ligte mistykie”.

Die laaste drie maande gee hy skynbaar nooit meer pad nie. Dit is of Sabiepark vir hom – soos vir so baie van die menslike inwoners van oral – ‘n bekoring inhou as ‘n ideale stukkie boswêreld om in ou bene te kom maak.

Die waarnemings en die foto’s van Vin Diesel neem elke dag toe. Sabieparkers wat nog net van die manjifieke Vin Diesel gehoor het, ry spesiaal Sabiepark toe in die hoop om hom raak te loop, en laat jubelend weet as hulle dit gelukkig tref. Hul foto’s wys toenemend dat die eens forse gestalte, veral oor die ingesonke blaaie, helaas nie meer is wat dit was nie. Littekens aan sy gesig verklap dat hy in ‘n bloedige geveg was – dalk met ‘n jonger mannetjie wat sy koninkryk wil opeis.

Die amperse heldeverering vir Vin Diesel duur voort. Vir sommige, veral ouers van klein kinders, word sy aftakeling ook ‘n bron van kommer. Niemand kan vergeet nie hoe Kotie de Beer in 2001 en Binkie Nobela in 2003 in die “veilige” Skukuza-personeeldorp desperate, siek ou luiperds se sagte teikens geword het.

Heer en meester.

Sabiepark hou die agteruitgang in Vin Diesel se toestand geruime tyd fyn dop. Hulle kom agter hy boer graag op huise se stoepe in die knusser omgewing van die kantoor en swembad, en sukkel om ietsie te ete plat te trek. Sy snelle fisieke agteruitgang is ontstellend.

In ooreenstemmning met Sabiepark se beleid oor diere wat vir mense ‘n gevaar inhou, word die Mpumlanga-Parkeraad se hulp ingeroep. ‘n Vanghok word op 24 November deur laasgenoemde aan die onderent van Maroelaan naby die rivier geplaas. Op 27 November word Vin Diesel gevang en na Nelspruit gebring.

Die prognose is nie goed nie. Sy onderste slagtande is afgebreek. Die senuwees steek oral uit, wat intense pyn moet veroorsaak het. Sy lyf is deurtrek van TB. As hy jonger was, kon aan sy tande gewerk word. Op sy ouderdom word dit egter gerade geag om die dier liewer uit te sit.

Eerder op ‘n waadige, pynlose wyse ‘n einde aan die ikoon se lewe maak as dat hy, te swak om homself te verdedig, deur ander roofdiere of selfs hiënas, aangeval en verskeur word, word geoordeel.

Die volgende dag word Vin Diesel se genadedood – so ‘n vorstelike dier vrek tog nie – op sy Facebookblad aangekondig. Op Sabiepark se blad deel eienaars dae lank hul eie herinneringe; ook foto’s van die legende in sy gloriedae. Sy heengaan word betreur soos dit ‘n dier van betekenis betaam.

Of enige dier gou weer Vin Diesel se plek in die harte van Sabieparkers sal neem, is te betwyfel.