Jy blaai in die argief vir Sabiepark.

Junie 15, 2017 in Uncategorized

Kollegemanne aan’t kuier.

Met soveel oorgawe het ek leeus nog nie hoor brul nie. Dit was behoorlik asof al die maanhare van die kontrei op die Balulekampie aan die Olifantsrivier toesak vir ‘n magtige klimaks om ‘n era af te sluit.

Elke winter sedert 2012, vyf jaar lank, het ‘n sesstuks studentemaats van Tukkies se Kollegetehuis na die ruskampie van die wildtuin opgeruk om ou bande te verstewig. Elkeen van die vyf Balulekuiers was die okkasie vir drie dae se groot ure en dik plesiere om yslike vure; van herinneringe opdiep uit die laat jare 50 en die beginjare 60; stories vertel onder die lowerryke Laeveldbome en by die kampvuur; koningskos maak en hiënas uit die bos kuier.

Vanjaar skuif die Kollege-saamtrek na Orpen.

Balule V se laaste aand was verstaanbaar ietwat nostalgies. Daardie grootse finalé van die konings van die bos het die gordyn op dié gewigtige geleentheid dramaties laat sak. Ironies genoeg, het vegtende hiënas ons eerste nag in Julie 2012 ‘n dawerende voorspel opgelewer. Tussen die hiënas se welluidende verwelkoming en die leeus se nog welluidender groet is herinneringe versamel wat hierdie sentimentele ou gryskop met hope heimwee vervul.

Dalk die spesiaalste enkele okkasie van die vyf jaar was in 2015 – die jaar van ons geliefde koshuis se eeufees. Selfs die seekoeie het hul trombone ‘n wyle gebêre. Ook die kikvorse het ophou kik vir die Kollegelied wat tussen die braai van die wors en die tjops rondom die gloeiende kole in die braaidrom uit volle bors onder die Laeveldse naghemel aangehef is: Aan het oewers van de Schelftzee, tussen Delft en Rotterdam …

Die ses Kollegemanne van weleer – almal tussen 75 en 80 maar met harte wat nog bons vir Kollege – het met ‘n glasie goed verouderde rooi hul liefde vir hul koshuis op die Tukkie-proefplaas betuig.

Sondag 25 Junie begin ‘n nuwe hoofstuk op Orpen. Agt Kollegemanne van daardie era daar trek saam: Vos Grey, Cas Jacobs, Pierre le Roux, Manie Steyn, Proppie Goosen Johan Bekker, Willie Paulsen en die uwe – en ons gades natuurlik. ie Bekkers en die Paulsens maak vanjaar hul buiging. Hoop hulle het die stamina …

Natuurlik sal Aan het oewer van de Schelftzee by ons nuwe tuiste ook opklink. Ek glo ons sal nog rituele inbou om daar Balule I tot V te gedenk.

Trouens, ‘n blink idee het reeds vorm aangeneem. Hou maar die ruimte dop.

‘N HARDEKOOL TUIMEL

Junie 5, 2017 in Uncategorized


Die bos het sy eie broederskap. Dit reik oor alle grense heen as bosmense in die atmosfeer van hul lieflingsplek saamsit om ‘n vuurtjie, en gesels oor die dinge wat hulle na aan die hart lê. Sabiepark het sy eie broederskap, nog hegter weens die gemeenskaplike liefde vir Sabiepark wat ons bind.

Hierdie Sabiepark-broederskap kom veral in krisistye sterk na vore. Van ware Sabieparkers ervaar jy in moeilike omstandighede ‘n grenslose hulpvaardigheid. Sou die Van Deventers byvoorbeeld aanvanklik dom-dom sukkel om ‘n nuwe swembadseil op te sit, kon hulle met vrymoedigheid op Dawie Strydom van Rustig se knoppie druk. Hy sou kom, selfs kort ná ‘n knievervanging, met sy krukke en sy boor, en die probleem al hinkende-pinkende gou-gou oplos.

Gee jou gas-yskas die gees, is daar net een genade: dit moet Nelspruit toe, wat oor die 100 kilometer ver is. Maar dieselfde ruimhartige Dawie het dadelik sy bakkie aangebied. Die laatmiddag met die gesukkel by die aflaaislag kom Anne en Ria Weiland in hul Volvo-stasiewa juis die paadjie tussen die bome deur opgery.

Anne spring dadelik in en help dra. Uiteindelik is die swaar, lomp affêre bo-oor die kombuisblad gelig en op sy plek in die kombuis staangemaak, die vlammetjie aangesteek en die spulletjie aan die gang gesit.

Tyd vir ‘n Chivas, kondig Anne aan in sy sterk Hollandse aksent wat hy, anders as Ria, nooit afgeskud het nie. Gelukkig het ek nog ‘n geskenkbotteltjie van hierdie duur Skotse watertjies in my kabinet. Dis al wat Anne oor sy lippe sou sit.

Hy kon dit bekostig om kieskeurig te wees. Hy het graag vertel hoe hy as Hollander met net sy koffertjie klere en sy koffertjie gereedskap in Suid-Afrika aangekom het. Hy het ‘n baie-baie ryk man geword – o.m. die glas en staal verskaf vir die Johannesburgse Effektebeurs se nuwe gebou in Diagonalstraat en vir Bloemfontein se munisipale “Glaspaleis”. Aan die Wes-Rand het hy ‘n grasdakhuis besit wat vir meer as een Suid-Afrikaanse rolprent gebruik is.

Ek het maar oë toegeknyp en bly skink, want Anne se ruimhartigheid het nie opgehou by fisieke hulp as dit op die help dra aan ‘n yskas aankom nie. In Tarlehoet, ons boshuis, staan verskeie geskenke uit sy hand, diverse goed soos ‘n breë hardebesem en ‘n reeks Chivasblikke waarin ek my sokkies bêre. Hy het dit geniet om te gee.

‘n Keer toe ons slaapplek min raak vir al ons gaste uit Melkbos, bied die Weilands dadelik hul aangename boshuis aan. Vergoeding? “Moet ons nou nie beledig nie.”

Het jy by hom en Ria in Jakkalsbessielaan gaan kuier, was die gasvryheid so ruim soos die hulpvaardigheid. Op hul stoep tussen die boomtoppe het ons heerlik aan Anne se krokette, bitterballen en ander Nederlandse smulhappies weggelê.

Die laaste jare het die gesondheid begin kwel. Daar was ‘n hele paar operasies en siekbeddens. In die tyd het Anne lief geraak vir bootvaarte – nog ‘n gemeenskaplikheid. Hy het sy afkoms verraai deur ‘n taamlik adamante voorkeur uit te oefen vir skepe van die Holland America-lyn, o.m. die MS Rotterdam.

Ongelukkig was die sameloop van omstandighede so dat ons mekaar die laaste ruk al hoe minder in Sabiepark raakgelooop het. Wel mekaar oor en weer bly bel met verjaardae en so. Gister het die onvermydelike SMS gekom: Anne is oorlede. Soos Dawie, die ander lid van die yskas-span, en sovele ander Sabieparkveterane voor hom het die Byl sy pad gekruis.

Nog ‘n Sabieparkse hardekool het getuimel. Die opgeruimde Hollander met al sy stories, sy groot hart en sy liefde vir Sabiepark en die natuur – asook vir Chivas – se plek sal leeg wees. Die wisseling van generasies gaan egter onverpoosd voort. Soos die wisseling van seisoene. Aan daardie werklikheid kan g’n mens ontsnap nie.

ALTYD IETS NUUTS UIT DIE BOS

April 6, 2017 in Uncategorized

Beelde van Maartvakansie: Tande-meneer by Tarlehoet, volwasse mierleeu en feesmaal naby Skukuza-gholfklub.

Ons luiperds het nou name: Mandleve en Shlarulini. Mandleve is ‘n dominante mannetjie in die Sabi-Sand en Shlarulini is sy wyfie. Die twee het Sabiepark ge-annekseer as deel van hul gebied en kom nou enige tyd van die dag of nag op inspeksie in hul “kolonie”.

Groter versigtigheid is deesdae die wagwoord, veral as jy gaan stap. Selfs Tokkie het haar laat oortuig om sekere roetes liefs te vermy en my Jan Scholtz-kierie op haar alleenwandelinge saam te vat.

Drie vlakvark-wesies is altyd op ‘n bondeltjie naby die kantoor. Dat hulle so moederloos groot word, herinner jou telkens aan die konstante luiperd-gevaar vir mens en dier.

Enigste eie roofdier-ervaring van die somervakansietjie in Sabiepark was egter met ‘n “roofdier” van ‘n heel ander aard: gelukkig net met een van die sogenaamde “Vyf Kleintjies”: die mierleeu.

Voorheen het ek die mierleeu net as die larwe geken wat met sy plat, vet lyf in sy tregtervormige putjie in die sand skuil, ander insekte met sy twee lang kake gryp en blitsvinnig die grond intrek. Nou het ek ook met die volwasse lepelvlerkie-mierleeu kennis gemaak.

Elke aand het ‘n paar by die stoeplig kom rondfladder. Die volwasse knaap lyk soos ‘n naaldekoker of waterjuffer met ‘n lang, skraal lyf en vier lang rafgfyne netvlerke. Hy is maar lomp en vlieg baie swak en rukkerig. Die deurskynende vlerke met jul kolpatrone verleen egter aan die insek ‘n sekere elegansie.

‘n Nuwe voëlgeroep (vir my altans, nie vir Tokkie nie) het die bekende eentonige doe-doe-doe-deuntjie van die groenvlerkduifie onderbreek. Dit is die harde, helder gefluit van die baardwipstert.

Die baardwipstert se roep bestaan uit ‘n reeks strelende frases wat elk drie of vier keer herhaal word, met heelwat variasie. Sommige frases styg in ‘n crescendo. Newman beskryf dit in Tokkie se veel gebruikte voëlboek meesterlik soos volg: “piee piee terr triee .. tsjieroee tsjieroee tsjieroee …. wietsjoee wietsjoee wietsjoee … tirroee tirroee tirroee … piee piee piee piee … tsjoe-iet tsjoe-iet tsjoe-iet.”

‘n Aand of twee voordat ons weg is, het ons die bekende duet van gevlekte ooruile duidelik in die nagstilte gehoor. Die mannetjie se diep “whoeee” word deur die wyfie se sagter “hoe” beantwoord (met of sonder vraagteken – ek weet nie. )

Naguiltjies se pragtige sang het amper elke nag opgeklink; uiters welkom nadat hulle ‘n ruk lank doodstil was.

Op die werf, tussen die aalwyne by die seuns se badjie, staan nou ‘n klein paddaboompie. Dis ‘n geskenk van broer Cules-hulle. Hoop die boompie oorleef en begin kort voor lank die groterige leeragtige vrugte lewer waar die ryp geel pulp deur mense, ape, bobbejane, renosters, neushoringvoëls en witoorhoutkappers geëet word. Laat ons ook hoop die vrugte lok eerder voeëls as ape en bobbejane!

Hoeveel rosyntjiebosse – reuserosyntjie, vaalrosyntjie, witrosyntjie en ritse ander gwerias van onbekende identiteit – op Tarlehoet voorkom, is onbekend. Dit sou ‘n reusetaak wees om te tel. Een ding weet ek: ná goeie reën in Januarie tot Maart is daar hope meer as voorheen. Oral beur ‘n nuwe rosyntjiebos of kruisbos boontoe.

Nog ‘n nuwigheid is natuurlik die stories wat na vore begin kom oor al die beroemde besoekers wat die Williams-Jonese na 250 saamgebring het: J.K. Rowling, Roger Moore en selfs dalk prinses Diana (vorige blog).

Wat elke keer ‘n somerbesoek kroon, is natuurlik die swembadjie. In daardie verfrissende water het ek en Tokkie die drie weke geboer, sonder wroeging oor die waterskaarste in die Kaap. Jy hoor dan die Sabie in jou ore druis!

Die geswem eerste ding elke oggend en laaste ding elke aand – so saam-saam met twee waterskilpadjies in die watergat – het ons selfs die pyn van die eerste dag se batterykrisis laat vergeet. Die ses nuwes en die nuwe reguleerdertjie werk in elk geval kookwater. Moet ook teen daardie koste (amper R15 000)!

Ompaadjie na Tshokwane.

Wat die Wildtuin betref, was dit ‘n openbaring om van die ompaadjie af die enorme skeur in die aarde gade te slaan weens die Mantimahledam wat weggespoel het halfpad tussen Skukuza en Tshokwane. Naby die Skukuza-gholfklub het leeus ‘n groot kameelperd platgetrek. Ons het hulle nie daar betrap nie. Vier hiënas het egter behoedsaam uit die bos gekom op soek na ‘n laaste peuselhappie. Een oggend het ‘n troppie wildehonde ons by die Paul Krugerhek ingewag.

Tussen die ruie gras en bosse was dit egter nie die maklikste ding om diere raak te sien nie. Maar wie gee oor diere om as die manjifieke veld self die oog so streel?

(Hierbo verwys ek na die Jan Scholtz-kierie. Dis ‘n pragstuk van kiaat met ‘n swierige vlakvarktand. By Tarlehoet was die vakansie ‘n beer met selfs nog indrukwekkender tande. Jan se hande sou gejeuk het!)

ONS BEROEMDSTE GAS

April 2, 2017 in Uncategorized

Het Lady Diana ooit in Sabiepark gekuier?

Het die Britse “prinses van harte” in haar fleur hier wakker geword met die klokhelder roep van die visarend wat bo die gedruis van die Sabierivier opklink? Het sy by een van die die rustige piekniekplek se uitkykpunte die olifante se waterkaskenades gadegeslaan? Het sy gaan slaap onder die uitgestrekte melkweg na ‘n aand langs die kampvuur?

As sy het, is dit een van Sabiepark se groot geheime van wie bittermin weet. Selfs hierdie veteraan-Sabieparker het pas die eerste keer die fluistering gehoor.

Tog lyk dit die waarheid kan wees; dat prinses Diana inderdaad ‘n gas by die Sabiepark- “royalty” van ‘n vorige generasie, die Williams-Jonese van 250, was. Die nuwe eienaar vaan 250, ds. Theo Danzfuss, het die storie personlik uit – verskoon maar die koeranttaal, asseblief! – meer as een “betroubare bron” verneem. .

Lady Diana se Sabiepark-kuier of –kuiers het ter sprake gekom na ‘n onlangse Facebook-inskrywing uit my pen. Wie sou die beroemdste mens wees wat nog sy/haar voete in Sabiepark gesit het, het ek daarin gevra. Op my vraag het ek soos volg geantwoord:

My eie sienswyse was altyd: Mimi Coertse (gewese eggenote van stigterslid Werner Ackerman wat eerste die moontlikhede van Sabiepark as private natuurreservaat raakgsien het). Haar stem het selfs hier opgeklink wanneer die eerste eienaars gesellig saamgekuier het in die stkamer (wat nou een vleuel van die kantoorgebou vorm).

Wel, dit was my sienswyse tot Dinsdag 21 Maart, Mensregtedag.

Hoor toe by Jimmy Pressly van Sanparke niemand minder nie as J.K. Rowling van Harry Potterfaam was al in lewende lywe in Sabiepark as gas van mnr. Williams-Jones wat ‘n groot gees in die Engelse rolprentbedryf was. Sy was glo lief om langs die rivier te sit.

Ook Roger Moore, gewese 007, het as gas by 250 Sabieparkstof op sy skoene gekry.

Die hoë besoeke was glo hoogs incognito. Jimmy dra kennis want hy is by geleentheid deur hul gashere versoek om ‘n spesiale nagrit te reël. Was ongelukkig nie vir hom moontlik nie.

( ‘n Mens kan dink hoe teleurgesteld Jimmy junior was (eintlik steeds is, aldus sy pa.). Hy het ‘n stapel Harry Potterboeke besit. Daardie handtekening was vir hom goud werd.)

In die kommentare op my inskrywing skryf Ferdie Danzfusse, seun van ds. Theo, toe: “Ek weet nie of dit waar is nie, maar die gerug is dat Prinses Diana ook een van sy gaste was…”

Gerugte soos hierdie sal nou tiekie die bos wees, het ek en Tokkie taamlik sinies teenoor mekaar opgemerk.

Maar was ons dalk te sinies?

Saterdagoggend stop ds. Theo langs my en Tokkie in Wildevylaan. Ons gesels oor sy huis, die vorige eienaars en die gaste wat hulle uit Engeland saamgebring het. Hoor toe uit sy mond inligting oor die Diana-konneksie wat my weer laat dink.

Eers was dit die oordragprokureur, self ‘n Sabieparkeienaar, wat by die nuwe eienaar wou weet: Ken jy die geskiedenis van daardie huis?

Toe keer ‘n vorige parkhoof van Sabiepark hom by die piekniekplek voor met dieselfde vraag. Daarna ‘n dame in die Sabiepark-kantoor.

Almal vertel hom toe van die beroemde gas, wat glo ‘n niggie van Williams-Jones was. Hy was die die besturende direkteur van ‘n rolprentmaatkappy in Engeland. Vandaar die gaste soos J.K. Rowling en Roger Moore.

Nou is ek en Tokkie genooi vir koffie. Dan was ons ook al daar, merk sy lakoniek op.

VOLBLOED-VOLKIE VIR ALTYD

Maart 22, 2017 in Uncategorized

Formeel, voor Volkies (plus drie "jong" onnies uit ons era).

Formeel, voor Volkies (plus drie “jong” onnies uit ons era).

As ek die Volkiematrieks van 60 jaar gelede moes evalueer vir ‘n rapport, sou ek oor die simbool vir beweeglikheid (noem dit ons “ars mobilitas”) twyfel. Party is verrassend hups. Ander kamoefleer dit doelgerig, maar loop bra moeisaam.

Gelukkig vir laasgenoemde was ons 60-fees op Saterdag 11 Maart 2017 by ons alma mater op Potchefstroom oorwegend op plat aarde. Met te veel trappe klim, sou dit kon lol. Kollektiewe prestasie? Tog wel ‘n soliede slaagsyfer.

Die prestasiekurwe beur opwaarts wanneer dit by hartsake kom. Van al die soete herinneringe was dit veral daardie met ‘n romantiese inslag wat selfs die verlepste oë vrolik laat vonkel het (noem dit die “ars romantica”). In die algemeen word ‘n “cum laude” hier toegeken.

In een geval is ‘n “summa cum laude” aangewese. Johan (Blommetjie) Viljoen het vir Wena (Louw) de Kock met wie hy in standerds sewe, agt en nege gekys was, ‘n pakkie kaartjies en briefies saamgebring waarin sy in die dae van hul jonkheid haar hart uitgestort het. Johan se jong vrou, Erika, is gelukkig ‘n geduldige eggenote met ‘n goeie humorsin.

Informeel, voor Jack Pauw.

Informeel, voor Jack Pauw.

Piet en Hettie (du Toit) Otto het ‘n matriekliefde verteenwoordig wat tot ‘n huwelik geblom het – trouens tot sommer twee huwelike! Die twee was geskei. Toe mis hulle mekaar te veel en trou weer. ‘n Tweede skoolkys wat ‘n huwelik geword het, was diê van Koos en Ina (van der Westhuizen) van Niekerk. Hul name pryk op die muur van herinnering wat helaas al op 25 (uit 81) staan. Dit moet waarskynlik meer name bevat. ‘n Klomp matriekmaats is onopspoorbaar.
Twee flinke vryersklonge van weleer, Anton Lombard en die uwe, het voor flitsende kameras hul gades, Leonie en Tokkie, terstond omhels agter ‘n pilaar by Oom Frans de Klerk se biologielaboratorium, nou die personeelkamer. Destyds moes ons Blommetjie en Wol Steyn betaal om foto’s van ons soenery te neem. Ses dekades later het dit ons niks gekos nie.

En, boeta, toe die klomp die skoolsaal instap, moes jy die feesgangers soos bye sien afpyl op die hoekies onder die galery waar amoreuses in 1957 fliekaande handjies vasgehou het en so. Gaudeamus igitur ….

Hoekom al die Latyn hierbo: die “ars mobilitas” (kuns van beweeglikheid), “ars romantica” (kuns van die romantiek), “cum laude” (met lof) en “summa cum laude” (met die hoogste lof)? Om ‘n uitstekende rede. Die skrywer hiervan is naamlik een van ‘n vyftal wat van 1954 saam in die Latynklas gesit het. Soos by vorige reűnies was die vyf weer voltallig teenwoordig. Die ander vier is Willem Hartzenberg (duxleerling), Ferdinand Preller, Koot Bosman en Giel de Swardt.

Sestien klasmaats het opgedaag (party was te broos om te kom – of te kort getroud met ‘n nuwe lewensmaat, soos Santjie Conradie!) Dat die Latynklas vir amper 33.3 % van die opkoms gesorg het, verdien dus gewis ‘n lourierkransie en ‘n “Laureatus”-balkie om te dra onder die lapelknopie wat ons elkeen ontvang het: 100% Volbloed-Volkie. Dit verdien ook vermelding in hierdie blog.

Ander statistieke: dertien van die 16 teenwoordiges was seuns (amper ‘n rugbyspan), twee van die drie meisies weduwees, Wena en Bettie (Kilian) Fourie), een ‘n oupagrootjie, David (Dok) Malan en drie Oud-Wilgenhoffers uit Matieland, die here Hartzenberg, Preller en Van Aardt du Preez. Almal het die wonderlikste kleinkinders – natuurlik!

Die ou bande is vinnig heg gesmee. ‘n Toer deur die skool en koshuise het plek-plek sleg vasgeval. Die arme gidse moes meeding met die lus vir gesels. Tot hul eer was hulle tot die einde prysenswaardig lankmoedig – so ook die spyseniers wat die (heerlike) kos moes warm hou.

Wat almal verheug het, is hoe goed “ons skool” opgepas is. Nuwighede val op soos ‘n gedenktuin vir ontslape onderwysers, ‘n ouditorium waar Oom Stompie Steyn se wetenskaplaboratorium was, en heinings waar voorheen nie heinings was nie; een tot om die onderste slaapkamervensters by die meisieskoshuis Ons Hoop waar by geleentheid nagtelike drukkies gaan uitdeel is.

Maar selfs na 60 jaar (60 jaar!) voel jy dadelik weer tuis in die vertroude omgewing. Jy beleef ‘n skielike terugkeer van bruisende energie. Die lus pak jou amper om uitgelate saam op te draf op die netjiese sportvelde waar juis ‘n groot skoletoernooi aan die gang was.

Middagete was in Jack Pauw se eetsaal. Die vertrek lyk deftiger as die een waar ek en mnr. Jack Slabbert mekaar sleg misverstaan het. Kon hom nie oortuig nie van my standpunt dat ‘n krawat mos ewe goed is as ‘n das (wat aandetes verpligtend was).

Wat baie spesiaal was, is om te kon aansit op dieselfde plek waar ek in 1957 tafelhoof was – en ‘n gewilde een nogal omdat ek my porsie botter om die beurt met die ander tafelgenote gedeel het. Het toe al my brood droog verkies. Ja, botter was destyds ‘n kosbaarheid en die spyskaart heelwat minder aptytlik as vir hierdie spesiale ete.

Jy roep die bakke stampmielies en hopies geel pampoen in herinnering terwyl die kelners tussen die opgetofte tafels beweeg met die wittetjies en die rooi. Jy onthou ook die konstante aanbod van “mystery balls” (ons naam vir frikadelle uit die Jack Pauw-kombuis).

Oor wat alles uit daardie kombuis opgedis is, het ons een aand oproerig geraak en op die B-veld gestaak. ‘n Ander keer was daar konsternasie oor ‘n minder verhewe tafelgebed van ‘n onnutsige Jack Pauwer: “Here, vergewe die hande wat die kos voorberei het.” Toe Koot so mooi vir ons bid, kon ek ‘n glimlag oor oor daardie koswessies nie verhelp nie.

Regtig buitengewoon deftig is die nuwe koshuisbadkamers. In ons tyd was dit Spartaans. Nou is dit net teëls, glas en spieëls waar jy kyk. Als skitterblink. Veral die herboude Blok A (nou Blok C) lyk ná twee jaar gelede se brand plek-plek soos ‘n hotel. Die slaapkamertjies het gedoriewaar deure (pleks van gordyntjies wat enige oomblik oopgepluk kon word), en die matrasse is drie keer so dik soos ons klapperhaar-modelle van weleer.

Ek gaan soek die kamer wat ek en Wiekie Moolman in matriek gedeel het, en raak weemoedig. Ons vriendskap kon selfs ons verliefdheid op een meisie verduur. Nou is my ou maat een van die afwesiges weens ouderdomsverwante gesondheidsredes.

Die Sondag ry ek verby die statige NG Moederkerk naby die stasie, waar ek in my matriekjaar ook die “Boerematriek” afgelê het (ek was toe 16). Ons leraar was ds. Bey Naude, later so ‘n bekende nasionale figuur. Ek ry verby ‘n “rank” van Girls High-meisies op pad na die Engelse kerk, en onthou toe die Volkiemeisies netso in uniforme gelid op pad kerk toe, ry op ry in hul wit rokkies en met wit hoede op hul koppe.

‘n Verlangende hartseer-gevoel wou-wou weer my hart binnekruip. Maar oorheeresend was die gevoel van dankbaarheid. Oor die voorreg om juis in daardie tyd ‘n “volbloed-Volkie” te kon wees, met daardie maats, daardie onderwysers … ja, selfs daardie Jack Pauw-kos.

Die woorde van die skoollied het ek op pad na Johannesburg saggies bly prewel: “En hier het ons ‘n skool gebou, die Volkskool by die Mooirivier. Al swerf ons ook die lewe in, ‘n brokkie van ons hart bly hier!”

EREWAG VAN MOEDER NATUUR

Maart 16, 2017 in Uncategorized

IMG_5162 - Copy

Ons ry onder blareboë deur verby ‘n erewag van bome wat fier in gelid staan in hul seremoniële groen uniforms, kraakvars en blink gepoets, asof ‘n hoë indoena op besoek kom.

Ons plus-minus 50ste besoek aan Sabiepark begin op ‘n heuglike noot. Waar in Augustus 2016 niks was nie, staan wuiwende grasvelde. Waar woestyn was, bewe wit pluime in die wind.

IMG_5166

Die groen is amper oorweldigend – en opnuut die klinkklare bewys van die wondermag van reën. Die droogte van 2016 is stadig gebreek, met 5mm in Oktober en 67 in November. In Desember is 80 mm ontvang, in Januarie ‘n heerlike 203 en in Februarie 102. Vir Maart staan ons op 30mm.

Die dankbare veld het dramaties gereageer. Op die syfer-riool, gewoonlik maar kaal en dor, raak die klein diertjies weg in die welige gras. In die digte struike skuil die bosbokkies byna onsigbaar, tensy ‘n oortjie roer.

Van die winter se olifantskade, neweproduk van die droogte, is feitlik niks meer te sien nie. Die wonde is deur blareverbande bedek. Die raasblare wat op Tarlehoet se werf omgestoot is op soek na kos, bereik al weer ‘n skotige hoogte, hoewel in hul nuwe gedaante meer digte bos as boom.

Van die watergatjie steek net ‘n stukkie uit. Dis boordensvol – nie nodig om die kraan oop te draai nie. Die blou swembadseil hang uier as of dit wil skeur onder die gewig van die water. Die kinders se dammetjie verdwyn in die lang gras.

IMG_5177

Die impalalalies teenaan die stoepie spog met groter, blinker blare as ooit, die aangeplante aartappelbosie wat nog altyd maar sukkel, lyk goed op koers en die strategiese aalwyne met hul stekelrige, vlesige blare beur soos klein monumentjies bo die gras uit.

Siyt op die stoep en jy hoef nie eens die ore te spits nie; van die Sabierivier se kant kom ‘n ononderbroke behoorlike gedruis van sterk waters.

Die eerste nag gewaar ons in die maanlig in die veld deur die kamervenster ‘n spierwit kol, soos sneeu. Vroegoggend is Tokkie uit om te gaan ondersoek instel. Dis ‘n digte stuk gras met ‘n witter saad as die res. Ook in die skemer staan dit sterk uit.

In Maart 1998 het ons Sabieparkers geword. Op 15 Maart daardie jaar het Tokkie haar 52ste verjaardag hier gevier. Vriend en kollega Herman le Roux het in ons gasteboek geskryf: Die bobbejane het in die sitkamer baljaar en Tokkie het met volmaan verjaar.

Gelukkig was op 15 Maart 2017, haar 71ste, geen bobbejane in sig nie. Die volmaan was nie meer heeltemal vol nie. Maar ‘n fees was dit weer eens met eers ‘n ontbyt saam met vriende by die Skukuza-gholfbaan en die aand die onoorteflike wors van Boet en Jan van Witrivier op die kole, growwe mielielmeelpap uit Delmas, ‘n koue wyntjie uit die Kaap en ‘n heerlike geplas in die swembadjie onder die Melkweg en omring deur die bos.

Vir wie moet ons bedank vir die skitterskoon water in die swembadjie ? In hierdie geval nie moeder natuur nie maar moeder Tokkie. My vrou ken die kuns met chloor.

Oor Tokkie se “verjaardaggeskenk” praat ons liewer nie. Dis ‘n dure. Ná 19 jaar het ons sonkragstelsel die gees gegee. ‘n Nuwe reguleerder en nuwe batterynes was nodig.

“Tokkie se batterye”, noem ons die nuwes. Mag dit vir my vrou van 50 jaar nog veel lig gee.

MELBOS SE EIE DICK

Februarie 10, 2017 in Uncategorized

16427332_10155707008390190_8107047182674896866_n

Jare lank het jy van die straat af vir Dick Turpin in sy motorhuis op die hoek van Pelican Parade en Seagullstraat, Melkbos, dag in en dag uit sien houtwerk doen. Dit was sy fabriek waar hy sy aftreebesigheid, “Knock on wood”, bedryf het. Dit was ook sy heiligdom. Hier kon die wellewende man met die string skulpies om sy nek en ‘n welige snor sy onblusbare passie vir mooi hout uitleef.

Dick is sewe dae gelede op 3 Februarie, ‘n maand voor sy 80ste verjaardag, aan ‘n slepende longkwaal oorlede. Gister is in die NG kerk Melkbosstrand in Engels en Afrikaans van hom afskeid geneem. Glimlagte by ‘n gedenkdiens is deesdae nie vreemd nie. Om sommer met die intrapslag in die kerk breed te glimlag, het ek by die diens egter die eerste keer ervaar.

Yslik groot tussen die blomme voor die kansel – waar ‘n geraamde foto van die oorledene gewoonlik pryk – het ‘n groot TEREGSTELLINGSKENNISGEWING van Dick Turpin gestaan. Darem nie onse Dick (gedoop Desmond nie), die berugte Richard (Dick) Turpin – die sogenaamde Highwayman – wat op 7 April 1739 in York, Engeland, aan die galg gesterf het weens ‘n misdaadrekord wat wetsgehoorsames na die asem laat snak.

Een storie is dat die ter dood voordeelde, o.m. weens perdediefstal en die moord op ‘n makker, voor sy teregstelling op ‘n oop perdewa deur die trate van York gery en sy bewonderaars gesalueer het. Ná die demonstrasie het hy ‘n uur op die galg verwyl terwyl hy met die laksmanne en toeskouers oor koeitjies en kalfies gesels (nie oor perde nie!). Skielik het hy orent gekom en homself van die leer af gewerp. Binne vyf minute was hy dood.

Dick se Britse genant het ‘n legende geword. Sy lewe is geromantiseer op die silwerdoek, TV-skerm, in gedigte en liedjies. Baie van my generasie sal Alfred Noyes se die lang, epiese gedig “The Highwayman” onthou, met die herhalende refrein: “A highwayman comes riding— Riding—riding— A highwayman comes riding, up to the old inn-door”. Hollywood het in 1951 ‘n gelyknamige rolprent daarvan gemaak. Jimmy Webb se liedjie “The Highwayman” is ook ná n droom oor Turpin en sy makkers gebore.

Onse Dick was ‘n Melkbos-legende uit eie reg. Nie oor pad-rooftogte op niksvermoedende reisigers nie, maar oor sy skitterende vakmanskap en sy passie vir hout. Sou graag wou weet in hoeveel huise erfstukke staan wat met liefde van Dick se draaibank in sy motorhuis-werkwinkel kom. En vir hoeveel glad nie of te min betaal is omdat Dick so ‘n groot hart gehad het.

Die bou van die Koeberg-kernkragsentrale het die knap instrumentmaker (tool and die maker) uit Natal Melkbos gelok. Van die delikaatste masjienwerk by Koeberg was syne. Omdat sy gesin nie dadelik uit Pietermaritzburg kon saamkom nie, het sy een seun, Kelly, by sy vertrek ‘n stringetjie seeskulpies gegee. Kelly het later in ‘n motorfietsongeluk gesterf. Daardie stringetjie skulpe het daarna nooit van Dick se nek gekom nie.

Die man se hande het vir niks verkeerd gestaan nie. Hy het eiehandig vir hom, Gloria, en die seuns ‘n huis gebou. Dit was ‘n liefdestaak waarin hy ses jaar lank sy hart gestort het. Sy inheemse veldtuin was beroemd en sy plate, plate vygies in blom op die sypaadjie altyd ‘n fees vir die oog. Sy motorhuis het hy ingerig as werkwinkel. Daarin het die geur van vars hout altyd gehang. Dick was versot daarop.

1-1-IMGIn 1997 het Dick Turpin se voorreflike vakmanskap deel van ons lewe geword. Die verbintenis het begin toe ‘n droom vir my en Tokkie ná my aftrede bewaarheid is: ‘n eie plekkkie in die bos, langs die Sabierivier en teenaan die Krugerhek van die wildtuin. Ons het Ukuthula in Wildevylaan, Sabiepark, met sy gedugte knoppiesdorings, maroelas en norring ander Bosveldbome einde 1997 ontdek en dadelik daarop verlief geraak. In Maart 1998 het ons ingetrek.

Ukuthula – vrede van binne – was vir ons ‘n mooi naam maar na ons smaak ietwat “uitheems”. Andermansgoed. Ons wou ons plek ‘n eie stempel gee. Die naam Tarlehoet het spontaan opgekom. Dit was die naam wat die eerste eienaar van ons huis in Dan Pienaar, Bloemfontein, die letterskilder Bontie Bonthuys, aan sy plek gegee het. Hy was ‘n noodwester wat versot was op Elisabeth Vermeulen se verhale uit sy kontrei. Tarlehoet was ‘n Boesmankaraktertjie in een van haar boeke.

Die Boesmantjie, knielend met pyl en boog in die hand, is verewig in ‘n gebrandskilderde tekening op ‘n glas-voordeurpaneel, asook op ‘n stuk leiklip by die posbus. Die vreemde naam was op ‘n koperplaatjie bo die voordeur. Bontie wou dit verwyder. Ons wou nie; dit was die huis se naam en klaar.

Begin 1998 het by ons Dick gaan aanklop om vir ons ‘n naambord te maak vir die nuwe “tuiste” wat ons instinktief geweet het so diep in ons harte gaan kruip soos die Bloemfonteinse waar ons twaalf jaar lank en gelukkig gewoon het, van ons terugkeer uit Johannesburg in 1980 tot ons verhuising in 1992 Kaap toe. Só gelukkig dat Tarlehoet gou nie meer vir ons ‘n wildvreemde Boesmantjie was nie. Dit het ‘n spesiale eie betekenis gekry: “Gelukkige tuiste”.

Dit moes ‘n mooi houtbord wees met die naam Tarlehoet, ook die adres: Wildevy 154, en die eienaars: die Van Deventers. Dick het dadelik gesnap wat ons soek en ‘n stuk swarthout iewers in sy oorlaaide fabriek uitgetower.

Dit was ‘n aristokratiese bord wat sy plek 17 jaar lank trots volgestaan het. Die bos-elemente eis egter hul tol. Die son bak ongenadig in daardie geweste. Ondanks gereelde opknapwerk met ‘n kwassie en dies meer het vervanging op die duur onvermydelik geword. Die huidige naambord is ‘n stoere stuk hardekool wat aan twee hardekoolstompe hang. Dankie, Lukas van der Merwe. Dis nie so opvallend nie. Behoort my (dalk selfs ook vir Tokkie) egter gemaklik te oorleef.

Gelukkig kon ‘n stewige stuk van die oorspronklike bord se basishout herwin word. Dit hang nou bo die braai op Tarlehoet se stoep – plus-minus op die plek waar ‘n luiperd Caroline Pols van Nederland twee jaar gelede helder oordag verras het.

Moet bely dat my gedagtes in die kerk ietwat begin begin dwaal het. Na Sabiepark in die verre Mpumalanga; ook na verskeie ander Dick Turpin-skeppings in ons Melkboshuis. In ons woonkamer is drie soliede sier-rakke teen die mure: embuia, swarthout, geelhout. Ons het ook ‘n besonderse juwelekissie in die vorm van ‘n boek van Dick se werkbank op die koffietafel in die sitkamer. Die omslag is kiaat en die bladsye jakaranda.

Dick is die man wat my statige studeerkamerstoel – geskenk by my afskeid van Die Volksblad – herstel het toe ander nie raad wis nie. Hy het kroegstoeltjies se pote vir ons korter gemaak. Hy het houtblokkies gesaag as opvoedkundige speelgoed vir kleinseun Migael van Deventer, wat spesiale uitdagings te bowe moet kom.

Dick Turpin se nalatenskap by die Van Deventers is omvangryk en so duursaam soos sy produkte. Die kwaliteit is onbesproke. Van alles is daardie eerste naambord waarskynlik die naaste aan ons hart. Dit is op dosyne foto’s verewig. Op elke besoek is die kleinkinders by die Dick se “Tarlehoet” afgeneem – vandat hulle in doeke was.

Op 15 Maart 2017, Tokkie se verjaardag, sal ons weer in Sabiepark wees soos op 15 Maart 1998 toe ons van Ukuthula besit geneem het. Ou Bloemfonteinse vriende Herman en Rina le Roux, nou van Johannesburg, was ons eerste gaste. Tokkie het my en Hernan gedruk: Ukuthula moet af. Dick se Tarlehoet moet op.

Die firma Van Deventer en Le Roux is die een só onhandig soos die ander, maar met ‘n hamer, skroewedraaiers en ‘n handboortjie durf ons toe groot projek aan. Om Ukuthula af te kry, is klaar ‘n gesukkel. Toe dit boortyd word, met net die ongerieflike handboortjie tot ons beskikking, wil-wil die twee “skrynwerkers” met die vyf duime aan elke hand net tou opgooi.

Rina probeer simpatiek raad gee. Herman kap egter teë: “Rina, ek doen hierdie werk al die afgelope … halfuur!” En die twee druk dapper deur. Uiteindelik is Dick se Tarlehoet op, vas aan die twee houtpale wat voorheen jare lank vir Ukuthula ‘n vaste anker was. Ons poseer by die nuwe naam vir foto’s: ek en Herman, ek en Tokkie, Rina en Tokkie. Met die draf ‘n vlakvark verby. Rina vat korrel en skiet – ‘n gawe soewenier van ‘n gedenkwaardige dag.

Van Deventer en Le Roux is nie min in ons noppies nie oor ‘n uitdagende taak wat bekwaam uitgevoer is. Die vierstuks kuier die aand in die swembadjie met bier en koffie. “Tokkie het verjaar en ons het in die maanskyn in die swembad baljaar.” So het Herman die geleentheid in ons gasteboek opgesom.

Sentimentele siel wat ek is, ry ek met die Ukuthula-bord in die kattebak die 2 000 kilometer Kaap toe. Ek bel vir die vorige eienaar, die weduwee Jean Smythe, op Vishoek en sê geheimsinnig: “Ek het vir jou iets van Sabiepark saam gebring.” “O Hennie, how nice! Come and have tea.”

‘n Gulle verwelkoming val ons te beurt. Opgewonde wil Jean weet: “What did you bring for me?” Ek haal die swaar stuk hout te voorskyn – en sien ontnugter hoe haar gesig val. “Old Mike (haar oorlede man) isn’t with us anymore,” sê sy. “Use it for firewood.”

Ons het Ukuthula toe nie opgebrand nie, wel die stuk ruwe kiaat mooi laat poleer. Dit is nou ‘n deftige klerehaak in my dogter Marisa-hulle se voorportaal – ook Dick Turpin se handewerk. Vir Tokkie het ek later net gesê: “Ek kom spook by jou as jy dit ooit met Tarlehoet doen. Maak jy dan liewer maar self die vuur!”

(Naskrif: Wat beteken Tarlehoet (Tarlehoek, of selfs Tarentaal, volgens onverskilliges wat nie twee keer kyk nie) nou eintlik? Dit is ongetwyfeld die vraag wat ek in Sabiepark in die 19 jaar van ons verbintenis die meeste moes beantwoord. Toemaar, tot 1980 het ons ook nie geweet nie. Tot enkele jare gelede het ek nog nie eens geweet in watter boek hy figureer nie. Toe hoor ek op Facebook: dis die boek “Towergoud”. Volgende gee Anschen Conradie van Grahamstad my gedorie ‘n eksemplaar present. “Towergoud” staan in my boekrak in Sabiepark. Kom lees van Tarlehoet by Tarlehoet!)

BRULLENDE KLIMAKS

Augustus 30, 2016 in Uncategorized

Einde van 'n era. Laaste Balulespanfoto: Pierre en Esther le Roux, Proppie en Lettie Goosen, Piet en Moraig Henning, Cas en Nella Jacobs, Vos en Magdaleen Grey,  Hennie en Tokkie van Deventer.

Einde van ‘n era. Laaste Balulespanfoto: Pierre en Esther le Roux, Proppie en Lettie Goosen, Piet en Moraig Henning, Cas en Nella Jacobs, Vos en Magdaleen Grey, Hennie en Tokkie van Deventer.

Met soveel oorgawe het ek leeus nog nie hoor brul nie. Dit was asof die maanhare van die kontrei op Balule toesak vir ‘n magtige klimaks.

Dit was Woensdagaand 24 Augustus 2013. Balule V – ‘n okkasie vir groot ure om groot vure; van herinneringe opdiep, stories vertel, koningskos maak en hiënas-uit-die-bos kuier – het gekom en gegaan. Dit was ook die einde van ‘n era.

Sedert 2012 het ‘n sesstuks Kollegemanne van die die 58’s en 59’s elke winter vir drie nagte Balule toe gekom. In 2017 verskuif ons na ‘n plek met elektrisiteit en onderdak as ‘n skielike storm ons weer sou tref. Die donker het vir party eenvoudig te donker geword, en die sandstorm die eerste aand van die 2016-saamtrek het meer as net die aandete verinneweer.

Die Engelse praat van ‘n “sense of occasion”. Daardie finale van die konings van die bos het presies so ‘n “sense of occasion” openbaar. Wat ‘n gewigtige geleentheid was dit nie. Ironies genoeg, het hiënas ons eerste nag in Julie 2012 op hul beurt ‘n dawerende voorspel opgelewer, wat nie maklik geëwenaar sal word nie.

Tussen die hiënas se welluidende verwelkoming en die leeus se nog welluidender groet is herinneringe versamel wat hierdie sentimentele ou gryskop met hope heimwee vervul.

Magtige kampvure was een van Balule se handelsmerke. Piet Henning het met bakkievragte sekelbos uit die Soutpansberg gekom. Ek het die Honda se sitplekke platgeslaan en uit Sabiepark hardehoutstompe aangery: rooibos, knoppiesdoring en nog wat.

Langs die vure is die keurigste kos berei, soos Cas en Nella Jacobsse tradisionele fillet en sampioensous. Koningskos is ook in potjies berei. Potbrood is gebak soos net ‘n boervrou soos Magdaleen Grey kan. Vanjaar is Magdaleen se brood selfs “op reis” geneem. Die klimaatskontrole in Vos se Isuzu is aangeskakel en op die regte temperatuur gestel om die deeg perfek te laat rys.

Uit Balule se rudimentêre kombuisie (‘n paar gasplate en ‘n ketel) het aand vir aand die heerlikste geure gesweef. Kerse is later uitgepak en kleurryke tafeldoeke oopgevou vir die een na die ander onvergeetlike dis, met goeie wyn uit goeie glase – dit spreek mos vanself. Ons kon telkens by ‘n prentjie van elegansie aansit – dankie, dames.
Nog ‘n handelmerk was die stories, slimmighede, anekdotes en kwinksklae uit ons studentejare van amper ses dekades gelede. Ons bure anderkant die draad – kampeerders en wilde diere – moet seker baie gewonder het wat die kieriekommando soveel plesier gee. Veral Pierre le Roux vergeet nie ‘n goeie storie nie, en vertel dit elke jaar met nuwe entoesiasme!

‘n Persoonlike herinnering is hoe ek en Tokkie die eerste jare in Skukuza gaan tou staan het om Balule se ses rondawels vir die saamtrekke te bekom. Ons moes in die nagtelike ure opstaan in Sabiepark, by die Krugerhek in ‘n tou agter ses taxi’s wag dat die horlosie sesuur slaan, en in Skukuza geduldig in ‘n tweede tou gaan wag op 07:30. Besprekingskantore landwyd open dan op die minuut. Talryke rekenaars begin gelyk namens angstige Wildtuinliefhebbers meeding om hul gunstelingplekke vir die wintervakansie voor ander op te raap.

Dalk die spesiaalste enkele okkasie was in 2015 – die jaar van ons geliefde koshuis se eeufees. Die seekoeie het hul trombone ‘n wyle gebêre en die kikvorse het ophou kik. Dit was vir die Kollegelied wat welluidend onder die Laeveldse naghemel opklink.

Ses Kollegemanne van weleer – party bles, party grys, party al ietwat skeef en krom, maar almal met harte wat nog warm klop vir Kollege – het met ‘n glasie goed verouderde rooi hul liefde vir hul koshuis op die Tukkie-proefplaas betuig.

Op die “Republiek van Kollegetehuis” is ‘n heildronk gedrink uit ‘n botteltjie feeswyn van 1990 toe Kollege feestelik sy 75ste verjaardag gevier het.Die “medisyne” is deur Proppie Goosen met sy ou kamermaat Pierre le Roux uit George saamgestuur. Die ondeunde Proppie kon nie self kom nie. Vanjaar was hy op sy pos.
Om die feeswyn uit die boks te haal, te ontkurk en te skink was ‘n hele ritueel. Die vername taak is aan Vos Grey opgedra. Hy was in 1961 en weer in 1963 huisvoorsitter, die oudste lewende lid van daardie spesie. (HvD, 1962, is die naasoudste. Rowwe gedagte!)

In 2017 is ons bestemming Orpen. Natuurlik sal “Aan het oewer van de Schelftzee” opklink. Glo ons sal nog rituele inbou om daar Balule I tot V te gedenk. Trouens, ek dink ‘n blink idee begin so stadigaan ontkiem…

BOSHUIS SE MURE

Augustus 26, 2016 in Uncategorized

Woonkamer-muur.

Woonkamer-muur.

Teen die mure van ons boshuis, Tarlehoet, hang 504 foto’s. Die feit word vermeld met die komplimente van kleinseun Thomas Claassens (12), ‘n ontluikende statistikus van formaat.

Thomas het van vertrek tot vertrek geloop en elke liewe foto opgeskryf. Ook die op die stoep. Groot werk gewees: Oral, in elke denbare vertrek, is rame, en in een raam is nie minder nie as 75 klein foto’tjies.

In ‘n boshuis verwag ‘n mens dierefoto’s. Natuurlik. Diere is hier inderdaad die oorheersende tema. Van die VanD’s se gedenkwaardigste oomblikke in ons 17 jaar in Sabiepark is op een van my drie opeenvolgende Canons verewig. Veral foto’s van luiperds en olifante wemel. Leeus en buffels is ook taamlik getalryk.

Een foto pryk op twee plekke. Die onbeskroomde luiperd wat Caroline Pols op ons stoep afgeneem het, hang op die stoep self – dis dan haar boudoir! – en as deel van ‘n collage in die woonkamer. ‘n Luiperd op jou stoep! Wie in die wye wêreld het nog so ‘n foto?

My eie luiperd in Apiesdoringlaan is dalk minder eksklusief; nie minder elegant en indrukwekkend nie. Studentemaat Piet Henning van Louis Trichardt het dit beskryf as “dalk jou mooiste dierefoto”. Die luiperd met haar vlakvarkprooi in ‘n jong jakkalsbessie in Maroelastraat is self nie te versmaai nie.

Op ‘n reeks foto’s het dogter Marisa op haar verjaardag op 5 Julie 2005 ‘n leeuvangs by die piekniekplek grafies afgeneem – kort voor die begin van Sabiepark se jaarvergadering. Jy sien net stof, lywe (leeus en rooibokkies) en bloedbekke (leeus).

Olifante sorg gereeld vir opwinding. Vanselfsprekend ook vir vele foto’s. Om op 22 Augustus 2008 op Sabiepark se “brug” te wees toe troppe olifante en buffels saam die Sabie oorsteek, was baie spesiaal. Het wonderlike foto’s van waar die voorpunt van die olifante en die agterhoede van die buffels oorvleuel. ‘n Buffelstormloop deur die Sabie was ook voortreflike fotomateriaal.

Talle foto’s is van en rondom Tarlehoet se stoep geneem: Koedoes wat die voëls se pitjies steel; sebras, wildbeeste en vlakvarke by die watergat; hiënas wat rondsluip; nagapies wat kom piesangskyfies inprop; ’n kameelperd-kopulasie; Witnek, die duiker wat net gryser en gryser geword het; ‘n bosnagaap wat haar kleintjie kom wys; ‘n slang wat ‘n akkedissie verorber…

Skoonseun Brent se uitsonderlike foto’s van ‘n kameelperdgeboorte hang teen dieselfde muur.

‘n Wildtuinfoto’s van ‘n klompie leeus op die teerpad net binne die Krugerhek is ‘n aangename herinnering aan ‘n goeie ou Sabieparkmaat, wyle Dawie Strydom. Dawie en Annatjie was op pad dokter toe to hulle op die leeus afkom. Minute na hul SMS was ons op die toneel.

‘n Leeufoto van ‘n mamma op die rivierpad (S3) met ‘n klein-klein welpie in haar bek en tweetjies wat klaend agterna tou, was op Facebook nogal ‘n sensasie. ‘n Ander Facebook-gunsteling was my olifant by die welkombord by Krugerhek. (Het ook een van ‘n renoster saam met Oom Paul se beeld.)

In die dieregalery is vier kunswerke deur glasblaser Petro Swart van Melkbos: luiperd, renoster, sebra en rooibok, tesame met hul, spore kunstig en met liefde in die glas verewig. (Die werke het voorheen in die Swarts se eie huis op hul wildplaas by Vaalwater gehang). Het ook ‘n seilafdruk van wildehonde deur Mare Bruwer van Melkbos en ‘n nagapie in die pendoring langs ons stoep deur Johan Coetzer van Oudtshoorn. Onder die almanak-afdrukke wat rame toe is, is vier Zakkie Eloffs.

Die omslae van al my bosboeke – Buurman van die Wildtuin, Spore in die Bos, Duisend Dae langs die Sabie en Mayafudi – is geraam vir Tarlehoet, asook ‘n paar ander, soos Halfpad Hemel Toe (‘n gedenkboek vir my 60ste) en Sabiepark se Foto-album (waarvan ek samesteller was).

‘n Paar ou KWV-advertensies met dieretemas – o.m. sebras wat bondel by ‘n watergat; byskrif: When friends get together for a drink) – hang sy aan sy met my eie foto’s, asook groot kaarte van die Wildtuin en Sabiepark, en humoristiese resepte vir krokodilkerrie en olifantbredie (in die kombuis). Was daar toe ons die huis gekoop het – nes die antieke Coca Cola-skinkbord.

Onder die gevogeltes is die bloukuifloerie, wat ‘n gereelde besoeker aan die rosyntjieboom by ons watergat is, ‘n saalbekooievaar saam met ‘n buffel, ‘n berghaan en ‘n goudsnip met sy weerkaatsing in die water so helder dat die ramer dit aanvanklik onderstebo geraam het.

Mensefoto’s is eweneens talryk. Dit dek nogal ‘n wye spektrum. In die slaapkamer hang tot troufoto’s van my en Tokkie op ‘n nerf na 50 jaar gelede; ook troufoto’s van ons kinders, Johan (met Mariza) en Marisa (met Brent). Daar is gesinsfoto’s uit verskeie eras. Kleinkinders se besoeke deur die jare is deur Oupa ruim verewig. Die spesiale bosdimensie van hul grootword word stap vir stap uitgebeeld.

Tussen die foto’s hang ‘n potloodskets van die uwe deur Sabiepark se resident-wildkunstenaar Abbey, een van die driehekwagte, foto’s van familie en vriende, allerlei Tukkie- en Volksblad-memorabilia, Melkbosfoto’s (dat ons nie vergeet nie!) en enkele sertifikate, soos lidmaatskap van die Klub vir Oud-Bloemfonteiners.

Op ‘n kennisgewingbord is hope foto’s met duimdrukkers vasgepen – selfs van ons kinders in die sneeu in Amerika (1976/77) en op Buffelsbaai se strand. Ook een van Johan op ‘n jagtog saam met P.W. Botha in die 80’s.

Onder die trofees is ‘n sierlike koedoekop. Dit het behoort aan die laaste koedoebul wat swaer Neels Nothnagel geskiet het. Trane het ook oor Neels se wange gerol, soos oor die wange van die koedoe, toe hy hom voorgeneem het: “Nooit weer nie.” ‘n Stel bosbokhorings herinner hoe geniepsig daardie “sagte” bokkie jou kan seermaak. Velle teen mure sluit in twee sebras en twee rooikatte.

‘n Pyle en boog bo die voordeur wek nogal belangstelling. Wel, dis nie sommer so ‘n pyl en boog nie. Kom uit die rolprent The Gods Must be Crazy. Het aan die Boesman Tau (dit was sy naam, meen ek) behoort wat die hoofkarakter was. Rolprentmaker Boet Troskie het dit vir my en Tokkie present gegee.

Wonder wat die jagter Tau se kommentaar sou wees as hy kon sien waar sy pyl en boog nou hang. Al die bok-koppe, velle, dierefoto’s en dies meer sou sy vinger waarskynlik onbedaarlik laat jeuk het.

KESE-KOEKEDOOR

Augustus 13, 2016 in Uncategorized

As jy kan lag met ‘n traan, is die omgekeerde seker ook moontlik – jy kan grens met ‘n grininik.

Laasgenoemde verskynsel is nogal eie aan Sabiepark. Eienaars sal wurgend vertel van hul jongste onplesierigheid met bobbejane. Net as jy voel om saam in trane uit te bars, breek die slagoffer se humorsin deur.

Diep sugte van pyn word dan opgevolg deur ‘n skouerophaling van gelatenheid en dalk ‘n spitsvondige kommentaartjie van berusting.

Nie alle lede van die spesie “homo sapiens” is ewe lankmoedig en genaakbaar nie. Dit verg ‘n pakket van deugde om byvoorbeeld nog ‘n lughartigheidjie te kan pleeg as die sekelsterte jou domein binnedring, al jou breekgoed (en nog ‘n paar onbreekbaarhede op die koop toe) breek, jou wit leersitkamerstel met rooiwyn vlek, jou biltong uit jou bakkie skaai, ‘n gat deur jou grasdak dolwe, onder jou duvet inkruip en jou bed omskep in ‘n ablusieblok (‘n vorige blog: Kees in die kooi) of in bloedige somerweer in jou swembadjie kom afkoel – ‘n morsigheid as jy ooit een gesien het.

Die uwe moet bely hy sukkel om in sulke tergende situasies selfbeheersing te behou. Hy bewonder vriende soos Kapous Mouton van “Vreklekker” hier hoër op in Wildevystraat wat in die beproewendste omstandighede met ‘n berustende “ag nou-ja” kan reageer.

Kapous se peperduur nuwe bril is vir ‘n wyle onbewaak op die stoep gelaat. Dit was die laaste sien. Luide “boggems” van oral om die huis het die geheim verklap.

“Ag nou ja”, was Kapous se lakonieke kommentaar – hy hoop darem die bril sal sy nuwe eienaar help om sy “Beeld” beter te lees.

Skaars twee maande later was Kapous en Leonora die slagoffers van ‘n klassieke bobbejaan-inval op soek na kos. Elke kas word dan oopgeruk. Agterna is die vloere besaai met stukkende eiers, pap papaja, meel, suiker, koekies, kookolie, verskeurde plastiek en wat nog – natuurlik gemeng met die eie uitwerpsels wat blykbaar deur die stimulasie van sulke vandalisme tienvoudig geaktiveer word.

Net een blik beskuit is die Moutons gespaar. Die deksel was toegeplak. Dit was vyf uur lank se rugbreektaak om orde te skep.

In die Sabiepark-Nuusbrief het Kapous in kleur en geur van die wedervaring vertel . Veral twee opmerkings was vir hierdie leser nogal verrassend.

Vir eers vertel die ou vriend hoe hy in sy geestesoog kon sien hoe ‘n jong knaap ‘n sakkie met mielies gryp. Dan word hy deur ‘n ander gejaag om ook te deel in die fees. Mielies spat in elke rigting.

Maar dan die kersie op die koek: “Ons het die dag maar beskou as ‘n welwillendheidsdag, en uitgereik na ons bosbure wat seker die eerste reg het op die bos. “Lank lewe die bobbejane!”

“Lank lewe die bobbejane” – verbeel jou! Ek gryp sommer die naaste skietding.

Nog iemand met Kapous-inklinasies (grens met ‘n grinnik) is klaarblyklik ds.Theo Danzfuss van Muduni Lodge. Hy vertel op Sabiepark se Facebookblad van ‘n kese-Koekedoor met ‘n kinkel:

“So ‘n tydjie gelede was daar ongeveer 21 bobbejane gelyktydig (yslike groot mannetjies ingesluit) binne in ons huis se woonkamer-kombui. Daar was nie ‘n enkele eier, vrug, koekie, beskuit ens wat hulle nie verslind het nie.

“Het probeer koek bak deur twee dosyn eiers met 5kg sakkie meel plus ‘n pak suiker gegeur met vars pap slap bobbejaanmis te meng. Voordat hulle die mengsel in die oond kon sit, het ek die vertrek binnegekom. Toe ek die kamer binnestorm en met my plakkies op mekaar slaan, het hulle so geskrik dat elkeen ‘n yslike hoop mis agterlaat (bo en behalwe dit wat reeds in hulle koekmengsel was) net waar hy gesit het.

“Onnodig om te sê dit het ons drie dae geneem om huis weer skoon te kry. Moes al die meubels uitdra, en alles met seep en Dettolwater was. Reuk was vir week lank nog in die huis.”

En die liewe dominee maak nog grappies oor ‘n koekresep van meel en bobbejaanmis!

Hy sluit darem af: “Gelukkig het ons skuifdeure voor en agter sodat hulle vinnig agter kon uitgaan toe ek voor inkom, want so klomp bobbejane wat vasgekeer is, is lewensgevaarlik.”

Op die waarskuwing seg ek sela.