WAG EN WAG

April 18, 2018 in Uncategorized

Ons sending na Atlantis vir die hernuwing van ons rybewyse begin op die verkeerde voet. Die liewe “Google maps” kry die naam van ‘n straat verkeerd en laat ons ‘n tamaaie ompad van 20 km ry. Volgens Google moet ons in Mamregweg afdraai. Eintlik is die regte afdraai Charel Uysstraat.

By die verkeersafdeling wag nog ‘n ongelukkiger verwikkeling. Die Natis-stelsel is van lyn af. Dit het blykbaar gebeur net voordat die Van Deventers hul vertraagde opwagting maak. Ons hou kajuitraad en besluit: ons is nou hier; kom ons wag blymoedig.

Ons wag en ons wag. Later is ons die enigste bittereinders. Maar ons byt vas tot die kantore om 15:00 sluit. Toe keer ons onverrigter sake terug Melkbos toe. Natis is nog al die tyd af.

Soos ek dit verstaan, is Natis ‘n landwye stelsel. Die personeel wat rondstaan en die publiek wat ongeduldig wag, word dus by elke verkeersafdeling in Suid-Afrika gedupliseer. Wat die koste aan verlore werkure is, sal ‘n aktuaris moet bepaal.

Dan verneem ek boonop soms is die stelsel sommer dae aaneen van die lug.

Die frustrerende ervaring het gelukkig ‘n positiewe element ook. Laat my dit met oportuiging konstateer dat ‘n netjieser verkeersafdeling ver gesoek sal moet word. Die personeel is hulpvaardig en die ene empatie. Kan aan onaangenamer omgewings dink om drie uur lank met my tone te sit en speel. In elk geval: as daar iets is waarvan oumense baie het, is dit tyd.

VOORBLADNUUS

April 18, 2018 in Uncategorized

Saam met my koerant word ‘n hand geskrewe briefie by my huis afgelewer met ‘n onheilspellende mededeling oor ‘n aanval deur vier gewapende mans om 03:50 die oggend.

Die egpaar wat ons koerante aflewer, word amper self voorbladnuus. Hulle en hul tweelingdogters is op hul ronde in die nagdonker met messe toegetakel. Almal het baie seergeky. Die tweeling is met drie meswonde elk in die hospitaal opgeneem.

Die vriendelike versoek word deur hulle gerig dat huiseienaars die omgewing so helder verlig as moontlik – d…ie boosdoeners skuil agter posbusse, struike en bome, en hardloop, in swart geklee, handeviervoet rond “soos honde”.

Die lewe daarbuite het, ook vir ons getroue koerantaflewerars baie gevaarlik geword!

Die slagoffers van die betrokke aanval waarsku dat hulle by donker huise koerante of tydskrifte net op die plaveilsel voor motorhuise of oor die hek of heining gegooi word, indien versoek. Dit is verstaanbaar.

Hierdie mense lewer ‘n uiters waardevolle diens wat dikwels as vanselfsprekend aanvaar word, Kom, mense, kom ons neem kennis van die slegte ervaring en bewys ‘n bietjie bedagsaamheid deur vir die afleweraars lig te maak waar ons verkies dat ons leesgoed besorg word terwyl ons soggens nog ‘n laaste slapie inkry.

BALDADIGHEID

Maart 28, 2018 in Uncategorized

Die eweredigheid tussen straf en oortreding is een vna die kernbeginsels van reg en geregtigheid .

Geregtigheid kom nie tot reg in die ligte raps op Steve Smith se kneukels tot dusver nie.

Krieket en rugby is ver van vinkel en koljander. Onthou egter wat met die oorywerige Springbokstut Johan le Roux gebeur het toe hy in 1994 in ‘n toets teen die All Blacks uitgevang word waar hy aan Sean Fitzpatrick se oor knibbel. Hy is summier huis toe gestuur, het sy Springbokbaadjie verloor en is vir 18 maande uit rugby geskors.

So ‘n bytery is nie diaboliese maneuver wat in die kleedkamer gestalte gekry het nie. Dit geskied op die ingewing van die oomblik. Kan ook nie juis ‘n impak op die uitslag van ‘n kragmeting he nie.

Pas hierdie beginsel op die baldadige skuurdery toe, dan is dit tot siens, Steve Smith, los sommer jou baadjie in die kas, en ons hoop jy vaar in poker of veerpyltjies ewe goed as met die kolf!

‘N PAAR KORRELTJIES

Februarie 24, 2018 in Uncategorized

‘n Paar korreltjies uit my praatjie gister by die WAT-Woordpret op Stellenbosch oor die “Kykweer van ‘n kanniedood-koerantman”- die subtitel van “Laatoes” (Naledi, 2017)

Saam met dr. Willem Botha, hoofredakteur van die WAT.

Resensent Anton van Zyl skryf beeldryk oor Laatoes: Van Deventer pluk as’t ware die stories uit die wingerde waardeur hy die afgelope paar jaar gewandel het. ‘n Vreugde is dit vir my om vandag juis hier in prima-wynland paar korreltjies oor hierdie ou natrossie van my te kom deel.

Mense vra: Watse boek is Laatoes? Die kort antwoord is bepaald: ‘n koeranteboek natuurlik – dit verklap die omslag en die subtitel: Kykweer van ‘n kanniedood-koerantman dadelik. Dit onderstreep die inhoudsopgawe. Van die plus-minus 60 hoofstukke is twee-derdes gekoppel aan koerante en hul mense.

Ek is sensitief om Laatoes se koerantekarakter te sterk te beklemtoon, want ek is al beskuldig dat ek reeds twee outobiografieë gepubliseer het: Kroniek van ‘n koerantman (1998) en In kamera (2003). Ek is bang vir die verwyt dat Laatoes die derde in ‘n trilogie is waarin VD sy eie basuin blaas!

Daardie raps op die kneukel is grootliks onverdiend, meen ek. Kroniek dek ‘n spesifieke era, die 8o’s. In kamera is ‘n boek oor my foto’s. Albei is outobiografies van aard maar geeneen kwalifiseer as volwaardige outobiografie nie. Eintlik is my eerste twee Scoops en skandes en Flaters en kraters ook koeranteboeke. Dié is wel oor koerante se blapse. Dit sluit egter my eie blapse in. Dus, vrees ek, is dit ten dele ook outobiografies!

Eintlik, moet ek bely, is al my werk net ‘n vertakking van die joernalistiek: stories uit die lewe en nie uit die verbeelding nie. Enigste uitsondering is Mayafudi / Spore in die bos oor die fiktiewe wedervaringe van ‘n olifantbul.

Die boekie het nie juis pryse ingepalm nie. Uit Taiwan het Anton Jansen egter op Amazon se blad laat weet sy Chinese klassie is daardeur geboei. Hulle wou elke dag weet: watter nuwe avontuur het Mayafudi nou te beurt geval. Die Mandarynse reaksie was ‘n aangename lafenis ná die kritiek van veral een hoog aangeskrewe resensent. Sy is teen die bors gestuit deur die antropomorfisme wat ek so skaamteloos pleeg. Ek moet bely: ek moes die woordeboek raadpleeg oor wat daardie sonde is!

AJ Opperman skryf op Litnet: Die woord “kanniedood-koerantman” is nogal gepas, want die opteken van gebeure en ervarings doen hy slaafs. Ek kan nie van Opperman verskil nie. Ek het laaie en leggers met notas. In Laatoes skryf ek oor al die eras van my lewe.

Uit my vroeë Volksblad-jare skryf ek bv. oor twee van die gedenkwaardigste koerantstories van my era: moord op dr. Verwoerd op 6 September 1966 en die eerste hartoorplanting op 3 Desember 1967. Ek was destyds hoofsub. Al die berigte is deur my hande – hande bewende van ontsteltenis in die geval van die Verwoerd-moord net ‘n uur of wat tevore. (In November het ek gesien ‘n geraamde voorblad met die Verwoerd-storie hang nog teen ‘n muur by my ou koerant. Het my sommer dadelik laat voel: dis nog my plek!)

Uit my 12 jaar as redakteur is daar hoofstukke oor o.m. die intense Afrikaner- broederstryd tussen verlig en verkramp en die die bosoorlog. Uit my laaste skof van vyf jaar aan die Heerengracht skryf ek oor die goue era van koerante, wat helaas vir altyd verby is; ook oor die stryd vir Afrikaans en die stigting van die Pendoringprys.

Plus-minus 30 van die hoofstukke (amper 50%) is profiele van groot geeste; bekendes soos Pik Botha, Wynand Mouton, Gerrie Coetzee, Kallie Knoetze, Okkie Raubenheimer, Gustav Hoexter en Percy Qoboza; kleurryke kollegas soos Piet Cillié, Johannes Grosskopf, Ton Vosloo, die vermoorde Eric Wiese, Alf Ries, Johan van Wyk, Ben van Rensburg.

In die voorwoord verwys Louis Esterhuizen vriendelik na my vonkel-in-die-oog-kyk na sake, geestigheid en “kenmerkende pittigheid”. Nou-ja, humor gee my groot plesier. in Laatoes is hoofstukke soos “Plett prett”, “Die sool en die kous”, “Kaalbas en strikdas” en Otjie met ‘n CV” wat hopelik ‘n glimlag sal uitlok. Trouens, drie van my eerste vier boeke is humorboeke. Later het nog twee bygekom. Die vyf behels plus-minus ‘n derde van my skryfwerk.

Wordsworths skryf op sy webblad: Die verrassende (of dalk nie?) ervarings met diere in die Krugerwildtuin sorg vir baie vermaak. Luiperds in hul erf, ratels op die stoep, vlakvarke in die kerk…En ja, heelparty bosstories duik op in Laatoes. In Sabiepark is ‘n stapel verslagboeke waarin die boslewe in al sy nuanses gereeld opgeteken word. As ‘n uitgewer dit wil waag, sou ek graag as ‘n laaste hoera ‘n kompilasie van anekdotes met ‘n Sabieparkse voetspoor aanbied.

Die lewe in die bos – dit sou die titel van my bosboek kon wees!

KARIKATUUR-MUUR

Februarie 21, 2018 in Uncategorized

Tydsberekening is alles! So sê die wetenskaplikes. So glo die slim mense in die beleggingswêreld. So is dit in jou liefdeslewe. Oral is fyn tydsberekening ‘n bate; slegte tydberekening ‘n potensiële rampspoedigheid.

Met Zuma se val was ek amper-amper die slagoffer van vrot tydsberekening. Gelukkig het al die groot dinge op die politieke verhoog gebeur die dag voordat ek hospitaal toe is vir ‘n angiogram.

Nou’s dit weet hospitaalstories wat lol. Maandag is dit hospitaal toe vir ‘n hartoperasie. Donderdagaand, ironies, is op die Kyknetprogram vir seniors, “Huppel in jou stap”, ‘n insetsel oor die uwe wat op 77 “bly skryf en skryf en skryf”. Dit is nou n.a.v. die jongste pennevrug: “Laatoes – Kykweer van ‘n kanniedood-koerantman”. (Die program word Donderdag 1 Maart om 18:00 op kanaal 144 uitgesaai.)

Ek sal nie voor die TV-skerm nie, maar seker nog plat op my rug in die waakeenheid van die Panorama wees. Sal darem hopelik later ‘n heruitsending raakloop.

Vir diegene wat wel gaan kyk, gee ek graag ‘n bietjie agtergrond oor die wie, wat en waar. Die “wie” is Lieb Bester, wat die onderhoud voer, en ek. Die “wat” is die koerantwêreld. Die “waar” is ons sitkamer op Melkbos (grootste deel van die gesels) en die studeerkamer, o.m. voor die rekenaar waar ek baie tyd deurbring.

Een muur in my studeerkamer is die ene geraamde spotprente en karikature. Skoondogter, Mariza, het hoeka gese: As pa in die hemel kom, sal hy rondkyk wat daar is om te raam. Ek vertel graag meer van die muur n.a.v. ‘n blog van so drie jaar gelede.

Onder die vyftien-stuks sketse is ‘n paar wat op agterflappe van HvD-boeke in die 90’s gepryk het. Een deur ‘n onbekende kunstenaar is van ‘n korpulente kêrel met ‘n koerant in die hand en telefoon in die ander. Hy bulder: “I wish to report a mistake. THE AFRIKAANS PRESS IS NOT DEAD.” Dit was aan die adres van wysneuse wat Afrikaanse koerante al 25 jaar gelede prematuur wou begrawe. Die karikatuur (een van my gunstelinge) was op die agterflap van my tweede boek, “Flaters en kraters”.

‘n Fred Mouton-skets toon HvD agter sy rekenaar waaruit ‘n stortvloed woorde bly stroom – ‘n afskeidsgeskenk van “Die Burger” by my aftrede einde 1997. Dit was op die agterflap van my reisboek, “Oos, wes, reismoles.”

Ook in die boekekategorie is die omslag van my versamelde hekelversies, “Polisie, polisie, ons reënboog is geroof.” Dit toon twee gewapende rowers wat weghol met ‘n reënboog in hul hande. Orin Scott was die kunstenaar.

Oudste spotprent s een wat in 1979 in “Beeld” verskyn het toe die “nuwe dagblad” ‘n tere vyf jaar oud was. Die tekenaar is Orin Scott. By ‘n verjaardagkoek staan hoofredaksielede Ton Vosloo, Piet Botma, Bob van Walsem, HvD en Piet Muller. “Beeld” word in September 44. Botma en Van Walsem is al oorlede

Wat ook ver teruggryp, is ‘n geraamde skets van twee gevleuelde engele op die voorblad van die Nieman Association van Harvard se tydskrif, “Nieman Reports”. Een engel verklap aan die ander: “Confidentially, I’d rather spend eternity as a Nieman Fellow.” Na my wonderjaar op die Harvard-kampus in 1976/77 verstaan ek nogal daardie sentiment.

Op my 50ste verjaardag het ‘n studentemaat, wyle Faan van Huysteen, vir my ‘n geraamde reeksie uit die strokiesprent “Peanuts” present gegee. Die dierbare Peanuts-karaktertjie Linus is besig om ‘n brief aan die redakteur te skryf. Dit begin: “Liewe redakteur van Briewe aan die redakteur, hoe gaan dit met jou?”

In die tweede prentjie merk die meisiekind Lucy snipperig op: “Hoe gaan dit met jou? Watter soort brief is dit om aan ‘n redakteur te skryf?” In die derde antwoord Linus: “Ek het net gedink hy sal dit dalk waardeer as iemand oor sy gesondheid navraag doen.” In die vierde slaan die klein ramkat die spyker nog meer op die kop: “Redakteurs is darem ook so half en half mense, weet jy?”

Uit my Kaapse dae is ‘n spotprent wat in “Rapport” was. Dit is ‘n meesterlike uitbeelding deur Lou Henning van die SAUK se Chris Louw wat ‘n verbaasde HvD verskreeu. Louw is ook reeds heen. Die onderhoud op Monitor onthou ek soos gister. Dit was oor my persoonlike voorlegging aan die WVK waarin ek o.m. betoog het Afrikaanse koerante het niks om oor verskoning te vra nie; ons het in die voorste loopgrawe gestry om teen die sin van ‘n groot gros lesers die saak van hervorming volhardend te dien.

Louw het dit as ‘n “romantisering” afgekraak en so emosioneel geraak dat hy amper in trane uitgebars het. Die onderhoud het in ‘n kwaai skermutseling ontaard.

Die grootste raam teen die muur is om ‘n reeks Honiball-tekenprentjies van 1983, wat ek by Thys Slabber van Melkbos present gekry het. ‘n Koerantverkopertjie skreeu: “BURGHE!” ‘n Man stoom op hom af. Die outjie skrik hom boeglam en lê rieme neer. Die man haal hom in en gryp hom aan sy kraag. Dan woel hy in sy broeksak en vra doodgewoon: “‘n Burger asseblief.” Die verkopertjie is verstom: “Slaan my dood met ‘n kanarieveertjie. En keep de tjyns sê hy ok nog ….”

Skielik besef ek: Al die spotprente teen daardie muur saam beklemtoon een oorheersende tema. Dit is my motto tot vandag toe: Die koerant is soos moedersmelk. Daar is geen substituut nie.

DIE LAASTE AAND

Februarie 17, 2018 in Uncategorized

By die ete in die Mount Nelson: Ons, Johan, ons seun, en Mariza, ons skoondogter.

Een formaliteit het in my loopbaan oorgebly nadat ek op 15 Desember 1997 my kantoordeur in die Perssentrum die laaste keer agter my toegetrek en die sleutels aan my bekwame p.a., Lizette Hanekom, oorhandig het.

Twee maande later op 19 Februarie 2018, eerskomende Maandag presies 20 jaar later, het die 57-jarige afgetredene (nou 77) vir heel oulaas as lid van Naspers se uitvoerende bestuur ‘n das geknoop (‘n rooie) en ‘n donker pak aangetrek vir ‘n afskeidsete in die elegante, koloniale Mount Nelson-hotel aan die voet van Tafelberg.

Die gaste het aangesit vir gerookte salm, peper-beeslende en appeltert, afgesluk met “Vergelegen Vin de Provence” en “Nederburg Baronne”. ‘n Opdragskildery van ‘n Melkbos-uitsig op Tafelberg deur Dale Elliot is o.m. aan my oorhandig.

Ton Vosloo het gepraat. Ek het geantwoord – seker te uitvoerig, soos by geleentheid. Adv. Lang-David de Villiers het al gewonder of ek nie soms te langasem raak nie!

Mooi musiek vir my gewees daardie laaste aand in die Mount Nelson, ook in ‘n letterlike sin: die “Die Drie Tenore” het gesing – met soveel bruisende entoesiasme dat Jeff Malherbe, direkteur, knorrig versoek het: Sagter asseblief!

Agterop die spyskaart was in my handskrif die volgende gedruk: “Deur my hele loopbaan het ek daarin geslaag om op die regte tyd op die regte plek saam met die regte mense te wees. As ek ‘n pluimpie verdien, moet dit vir my uitstekende tydsberekening wees!”

Boodskappie op spyskaart.

Ton het ook spanwerk beklemtoon. Net uit ‘n ietwat ander hoek: “Ek soek nog die geheime formule, maar Hennie het die span gelei van een oorname van ‘n vesting tot ‘n ander, van een ombouing van ‘n koerant na die aanpak van ‘n lewegewende projek by ‘n ander. Redakteurs, bestuurders, redaksies, advertensies, verspreiding, besture en drukkerye het natuurlik almal saamgewerk, maar iemand moes as kaptein voorgaan, moes die planne op die tekenbord plaas en deel van die resep maak. In Hennie het ons so ‘n leier gehad.”

Toe ek opstaan, was dit met die gewigtige besef: dit sal my laaste woorde as Nasionale Pers-man wees. Ek wou graag terugkyk en vorentoe.

Dit was nie die geleentheid vir stuitige grapjastery nie. Een storie het my versamelde kollegas darem laat glimlag. Dit was die volgende:

“In die wêreld van die koerant leer ‘n mens allerlei fyn kunsies. Een is vernuftige voetwerk. Só vernuftig dat die uwe ná 36 jaar met genoeg spanning, konfrontasie en stryd kan sê: Hennie van Deventer het verdien om gedonner te word, maar is nooit gedonner nie – hoekom nie is ‘n raaisel. Nie dat daar nie ʼn paar near misses was nie!

” ʼn Moerige setteryvoorman het ʼn moersleutel teen ‘n veeleisende jong subredakteur by Die Volksblad gelig. By Beeld moes wyle Johan Parreira, ‘n bokser, weer een nag vir ‘n verskrikte assistent-redakteur lyfwag speel: teen ʼn bladplakker met ʼn skerp mes in sy hand en moord in sy hart.”

Oor die res van die (langerige) toespraak trek ons maar ‘n sluier. Dalk genoeg om te meld dat ek oor die toekoms van koerante nogal sterk positief gepraat het. In die 20 jaar wat verby is, het my vurige pleidooi vir die vertroeteling van die kosbare bate wat ‘n koerant is, egter by die e-aangedrewe owerhede en magte van die nuwe Naspers nie op vrugbare aarde geval nie. Helaas.

Maar wat, die karavaan gaan voort. Ek lees darem nog ses oggende in die week vroeg-vroeg Die Burger saam met my oggendkoffie, en die sewende oggend Rapport. Kan nie sien dat dit in my leeftyd sal verander nie, ondanks swartgallige voorspooksels uit selfs die mond van Naspers se nuwe, Nederlandse uitvoerende hoof, Bob van Dyk.

(Vir die blog is swaar geleun op “Laatoes – kykweer van ‘n kanniedood-koerantman”, Naledi, 2017)

JACOB EN JAKOB

Februarie 16, 2018 in Uncategorized

Soos Woensdag nie Jacob Zuma se dag was nie, was gister nie Jakob van Deventer (njannies my doopnaam!) s’n nie.

Albei Jacobs/Jakobs is op pad iewers heen.

Jacob is op pad na Nkandla en later … wie weet?

Die uwe is op pad na die Harteenheid van die Panorama Medi-Clinic.

Die skerp messe wag. Viervat-omleiding op 27/2.

Baie planne skielik in die war gestuur, o.m. die viering in loco van ons verbintenis van 20 jaar met Sabiepark.

Darem dankbaar die dreigende katastrofe is deur die wakker internis opgetel.

As dit ‘n bietjie stil raak hier: HvD hoop om eerlank op volle vaart terug te wees.

HERMAN EN HENNIE

Februarie 9, 2018 in Uncategorized

Laatoes is ʼn versameling indrukke en profielstukke deur die oudkoerantman Hennie van Deventer. In die voorwoord skryf die digter en teksredakteur Louis Esterhuizen: “Wat ons voor ons het, is in wese die lewenservaring van iemand wat nie net geskakeerd geleef het nie, maar ook dit wat die lewe in sy pad geplaas het – hetsy persone óf gebeure – met toepaslike begrip en waardering onder pen gebring het.”

Herman Lategan het die boek gelees en geniet, en vra ʼn paar kort vrae daaroor en oor ander sake van die dag.

So lui die inleiding tot ‘n uitvoerige gesprek tussen my en Herman Lategan op Litnet. Ek verwys o.m. na die rol van Afrikaanse koerante in die vorige bedeling en praat oor die toekoms van die media.

Die volledige onderhoud is by die volgende skakel:

’n Kanniedood-koerantman: ’n onderhoud met Hennie van Deventer

SOMER, SON EN … SWEMBADJIE

Februarie 3, 2018 in Uncategorized

Bakleierige bosbokkies

Somer en son en saffier vir my! So dig die slampamperman C. Louis Leipoldt. Wel, vir ons was die somervakansie in Sabiepark somer, son en swembadjie. Vele sorgvrye swem-sessies in die bos is agter ons blaaie.

Vreemde sameloop. Gaan kyk in ‘n Afrikaanse woordeboek onder die letter “s”. Jy sal plus-minus alles daar raakloop wat ons somervakansie gedenkwaardig gemaak het: veel meer as net die sonskyn en swembadjie.

‘n Sakspinnekop het Migael op die knie gebyt (‘n vorige blog).

‘n Slange-onderonsie vlakby die stoep het ons lank vermaak (‘n vorige blog).

Die skuimnespaddas was weer bedrywig op die stoep en het hul gebruiklike wit liefdesnessie (soos skeerskuim) by die watergat gespin.

Op die S4 het ons die eerste keer in helder daglig twee sivette gesien.

Sebras (en wildebeeste) het ons laaste middag verhelder met ‘n lang besoek teenaan die huis en by die watergat.

Uit hierdie alliterasiepatroon is die njalas (bul, ooi en kleinding) wat hulle op 154 kom tuis maak het. ‘n Wonderlike gesig – hoop net nie hulle verdryf die bosbokkies nie.

Tietietyd!

Dié was van die konstantste besoekers, soos die getroue nagapies. By die piekniekplek het die kragmeting tussen twee bloedjong bosbokrammetjies boeiend verloop.

Die agt kameelperde het ons meer as een keer amper omsingel.

Hiënas , bloukuifloeries, visarende, bosveldvisvangers en ‘n laat piet-my-vrou het gereeld geroep. Hiënas het ons net twee of drie keer keer gesien en bloukuifloeries ook minder gereeld as tevore. ‘n Gekroonde neushoring by Tarlehoet, ‘n indrukwekkende saalbek by die piekniekplek en talle ralreiers by Lake Panic het ruim kompenseer.

In die wildtuin (waar ons nie dikwels gekom het nie) het die leeus en luiperds laaggelê.

Die reën was minder as waarop ons gehoop het – 8mm die eerste nag en daarna ‘n mm hier en ‘n mm daar. Die aand nadat ons weg is, het dit gestort – 22 mm.

Ons het darem nie net warm sonskyndae beleef nie. Minstens vyf of ses van ons 20 dae was bewolk en selfs koel. Een middag is ek met ‘n windbreker aan piekniekplek toe. Ongehoord!

Johan het ‘n kanaal oopgewikkel om goeie knoppiesdoring-braaihout by die kruiwavrag te koop – ook (vir diegene met ‘n biersmaak) kontakte opgebou met ‘n sjebien op pad na Mkuhlu. Hy het ‘n toestel laat sweis om die swembadseil vinnig op en af te rol. Baie gerieflik.

Die Honda het ongelukkig taamlik geld gesluk: nuwe verkoeler, nuwe bande, nuwe agterlig (ná ‘n stampie teen ‘n boom). Die huis se gaspype word alles met voorgeskrewe koperpypies vervang en ‘n spesiale gashok word gebou om aan nuwe vereistes te voldoen.

Aan die positiewe kant: Tokkie se sonkrag-lanterns en ander liggies lyk feestelik, spaar lampolie, is windbestand en sorg vir minder moeite.

Op 8 Maart is ons weer daar om ons verbintenis van 20 jaar te vier.

‘N IENK IN 1958

Januarie 28, 2018 in Uncategorized

By die begin van die nuwe akademiese jaar 2018 aan ons universiteite gaan die gedagtes van hierdie Tukkie-kalwer van 1958 ver terug: na die dae van ienk-wees in die “goeie ou dae”, toe ontgroening nog respektabel was.

Kollegetehuis was toe nog op die hoofkampus, ‘n klipgooi van die statige Ou Letteregebou. Al die meisies moes daar verbystap klas toe. Spitsvondige kommentare het nie uitgbly oor al die vietse en minder vietse lyfies lyfies wat deur ‘n waarderende gehoor waargeneem is nie.

In Kollege is ’n ienk toentertyd behoorlik gedril. Letterlik ook. Ons moes gereeld voor die eetsaal (lankal die slagoffer van vooruitgang) in gelid aantree.

Wyle Coen Dreyer, latere Springbok-gholfspeler, moes dan die bevel roep: “Haai-tjokkelorum, haasbek-patrollum, maak gereed om te storm, regs vorm.” Soos ‘n peloton kadette het ons netjies posisie ingeneem en vir verdere opdragte gewag.

Sarge Bourke – hier in versiersuiker op ‘n koek.

Dit was die tyd van modderbaddens, die “pil” (’n aaklige konkoksie met o.m. duiwelsdrek), “nagligte”, “gatpaarties” en “p-paarties” – elkeen ’n verskrikking op sy eie, veral as die doel was om ’n element van weerbarstigheid te tem!

Genoeg om te sê: agterna was jou sitvlak potblou en jy van jou kroontjie tot jou toontjie nat.

‘n Ienk moes maar weet: vir ‘n jaar lank is hy lyfeiene vir ‘n veeleisende senior. Jy het honderde pare sweterige sokkies gewas. Een senior het selfs geverg dat ‘n ienk op ‘n koue wintersoggend vir hom die toiletbril gaan warm sit.

Die arme ienk sou ‘n paar keer moes inpak en trek (met al sy klere, al sy koffers, al sy boeke) en “more meneer, middag meneer, naand meneer, reg meneer, goed meneer” tot met die ontheffing as die jakarandas kort voor die eksamen begin blom.

Tot daardie welaangename dag het jy ‘n geel knopie op die bors gedra met die letter “K”. Nogal snaaks gewees toe daar vroeg die jaar een Sondagaand ‘n kerksleep was saam met Asterhof. Daar sit ons toe in Pretoria-Oos se kerkbanke: Kollegeman (K), Asterhoffer (A), Kollegeman (K), Asterhoffer (A) ……

‘n Jaar van enorme nederigheid was dit. Maar ons het oorleef, het seniors geword en op ons beurt die pyn uitgedeel. Hopelik ook die liefde vir Kollege aan ons opvolgers oorgedra.

Van die tradisies het ses dekades bly voortleef, verneem ek dankbaar. Die gelukbringer, Sarge Bourke, ’n beton-polisieman wat by ’n huis in Gezina geskaai is, bestaan steeds. Nuwes tradisies het bygekom. Party bo hierdie begrip. Tye verander.

In Junie trek nege Kollege-tydgenote uit daardie era weer saam in die Orpenkamp in die Krugerwildtuin – ‘n wonderlike tradisie wat nuut posgevat het. Ons sal vir seker ‘n heildronkie of twee geniet op die 60 jaar wat sedert 1958 verloop het.

Helaas sal dit maar met al die skete en so aan sukkel-sukkel gaan om te “haaitjokkelorum, haasbekpatrollum ….”

Deel dit: