Jy blaai in die argief vir melkbos.

AL DRA ‘N AAP ‘N GOUE BRIL

Februarie 9, 2019 in Uncategorized

My bydrae in BY, Saterdag-byvoegsel tot Die Burger, vanoggend:

Desembers ly kwik nie aan hoogtevrees in die Laeveld nie. As die son in die hartjie van die somer dooierus vat, is 40 grade plus maklik jou voorland. “Bloedig warm” soos die TV-weermense sê. Dié Saterdagmiddag was nie regtig “bloedig” nie. Net gewoon warm – so 33 tot 35 grade op die termometer teen ‘n dakstut op die stoep van ons boshuisie langs die Kruger-wildtuin.

Vir ‘n trop avontuurlike bobbejaan-indringers was dit egter warm genoeg om, sonder uitnodiging, in die wettige eienaars se bos-swembadjie te kom lafenis soek.

Vroegoggend, toe ons Skukuza toe ry, was die sekelsterte al onheilspellend bedrywignaby die huis. HHHhulle boggom uitdagend. Teen middagete keer ons terug. Die stoep in chaos. Oral lê plasse – swembadwater, wyn en die produk van die ongemanierde besoekers se nierfunksie – onuitkenbaar vermeng. (Die Bolandse wyn was op ys in ‘n groot Coleman). Minstens vyf stoelkussings is in ‘n haglike toestand. Die tropleier – ‘n lelike gevaarte met die bou van ‘n rofstoeier, ‘n mank been en afstootlike geel tande – het hom klaarblyklik soos wafferse veroweraar op my persoonlike swembad-gemakstoel neergevly – ‘n minagtende demonstrasie van baasskap as jy ooit een gesien het. Die kussing is deurweek, hopelik net met swembadwater …

Die troebel kleur van die swembad verklap: wildvreemde lywe het waarskynlik in daardie water baljaar. Die begeerte band in ons binneste om self in te spring. Maar in sulke besoedelde water? Nee, natuurlik sal ons eers moet opruim, en operasie skoonmaak is geen plesierige vooruitsig nie. Geen outomatiese filter of meganiese “kreepy krauley” is vir sulke noodgevalle beskikbaar nie. Eskom se netwerke loop nie daar nie. Ons draai dus maar die badjie se uitlaatkraan oop en tap die swembad dolleeg. Daarna pak ons met besems en borsels die taak voorhande. Die kosbare water vat pad in ‘n koerslose stroompie die veld in.

Amper 24 uur later eers was ons al plassende terug in ons badjie – steeds suur oor die moeite, ongerief en verlies aan koue wyn! Nou boonop met die nuwe kommer oor ‘n dreigende alternatiewe vorm van kees-fese wat moontlik deur die waterkaskenades ingelui is. As jy eers gesta, lệ, proe het, dan raak jy mos meer erg, se die goeie mense van Namakwaland mos (dankie, Johan van Wyk!).

Laat my maar my liefeloosheid jeens daardie spesie bely. Dit verg regtig ‘n buitengewone pakket van deugde om sulke tergende omstandighede lankmoedig te verduur, of selfs ‘n lughartigheidjie daaroor te pleeg as die booswigte jou breekgoed verwoes, jou wit leersitkamerstel met rooiwyn vlek, jou biltong skaai of ‘n gat deur jou grasdak dolwe, soos, helaas, van tyd tot tyd in ons kontrei gebeur.

Iemand geseën met sulke spesiale lankmoedigheid is Kapous Mouton, oud-onderwysman van Montana, Pretoria, ‘n bosvriend met ‘n huis in dieselfde straat. Sy lankmoedigheid word getoets toe sy peperduur nuwe bifokale eendag spoorloos voete kry. ‘n Deeglike soektog volg oral op elke moontlike en onmoontlike plek. Die bril is skoonveld. Kapous moet maar sy oë skrefies trek en hom in sy verlies berus. Ag nou ja, is sy lakonieke kommentaar – hy hoop darem die bril sal sy nuwe eienaar help om sy koerant beter te lees.

Op ‘n volgende besoek, twee maande later, hoor sy vrou, Leonora, by hul braaiplek ‘n geskuifel. ‘n Sterk flits word dadelik ingespan. Al wat die straal optel, is twee dowwe “ogies” – te klein om ‘n bedreiging te wees. Dalk glimwurms? Maar nee, dis nie glimwurms nie. Dis toe niks anders nie as Kapous se bril wat in ‘n bossie weggesmyt is. Een van die brilglase het ‘n lelike krap en een neusie is mors-af. Maar Kapous kom daarna self ook weer lekkerder reg met die koerant!

Adoons moet besef het: al dra ‘n aap ‘n goue bril, bly hy met lees ‘n ronde nul!

Selfs ‘n Sondagmiddagslapie word nie ontsien nie. Vir David en Christine Serfontein van Randburg het só ‘n skuinslê grimmige gevolge gehad. Vir middagete was ‘n wildspotjie op die kole. Saam met hul gaste, twee egpare van Randburg, is gesellig in die lapa gekuier. Daarna is eenparig gestem om voor enige verdere aktiwiteit eers ‘n uiltjie te gaan knip.

Later word David en Christine wakker. Uit die kombuis kom allerlei belowende klanke. Bedagsame gaste, dag hulle, en draai weer om vir ‘n laaste rukkie se ontspan – verlig oor die berg skottelgoed wat hulle in hul geestesoog sien kleiner en kleiner word. Maar die geluide hou aan en die volume bereik ongewone vlakke. David spring op. Op pad kombuis toe vir ‘n ondersoek ter plaatse loop hy hom in die gang trompop teen ‘n bobbejaanmannetjie vas. Die res van die invalsmag is toe nog in die kombuis – nie besig om skottelgoed te was nie, maar om die chaos ná ‘n heerlike middagete tienvoudig te vererger.

Dis die klas aapstreke wat ‘n mens aapstuipe kan gee! Die Serfonteins en hul gaste moes ure lank swoeg om orde naastenby te herstel. Die stroefheid in die lug is darem deur ‘n bietjie selfspot gebalanseer. Dit kom op die lappe al drie pare is deur die geraas in die kombuis gewek. Al drie kom toe tot dieselfde (foutiewe) gevolgtrekking en ag dit gerade om hulleself eers ‘n rukkie skaars te hou. Selfs uit bobbejaanstreke kan ‘n mens ‘n paar waardevolle lewenslesse leer. Een is om nie lui te wees vir skottelgoedwas nie – veral in die bos

GEWRAAKTE MEMO

Februarie 8, 2019 in Uncategorized

‘n Ietwat oorgeesdriftige verkiesingsmemorandum van Die Volksblad se politieke redaksie in 1981 maak nou, amper vier dekades later, weer sy buiging op Facebook. Die een of ander verdwaalde gees het dit iewers uitgegrawe en stuur dit rond om sogenaamd die geheime band tussen die Afrikaanse koerante en die DA te ontmasker.

Die relevansie van die dokument vir die huidige politiek ontsnap my werklik. Dit was in 1981 aan die koerant se buitekantore gerig met die oog op die hantering van verkiesingsvergaderings, Die opposisie was nie die ANC, EFF of selfs blanke progressiewes nie, maar ultra-regses onder die vaandel van die Herstigte Nasionale Party. Die Konserwatiewe Party was nog nie eens gestig nie. Die Volksblad was destyds ‘n amptelike spreekbuis van die Nasionale Party (soos altyd tevore) en dit spreek vanself dat hy die party in verkiesings openlik sou steun.

Verspreiding van die memorandum met die oog op die aanstaande verkesing (op 8 Mei) is, wat my betref, ‘n weerspieëing van politieke wardenke van die ergste graad. Ter wille van mense vir wie die politieke konteks van vier dekades gelede ietwat vreemd lyk en nie mooi agter die kap van die byl kan kom nie, gee ek graag aan die hand van my loopbaanboek,”Kroniek van ‘n Koerantman” (1998), agtergrond wat hopelik die stukkie misplaaste opportunisme by ewewigtige mense in die regte perspektief sal stel.

Maak dan kennis met die sage van die verkiesingsmemorandum.

Die gewraakte dokument is op 9 Maart 1981 aan Die Volksblad se buitekantore in Welkom, Kimberley, Kroonstad en Bethelehem gestuur, met riglyne oor rapportering van die verkiesingsveldtog. Dit is onderteken deur Willie Khn, ‘n assistent-redakteur wat later redakteur van Beeld en Huisgenoot geword het.

Die kern daarvan is dat Die Volksblad in daardie verkiesing vierkant agter die NP staan en voluit sal veg om vir hom die grootste moontlike oorwinning oor sy regse opposisie, die HNP, te help behaal.Van die tersaaklike paragrawe is die volgende:

* Dis seker onnodig om te herinner dat Die Volksblad hom met geesdrif vir die saak van die NP beywer en dat geen genade teenoor ander partye betoon moet word nie. Die feit dat die HNP en die NKP (Nasionale Konserwatiewe Party) ook met ‘n Afrikaanse mond spreek, moet redaksielede nie laat dink dat hulle sagkens behandel moet word nie.

* Waar julle voel ‘n Nasionale vergadering het nie veel opgelewer nie, werk gerus ‘n paragraaf of twee by om te seª dit was ‘n geesdriftige vergadering, die verhoog was pragtig versier, ens.

* Wat die HNP, NKP en ander teenpartye betref: ons stel nie belang in seksies en seksies van wat Jaap Marais en kie seª nie … daarom moet julle konsentreer op hul meer skokkende en verregaande uitlatings …

* Feite moet honderd persent korrek wees.

Vier dae nadat dit uitgestuur is, het ‘n jubelende Jaap Marais, met komplimente van ‘n gefrustreerde jong redaksielid, ‘n verskuilde regse wat lid van Aksie Eie Toekoms was, die vonds op Kroonstad aangekondig. Kort daarna was dit landwyd in HNP-hande.

Van doer in die Knersvlakte tot knap by die Zambezi moes HNP-gehore, dikwels onbegrypend, tot vervelens hoor van die verskriklike Volksblad en sy verskriklike redakteur wat die politiek so verknoei. Van kollega Willie se outeurskap is gerieflik vergeet.

Wat die HNP gemeen het ‘n kragtige bom was, het egter gou verflou. Niemand wou juis opgewonde raak nie. Toe kry iemand ‘n blink ingewing: die Engelse pers! Daarna blom weer daardie bose vennootskap van links en regs, om tog net hul gemeenskaplike vyand, die NP, by te kom.

Op 10 April het die “skoknuus” op die voorblaaie gebars: van die Friend in Bloemfontein tot die saliger Rand Daily Mail. Die Cape Times was so opgewonde dat ‘n eerbare koerant so skandalig kan raak, hy skryf sommer drie hoofartikels in ‘n ry — sonder om ooit die kardinale feit te vermeld dat uitdruklik opdrag gegee is: “Alle feite moet honderd persent korrek wees.”
Teen die tweede hoofartikel het ‘n oproep uit die Kaap gekom: adv. Lang David de Villiers, Besturende Direkteur. “Môre Hendrik. Wat gaan dan aan?” Met sy kenmerkende laggie wat niemand wat hom ken in sulke omstandighede met geamuseerdheid sou verwar nie.

Ek het probeer gerus stel. Ons voel ons is in beheer. Maar die volgende dag word hy in die Engelse pers aangehaal: “Ek gaan nie vir julle sê wat ek vir Die Volksblad gaan sê nie.” Min twyfel is gelaat oor sy afkeuring! Ek was vies en gekrenk.
Prof. Piet Cillie, Voorsitter, was op sy beurt so suiwer soos altyd. “Dis Die Volksblad se eie saak.”

Dae lank moes ons die skynheiligheid in die Engelse pers verduur: hoe ons dan opdragte gee “to slant the news” en “to embroider on the truth”, terwyl almal wat skielik vir ons wil kruisig, ewe geesdriftig veg vir die PFP.

Die Cape Times, wat berug was vir van die skeefste politieke beriggewing in die land en wat sonder gewetenswroeging belangrike beleidsverklarings van die Regering totaal geiëgnoreer het, het sover gegaan om die NP vir ‘n advertensie te laat betaal, en dit toe mooitjies met Prog-kommentaar op die voorblad plat te slaan. Hoe eties kan ‘n mens nie wees nie!

Juis daardie misbruik lei tot ‘n meesterskuif. Ons besluit om die memorandum volledig te publiseer. Ons doen daarby ‘n dapper ding: ons vra prof. Mias de Klerk, ‘n behoudende Vrystaatse teoloog, later die geestelike vader van regses in daardie provinsie, om die hele stuk vir publikasie uit die oogpunt van die Christelike etiek te beoordeel.

In ‘n merkwaardige dokument — waaraan regses gestik het, maar wat deur die ganse Prog-pers op ‘n skouspelagtige skaal geiëgnoreer is — het De Klerk bevind dat wel in die stuk — “net soos dit in die optrede van ander politieke partywerkers en joernaliste weerspieel word” — sekere “minder gelukkige sinsnedes” voorkom.

Hy bevind egter onder meer ook:

* In die memorandum staan niks wat nie eie is aan die verkiesingspraktyke wat deur alle politieke partye en hul koerante hier te lande asook in ander demokratiese lande gevolg word nie;

* Wanneer die etiek ter hand geneem word, moet ook “gekyk word of die hande wat dit hanteer, skoon is”;

* Om die swakhede van ‘n partybeleid of die bontpratery en politieke oneerlikheid van ‘n kandidaat onder die soeklig te plaas, kan nie in ‘n verkiesingstryd sonder meer as oneties en ongeregverdig beskryf word nie, en

* As die verband van die geskrewe stuk nie eerbiedig word nie, sou ‘n mens… maklik tot “oneerlike politieke buiksprekery kan kom”.

‘n Veroordeling van die veroordelaars! Ek kon “Oom Mias” gerus soen!

Was daardie memorandum vir openbare konsumpsie bedoel, kon dit inderdaad versigtiger geformuleer gewees het. Laat my dit nou maar hier erken. Maar dit was nie so bedoel nie. ‘n Kommunikasie tussen kollegas was al wat dit was — en ‘n goeie begrip het tog net ‘n halwe woord nodig. Dat dit onderskep is en daarmee na die HNP gehardloop is, herinner my nogal aan sekere gebruike vandag om alles wat intern bedoel was, met slimfone aan die groot klok te hang!

MET SLAP PAP IN ‘N WIP

Februarie 5, 2019 in Uncategorized

As ek die uitgewer van die omstrede boek Die seuns van Bird Island reg verstaan het, is dit geskryf en gepubliseer in die hoop dat dit tot die eerste behoorlike ondersoek na die nare bewerings sal lei.

Allerlei ondersoeke is wel aangekondig. Die Stigting vir Menseregte, die forensiese kenner dr. David Klatzow, ‘n private speurder en, les bes, die polisie se eenheid teen gesinsgeweld, seksuele oortredings en kinderbeskerming het ingespring, laasgenoemde reeds op 6 September 2018 op inisiatief van Tafelberg- uitgewers.

Die Bird Island-bohaai oor ‘n beweerde pedofielnetwerk op kabinetsvlak het presies ses maande gelede losgebars. Dit is seker nie onbillik nie om teen nou terugvoering van daardie ondersoekers te vra. Watter “nuwe onthullings” of waterdigte getuienis teen ministers wie se name deur die modder gesleep is, is oopgekrap? Hoeveel geloofwaardige slagoffers is “opgespoor”? Hoekom is alles aan daardie front so doodstil nadat, na bewering, “baie nuwe inligting” in die polisie se hande geplaas is?

Terwyl eenvoudige vrae soos bogenoemde onbeantwoord bly, bly die geldigheid van die boek sterk te bevraagteken. Dan kan ‘n mens net raai wat die raaiselagtige beweegredes vir publikasie van soveel ongetoetste fluisterstories was en waarom dit in die media as heilige waarheid opgevysel is.

Een prikkelende teorie is dat ons met ‘n venynige stukkie feministiese wraak op sterk manlike figure van die verlede te make het. Maar wat van die heer Minnie se onheuglike rol dan? Ander wonder weer of dit net ‘n oorywerige agteroorbuiging van ‘n misplaaste drang tot politieke korrektheid was.

Vir my lyk dit ná ses maande al hoe meer of ‘n gerespekteerde uitgewer, gerekende resensente en media van aansien in ‘n kollektiewe aanval van aansteeklike nagblindheid hul standaarde so verslap het dat hulle deur kwaadwilliges met eie agendas met slap pap in ‘n wip gevang is.

VREESLIKE VRYDAG

Januarie 31, 2019 in Uncategorized

Die MSC Musica was seker al in Mosambiek en terug, sy Kaapse sage vergete. As ek en Tokkie op die laaste dag van Januarie 2019 terugkyk op die gebeurtenisvolle maand is die Musica se rol egter geweldig. Ons sou immers self ook – DV (Deo Volente) – verlede week onder die verontriefde passasiers gewees het wat 48 uur geduldig moes wag om op te klim.

Ons sou – DV – in kajuit 9107 op die Intermezzodek gewees het – die eerste keer in al die jare dat ons onsself met ‘n balkonkajuit sou bederf. Die kaartjies was al gekoop, betaal en veilig in die kluis toe ‘n ongemaklikheid by sy naeltjie die uwe dokter toe dryf.

Toe ek my oë uitvee, was ‘n hernia-operasie vir Dinsdag 22 Januarie geskeduleer. Moenie waag om op die skip te gaan nie, het die arts gewaarsku. As ter see fout kom, bestaan die nodige gespesialiseerde mediese dienste vir ‘n noodoperasie nie. Ons plekke is noodgedwonge gekanselleer. Tot siens kajuit 9107 met balkon en al!

‘n Mens wil nie te veel oor jou sorge uitwei nie. Ek skram ook liewer daarvan weg om triskaidekafobies te klink. Vrydag 26 Januarie kon egter regtig, wat die Van Deventers betref, ‘n Vrydag die 13de gewees het. Terwyl die Musica oorkant Seepunt voor anker lệ en die Suidooster om die hoeke huil, besluit die internetmense Octotel om ons straatjie se sypaadjies om te dolwe vir hul veselkabel met die oog op vinniger internet – ook die Van Deventers se geplaveide sypaadjie en motoroprit in Penguin Place, Melkbosstrand. Die ongelukkige tydsberekening bring kruiwaens sand tot teenaan ons voordeur gewaai. Lyk soos ‘n miserabele Namib-toneel. Pure hoenderverdriet.

‘n Lastige warm, rooi kol in die wond-area bo my naeltjie lyk ook nie soos dit behoort nie. Ons bel die dokter. Hy sệ: “Kom”. Gelukkig raak die sterk antibiotika vinnig van die ontsteking ontslae.

Wat nie so vinnig gaan opklaar nie, is die lek in die badkamer wat ons op pad na die dokter ontdek. Ongelukkig is die plas nie beperk tot die teëlvloer nie. Met ons nog salig onbewus van die dreigende moles, het die stroompie water al sterk begin deursyfer na aangrensende vertrekke waar die gelamineerde hout op die vloere stadig maar seker begin skewebek trek.

Wind, sand, wond, water op een vreeslike dag – wat ‘n gruwelstorie!

ANDER “DOMINEE TIENIE”

Januarie 28, 2019 in Uncategorized

Danksy Dana Snyman se treffer-rolprent is “Dominee Tienie” sterk in die nuus.

Ek het ‘n ander “dominee Tienie” (eintlik “doktor Tienie) in lewende lywe geken: – dr. M.T.S.Zeeman, oud-leraar van die NG gemeente Berg-en-Dal, Bloemfontein. Opregte Christenmens gewees; ware herder van sy kudde; sout van die aarde. Sou vir hom deur die vuur loop.

Dr. Tienie het in Berg-en-Dal een jaar amper sy honderdtal met preke behaal – 98 of so. Party dominees raak “uitgebrand” as hulle die helfte minder preek.

Hy was ‘n ware steunpilaar toe ons seun, Johan, op ses maande in die hospitaal beland het met diabetes mellitus; het later ‘n gewaardeerde huisvriend geword wat in 2000 saam met sy sagte vrou, Marie, op Melkbos kom kuier het, en by wie ons altyd by hul aftreehuis op Witbank aangery het op pad Wildtuin toe.

In ons gasteboek het hy op daardie Melkbos-besoek geskryf geskryf: ” ‘n Dag om vir altyd te onthou.” Vir my was hy “’n Man om vir altyd te onthou.

SKERPIOEN-SEISOEN

Januarie 6, 2019 in Uncategorized

Vlakvark-fiasko.

Dit was ‘n “skerpioenvakansie” soos nie tevore by Tarlehoet nie. Die goggas met hul dodelike knypers het gewemel. Ongelukkig het Marisa een raakgetrap. Die pyn was verblindend. Dae klank was die voet onheilpellend pynlik, verkleurd en geswel ondanks intensiewe mediese sorg en aandag.

Die les was duidelik: as iets in die bos soos gif vermy moet word, is dit ‘n skerpioen se steek. In die opwellende bewustheid by Tarlehoet se inwoners van hierdie gevaar wat in die donker oral skuil, is onder meer ‘n spesiale infra-rooilig (korrigeer asseblief, Jacob!) aangeskaf wat die skelet van ‘n skerpioen ‘n helder geel verkleur. So word die maaifoedies in elke skuilplek opgespoor en voor stok gekry.

“Bronne” verskil, maar ek meen van sowat 10 kan rekenskap gegee word. Verskeie het in ‘n konfytbottel bekand wat deur Ouma verskaf is. In die bottel het ‘n aggressiewe ou ‘n nuwe aankomeling sonder seremonie opgevreet; duidelik nie die soort kreatuur wie se gramskap ‘n vredeliewende mens graag wil uitlok nie.

Nietemin, “operasie skerpioen” was ongetwyfeld ‘n hoogtepunt, al het Oupa verkies om die hakkejag grootliks in die veiligheid van die swembadjie se water mee te maak.

‘n Likkewaangesin van drie het vir ‘n tweede hoogtepunt gesorg. ‘n Ma en twee kleingoed het onder ons dak, begin “plak”. Die meeste van tyd het net hul lang nekke onder die grasbdekking van die dak uitgesteek en het hulle met wakker kraalogies elke beweging van die mensekinders met wie hulle die huis deel, dopgehou. Ons lek nou nog wonde na ‘n vorige likkewaan-episode in ons huis waarin gordyne geskeur, foto’s van die muur gestamp en ‘n hoop breekgoed gebreek is.

Dit was ons hartsbegeerte dat hulle moet skoert. Sabiepark se vanghok is vinnig staangemaak met ‘n eier as aas. Uiteindelik kon een van die kleintjies die versoeking nie weerstaan nie. Hy is agter die eier aan, gevang en ver van Tarlehoet losgelaat. Die ma en ander kind het daarna self padgegee.

‘n Slang op die stoep het ook vir opwinding gesorg. ‘n Swart mamba? Daardie teorie had sy aanhangers. Ek weet werklik nie.

Mini en Maksi, twee semi-mak vlakvarke, het gereeld kom besoek. Mini slag toe daarin om haarself in die buitekamer met sy defektiewe deurhandvatsel toe te sluit. Ons sit op die stoep n hoor net doef, doef, doef. Gewapen met ‘n trapleer, besems en wat nog is ‘n soekgeselskap op die been gebring.

Die arme Mini het bra verleë gelyk toe sy voor die oë van een en almal van Tarlehoet onwaardig uit die buitekamer stoom en in die bos verdwyn. Later het haar afwsigheid aan Maksi se sy vrese oor haar welstand gewek. Was sy luiperdkos? Het sy dalk in ‘n strik beland? Nee, verneem ons later. Anders as ‘n donkie wat nie sy kop twee keer teen dieselfde klip stamp nie, het sy sowaar daarin geslaag om haarself in die tennisbaan se toilet toe te sluit. Sy is eers na ‘n dag of twee se eensame opsluiting bevry.

Hiënas was telkens te sien en te hoor. Een is deur Chistopher afgeneem waar hy plat op sy blaker in die watergatjie sit en afkoel. “Toe ta een aand ‘n koue bad wou vat, kom sit hy plat, plat op sy blad, in Tarlehoet se watergat.” Twee het die paaltjieheining in die nag bestorm. ‘n Klomp paaltjies moes vervang word.

Njalas en bosbokke was gereeld op die werf. Die span kameelperde het twee keer naby die huis verbybeweeg. ‘n Wildebeestrop met iets soos agt kleintjies was die hele tyd in Wildevy en het een aand met ons motorpad opgestap. Verder was daar o.m. koedoes, rooibokkies, duikertjies, sebras, apies en skilpaaie, en aan die front van die gevleueldes ‘n resident-boskraai, piet-my-vroue, bloukuifloeries en baardwipsterte met hul melodieuse lied.

Sebras was minder volop as in die verlede. Wat bitter skaars was, was bosnagape en nagapies. Net enkele kere vlugtig een opgemerk of gehoor. Hopelik keer hulle terug tot ou patrone as die veld nie so welig is nie. Bobbejane was ook skaars. Hul geselskap is met graagte ontbeer.

JAARBRIEF UIT MELKBOS

Desember 3, 2018 in Uncategorized

Liewe vriende

Desember is hier. Tyd vir die jaarlikse bulletin uit Melkbosstrand vir die jaar 2018.

Dit kon ‘n jaar van sombere nuus geword het met HvD se onverwagte viervat-hartomleiding en die langerige verblyf in die waakeenheid. Ook met George se verskriklike brande wat as’t ware tot by die voorstoepe van Johan-hulle se huis in Glen Barrie en skooltjie in Denneoord gekom het.

Gelukkig is daardie minder gelukkige dae sonder ernstige letsel by ons verby. Laat ons dus in dankbaarheid op die positiewe konsentreer:

Hier op Melkbos, op George en by Marisa-hulle in Welgemoed gaan dit relatief rustig en voorspoedig. Die foto’s is van gesamentlike kuiers, met die Claassense by Boulders in die Wildtuin en met die Van Deventers by Buffelsjachtrivier, ‘n gerieflike halfweghuis tussen Melkbos en George.

Op George word die uitstekende werk van Mariza se suksesvolle Legacy Centre vir kinders met uitdagings voortreflik deur die gemeenskap ondersteun. Saam met ‘n indrukwekkende lys borge is verskeie ambisieuse projekte geslaagd van stapel laat loop. Johan se trokwas-bedrywighede is vlot op koers, met goeie ontwikkelinge soos ‘n nuwe terrein vir sy Unitrans-kontrak (namens die skooltjie). Migael besorg sy ouers verrassings en vreugde met sy vooruitgang.

In die Kaap gooi Brent kragte in by die Hoerskool Stellenberg waar die tweeling in hul eerste jaar as Stellies al, akademies en andersins, spore getrap het. Hy is ‘n aktiewe lid van die beheerraad. Marisa het ná vele jare tuis ‘n oggendpos losgeslaan wat sy stimulerend vind. Thomas het as leier en skerpskutter-stelskopper ontluik. Hy en Jacob, ‘n gesogte klankman, laat met die bal die paaltjies spat. Kleinboet Christopher is ‘n uitblinker met voordrag en herwinning.

Ek en Tokkie sien uit na ‘n somerbesoek aan Sabiepark, aanvanklik ‘n paar dae alleen saam met die flukse Christopher. Daarna kom die tweeling op hul eerste alleen-vlug, daarna Brent en Marisa. Die swembadjie daar is nuut geverf. Lyk spiekeries. Ons gaan hom behoorlik inwy. Ná Sabiepark gaan ons kennis maak met die MSC Musica op ‘n vaart in Mosambiekse waters. Vaar op die oseane word blykbaar ‘n familieding. Johan en Mariza was pas op die Musica. Die Claassense is geskeduleer vir April.

Die Julievakansie was buitengewoon gedenkwaardig. Drie aande in die private kamp Boulders saam met die Claassense was salig verby. Die tradisionele saamtrek van studentemaats uit die Kollegetehuis-era (nou College met ‘n Engelse C) was, presies 60 jaar ná ons eerste jaar in 1958, ook baie besonders hoewel, helaas, dalk die laaste in huidige vorm. Ons word nie jonger nie.

Vir my en Tokkie was dit ‘n voorreg om verskeie goue bruilofte en groot verjaardae van kollegas en vriende te kon bywoon. In die proses kon ons in Bloemfontein en op haar heimat, Bultfontein, gaan kuier en op my ou Wes-Transvaalse spore terugloop. Welaangename herinneringe. Onvermydelik gebeur dit ook al hoe meer dat ons vriende moet groet. Die jongste was ons dierbare Bloemfonteinse buurvrou vir baie jare, Annette van Rensburg. Sy en Tokkie was baie na aan mekaar.

“Laatoes – Kykweer van ‘n kanniedood-koerantman”, dalk my laaste boek, dalk ook nie, het nie juis die boekewêreld aan die brand gesteek nie. Die boek het tog wel vreugdes gebring, soos ‘n uitnodiging na die Woordeboek van die Afrikaanse taal (WAT), vriendelike resensies soos deur boeke-ghoeroe Danie Botha op Fine Music Radio en Litnet, ‘n besoek aan NALN in Bloemfontein, en ‘n in-diepte-onderhoud met Herman Lategan.

Wat die uwe nogal plesier gegee het, is dat ‘n foto wat ek jare gelede van die Van Bredagesin van bylmoord-faam in Sabiepark geneem het, dwarsoor die voorblad van Die Burger geplaas is – die eerste keer in my koerante-verbintenis sedert 1958 dat so iets die ou man te beurt val.

Tokkie het, ná die onderbreking om (met onderskeiding) heeltydse verpleegster te speel vir haar kranke man, teruggekeer tot haar voltydse aktiwiteite van “manager of works” by Penguin Place en Melkbos-biblioteek se kampioen-leser.

Uit Penguin Place 11 ons beste Kers- en Nuwejaarswense vir een en almal. Laat ons strewe tot die maksimum-kontak in 2019.

Hennie & Tokkie

‘N VRIENDIN DUISEND

November 30, 2018 in Uncategorized

Op haar bereiking van die Bybelse baken van 70 jaar, het ek deur my albums gesif vir ‘n foto van ons gewese Bloemfonteinse buurvrou Annette van Rensburg vir haar verjaardagkaartjie. Daardie foto wil ek vandag hier herhaal as huldeblyk by haar heengaan ‘n bietjie meer as drie jaar later op Kleinmond. Die foto illustreer watter jonkheid van gees Annette lewenslank uitgestraal het.

Op die foto (hierbo) vat sy kortpad tussen ons huisies in die Addo-olifantpark op ‘n saamkuier ‘n stuk of nege jaar gelede. Ons was ‘n paar dae lank weer bure in Addo soos ons in die dekade 80 ‘n hele paar jaar lank goeie bure in Bloemfontein was.

Soos Annette op die foto kortpad vat met n ratse sprongetjie van hul stoep na ons s’n, het sy gelewe: altyd vol lewenslus en “sports”. Sy het nooit gelyk – of gelewe – soos iemand wat 70 somers agter die rug het nie. Trouens, ‘n jeugdiger 70-plusser het ek nog nie raakgeloop nie, totdat haar gesondheid in Februarie begin agteruitgaan het. Dis ‘n jeudigheid wat hom, buiten in haar jong voorkoms, veral in haar avontuurlustigheid gemanifesteer het.

Een voorbeeld: Om die beroemde (berugte?) El Camino te stap. Diep in die sestig al, het sy met borrelende entoesiasme die uitdagende honderde kilometer met dapper en stapper afgelê, en haar vriende met opgewonde daaglikse rapporte kleurryk in die ervaring laat deel. Sy het haar man, Chris, saamgesleep – ‘n vermeldenswaardige prestasie in my oë. Ek haal my hoed af vir buurman Chris vir vele deugde (‘n gedugte braaier van vis, maar ook van enigiets anders – van frikkadelle tot kreef onder meer). Dat hy ‘n kranige stapper is, sou ek nie voor daardie epiese tog aan hom toegedig het nie.


Tokkie en Annette klink ‘n glasie.

So vlugvoetig soos Annette oor daardie muurtjie op die foto geklouter het, het sy ook graag rondgeklouter in die Kogelberg by Kleinmond waarheen sy en Chris verhuis het na sy aftrede as vise-rektor van die Sentrale Universiteit van Tegnologie in Bloemfontein. In hul woonkamer was op die koffietafel altyd allerlei publikasies met gedugte roetes, wat my op elke besoek benoud laat wonder oor wat sy vir haar kuiergaste in die skild voer.

Maar eintlik was Annette se horisonne wyer. Sy was ‘n wêreldreisiger. Soos Tokkie dit stel: Sy was die enigste mens wat ons geken het, wat sowel die El Camino as Machu Picchu, die “Verlore Stad van die Inkas”, op haar kerfstok het. Waar sy oral op die aardbol voetspore agtertgelaat het, en op hoeveel kontinente, moet ‘n formidabele bundel beslaan. Oral – soos met die El Camino en Machu Picchu – was haar reise allesbehalwe doodgewoon.

Noem haar gerus ‘n student van reis, wat vooraf elke roete met die grootste deeglikheid bestudeer het. Dan het sy haar skedule uitgewerk. Haarfyn. Geen bousel, rotsformasie, klip, boom of plant van betekenis sou sy oorslaan nie. Hoe antieker des te beter. (Sy het ook nie graag ‘n oudhede – of tweedehandse boekwinkel oorgeslaan nie, en het dit tot ‘n fyn kuns ontwikkel om waardevolle dinge op stowwerige rakke uit te snuffel.)

Op ‘n tog deur Namibië enkele amper 30 jaar gelede het die uwe met daardie deeglike verkenningsvermoë deeglik kennis gemaak. Sy het my wat nog nie voorheen van ‘n ligeen gehoor het nie, o.m. behoorlik laat bontstaan met haar gretigheid om geen, maar geen, van dié groen, grys of geel organismetjies op geen rots of boomstam oor te slaan nie. Sy het ook nie, glo ek. Dit was nogal veeleisend!

Vir daardie toer het Annette ons reisplan uitgewerk – van Ais-Ais af oor Swakopmund en Khorixas, op Etosha toe en terug via Windhoek – wat waarskynlik selfs vir gebore en getoë Namibiërs talle verrassings sou opgelewer het. Sy het nie net elke afdraaipaadjie se bestemming geken nie, maar tot vooruit geweet waar op Luderitz ons die beste kreef in die hande sou kry. Dié het Chris in tierende wind die aand in die stort van die munisipale rondaweltjie tot perfeksie gebraai.

Perfeksie. Dis ‘n goeie woord om Annette se benadering tot enigiets te beskryf: van reis tot die kombuis. Ook aan laasgenoemde front was sy kranig. Daarvan kan hierdie gretige aansitter aan haar etenstafel (en verskeie sentimeters om sy middellyf) van harte getuig.

Annette was ‘n vriendin duisend. Vir haar twee dogters, Elana en Elindi. Vir al haar nuwe vriende en al die oues, soos die Van Deventers wat langer as drie dekades die voordeel van haar vriendskap geniet het. Ek wonder hoeveel flessies vonkelwyn ons deur die jare saam geledig het. Ook ‘n biertjie op sy tyd.

Ons groet met diepe hartseer ‘n sprankelende, lewensblye, vonkelende vriendin. Ons doen dit in dankbaarheid vir soveel heerlike herinneringe wat ons altyd sal bybly.

LIEWER DOODSWYG?

November 29, 2018 in Uncategorized

Stemme gaan al hoe meer op dat Julius Malema se flirtasies met rou rassehaat en ander bedenklikhede liefs deur die media doodgeswyg word. ‘n Mens begryp die kommer en vrese wat sulke denke dryf. Jy kom selfs in die versoeking om daarby in te val.

Snoer Malema se mond, is natuurlik ‘n populệre strydkreet omdat sy opsweping van massahisterie so teen die grein van beskaafde waardes ingaan. Oor vliegtuigkapings en ander geweldsdade is in die hoogseisoen van internasionale terreur presies dieselfde versugting gehoor. Moenie die publisiteitsjagters hul sin gee nie, het mense geredeneer.

Veral oor die teenwoordigheid van TV-kameras by tonele van oproerigheid is koppe geskud. Dit lok net erger dade van sệ maar brandstigting uit ter wille van die visuele effek, het kritici graag aangevoer.

Maar wat is die taak van die media? Is dit nie ‘n primệre doelwit om ‘n ingeligte openbare mening in stand te hou sodat mense op grond van al die feite voor hulle die regte keuses kan uitoefen nie?

Malema is, helaas, een maal deel van die Suid-Afrikaanse werklikheid. Wegwens, kan jy hom nie. Suid-Afrikaners sal dalk rustiger slaap as hulle nie elke dag met ‘n roekelose nuwe Malema-truuk gekronfronteer word nie. Maar gaan dit nie dalk ‘n valse gerustheid wees nie? Floreer uitwasse nie juis wanneer die openbare lig nie daarop skyn nie?

‘n Wệreld word nie oornag beter deur sy imperfeksies weg te steek en vir hom ‘n beter, nie-waarheidsgetroue beeld van homself voor te hou nie.‘n Media wat sy plig ernstig opneem, durf nooit bewustelik werklikhede verwring nie. Anders word ‘n selektiewe spieël voorgehou wat mense later sal kan laat pleit: maar ons het nie geweet nie. Hoe verantwoordelik sal dit wees?

Moet dus nie van die media verwag om “onaangename nuus” dood te swyg nie – anders is ons binnekort terug waar die ou “Die Transvaler” in 1947 was met die besoek van die koningsgesin. Weens sy sterk Republikeinse strewe het daardie koerant die besoek doodgeswyg. Net een oggend was daar ‘n klein beriggie oor strate wat gesluit gaan weens ‘n “optog” in die middestad!

Soek ons sulke media ? Nee, die uitdaging voor die media is om hul gesonde oordeel so aan te wend dat die publiek behoorlik, sinvol en gebalanseerd ingelig word oor alles en almal – maar dan ook weer nie met soveel klem op kalkligsoekers dat na die ander kant ‘n skeeftrekking kom nie.

(Bostaande het vandag as ‘n brief in Die Burger se meningskoklomme verskyn.)

DIE HOND KOM TERUG!

November 22, 2018 in Uncategorized

‘n Goeie hondestorie is ‘n joernalistieke treffer – ‘n paspoort tot die voorblad. Dit staan in my hondeboekie,”‘n Vriend vir Altyd – Honderde Hondestories” wat in 2000 by H&R verskyn het.

Vandag is weer in Die Burger die storie van Millie wat in drie dae 40 km geloop het. Maar hoe ver kan ‘n hond stap en hoe lank kan hy op sy eie oorleef?

In “Vriend” is die storie van Lekkie, ‘n swart staffie, wat na ‘n motorkaping op Krugersdorp met net die son, maan en sterre as enigste bakens na sy huis in die distrik Cornelia teruggestap het – 700 km ver. Lekkie het 18 maande lank sy huis bly soek.

Daar is ook die storie van die Kroasiese hond Teddy wat tydens Zagreb se blitzkrieg van sy eienaars geskei geraak het. Die hond het hulle opgespoor na ‘n swerftog van sewe maande oor ‘n afstand van 600 km – oor bree riviere met min brue wat nog staan en militere frontlinies.

Ja, dis nie net die kat wat terugkom nie!