Jy blaai in die argief vir Uncategorized.

KAAPSTAD ‘N SPOOKSTAD?

Oktober 12, 2017 in Uncategorized

Het die tyd nie aangebreek om toeriste te ontmoedig om Kaap toe te kom nie? Kan konferensies en sportbyeenkomste maar onbelemmerd voortgaan? Kan mense vir hul plesier in skitter-swembaddens bly plas?

Lees vanoggend se hoofberig in Die Burger. Dr. Roger Parsons spel die werklikhede van die waternood uit op ‘n wyse wat ‘n mens koue rillings gee. Die krisis is op ons en die ondenkbare van droë waterkrane geen hersenskim nie.

Hoe billik is dit om in sulke slegte omstandighede. net belastingbetalers voor die loop van ‘n geweer te plaas oor teikens wat klaarblyklik nie met die huidige stadsbevolking en -leefwyse haalbaar is nie, al word in die meeste huise die minimum water gebruik?

Reeds op 16 Januarie – nege maande gelede – het ek in ‘n brief in Die Burger versigtig sulke vrae begin stel. Ek is as alarmis afgemaak en oor die vingers getik vir my onkunde oor die reuse-omvang van besoekers se bydrae tot die Kaap se ekonomie. Vrywel niks is gedoen nie buiten om verlangend na die wolke te staar.

Maar as die Kaap GEEN water meer het nie, watter ekonomie bly dan oor om te beskerm? Ons sal oor die langer termyn moet dink. Dringend. Anders word Kaapstad gou-gou Spookstad.

HIer is die skakel na my brief van 16 Januarie: https://www.netwerk24.com/Stemme/MyStem/kaap-moet-gou-ekstra-water-kry-20170115.

Die brief het verskyn onder die opskrif: Kaap moet gou ekstra water kry. Hier is die volledige brief:

Tien miljoen passasiers stroom in 2016 deur Kaapstad Internasionaal se hekke, en die betrokke Wes-Kaapse minister jubel saam dat die lughawe Kaapstad “een van die mees verwelkomende bestemmings in die wereld maak” (DB, 12 Januarie). Toeriste sak ook Desember/Januarie op die stad toe per skip, trein en motor. Spesiale promosies word van stapel laat loop om die stad aan toeriste te “verkoop”. Konferensiegangers word kliphard wereldwyd gewerf.

Ook nie almal wat deur die poorte kom, kom net kyk, geniet en gee weer pad nie. Bevolkingstatistieke ken net een rigting. Dis boontoe. Huiskopers uit ander provinsies trap eiendomsagente se drumpels deur. Informele nedersettings spring op soos padddastoele. Skole bars uit hul nate. Nuwe skole, vervangende skole, ekstra klaskamers en mobiele klaskamers word aangekondig. Nog 15 nuwe skole word in die volgende drie jaar beloof.

Terselfdertyd daal damvlakke onheilspellend. Waterteikens word, helaas, nie gehaal nie. En die arme belastingbetalers? Hulle is die sondebokke. Op openbare TV word hulle gekastei weens hul “gebrek aan samewerking”, gedreig met hoër boetes en aangemoedig om op bure te spioeneer.

Dit is mos nie billik nie. Is hulle dan die enigste verbruikers? Hoeveel toeriste gebruik herwinde badwater om hul toilette te spoel? Hoeveel tel ooit ‘n emmer op, klim saam in die bad of gebruik ‘n handdoek maar ‘n week lank om water te spaar?

Ek soek nie ‘n lang lesing oor die ekonomiese voordele wat toerisme vir die stad inhou nie. Niemand is immers so dwaas nie om te pleit: Hou asseblief tog die toeriste en die nuwe intrekkers weg.

Maar almal weet mos Kaapstad is wat vars water betref, ‘n brandarmstad. Die Moederstad kan nie sy brood aan albei kante gebotter wil he nie. Hy kan nie joelende wereldstad wees, die tienduisende besoekers juigend om die hals val, en dan oor hul waterbehoefte soos ‘n volstruis kop in die sand druk nie. Hy kan nie kop bo water probeer hou deur maar net die inwoners se krane stywer toe te draai nie. Stadsvaders kan nie maar net bly hoop dat die liewe Vader tog sal voorsien nie.

Ontwikkeling van bykomende varswaterbronne was lankal meer as noodsaaklik. Hoe langer hierdie dringende prioriteit uitgestel word, des te groter die onreg wat teenoor belastingbetalers gepleeg word, en potensieel afgrysliker die dreigende waterkrisis wat Kaapstad onverbiddelik vierkant in in die oë staar.

Lees ook hierdie veelseggende kommentaar van Adriaan van der Wart op Facebook:

“Dit slaan my dronk dat plaaslike inwoners van só ‘n drooggeteisterde stad heftig water probeer spaar maar vakansiegangers in karavaanstaanplekke, woonstelle en hotelle gebruik soveel soos hulle wil. Jare gelede tydens ‘n droogte het vakansiegangers Mosselbaai se skrapse watervoorraad byna tydens hul vakansie opgebruik.”

ODE AAN BUFFELSBAAI

Oktober 11, 2017 in Uncategorized

Die VanD’s op Buffelsbaai – ‘n herbesoek.

Buffelsbaai is ongetwyfeld die skilderagtigste, heerlikste strandoord wat ek ken. Die Van Deventers het op die stukkie hemel op aarde naby Knysna van 1971 af tot in die 90’s seker 25 keer salige vakansies gehou.

Met welbehae dink ek terug aan die wonderlike plek: die yslike preekstoelrots vlak voor Kop-bo-Water wat jou nooi om te klouter, die poeletjies met seekatte, seesterre en klein vissies, die eksklusiewe “private” strandjie ‘n klipgooi van die voordeur, die skilderagtige Lilliput-straatjies, die talmende reuk van see en renosterbossie, en die strandkafee waarheen kindertjies alleen kon stap om vir hulle roomys of vir pa ‘n koerant te gaan koop.

Die foto hierby is van die seekant af – d.w.s. seker van ‘n bootjie af geneem. Heel links onder steek ‘n piepklein stukkie uit van Kop-bo-Water, prof. Bethel Müller van Stellenbosch se wit huis met die blou dak, wat die wondere van Buffelsbaai vir ons ontsluit het.

Vanoggend lees ek in ‘n begrafniskennisgewing in Die Burger die baas van Kop-bo-Water is dood. Dit voer die gedagtes ver terug: tot ons eerste kennismaking. Dit was voor elektrisiteit daardie idilliese kusdorpie bereik het. Die enigste liggies op Buffelsbaai was lampe (gas of lampolie) en flikkerende kerse.

Marisa, ons jongste, was nog nie gebore nie. Johan was in doeke. Marisa is nou die ma van drie groot seuns, die oudste twee, Jacob en Thomas, 13 jaar oud en die jongste, Christopher 8. Ouboet Johan is veertig taamlik ver al verby. Hy is die pa van ‘n vierde seuntjie in die familie, Migael.

Op letterlike honderde Buffelsbaaifoto’s van luilekker uurtjies op die strand, speel saam met die kinders in die poeletjies, vuurtjies, sonsondergange, wandelinge, aanrollende branders en stormsee kan jy die kinders sien uitrank tot jong mense… en die jong egpaar, Hennie en Tokkie, eers bloedjonk, stelselmatig sien ouer en ouer word.

Net regs van Kop-bo-Water is die donkergeel huis Kammarus, waarheen ons later weens logistieke redes uitgewyk het. Dit het behoort aan prof. Vaatjie du Toit, in lewe ginekoloog van Bloemfontein en later dekaan van Maties se mediese fakulteit. Die huidige eienaars is McSeveny’s van die Rand. Ons het ook vir Kammarus lief geraak.

Daardie twee strandhuise het ons soos ons eie gekoester. Hulle lê steeds diep in ons harte.
In “Laatoes – kykweer van ‘n kanniedood-koerantman” in ‘n hooftuk, “Hemel aarde” is ‘n ode aan Buffelsbaai – spesifiek aan ons twee hartsplekke teenaan die branders met die wydse uitsigte na die weste waar die son gereeld saans in in ‘n flambojante skouspel van kleur verdwyn. Hoe wens ek nie dat Bethel Müller daarin kon lees hoe lief ons vir sy huis was nie. Maar hy het darem geweet.

Ek groet Kop-bo-Water se baas, met die herinneringe van hoe hy sy das en boordjie as professor in die teologie op Stellenbosch vakansies verruil het vir ‘n pap hoedjie op die kop, kaalvoete en die aardse bestaan van ‘n man van die see.

Ek onthou hom as ‘n klouteraar in die rotse, ‘n gedurige timmerman by sy huis en ‘n visterman wat namiddag met sy stokke afsuiker strand toe om iets vir die braairooster te probeer uithaal.
Ek onthou hom ook Sondae op die kansel van Buffelsbaai se kerkie waar hy seker meer as enigiemand anders die Woord gebring het.

Op Stellenbosch word Vrydag vir hom ‘n dankdiens gehou voordat ‘n private verassing plaasvind. Ek wonder of sy as na sy geliefde Buffelsbaai toe sal gaan en dalk by die rotse voor Kop-bo-water ‘n tuiste gaan vind terwyl die seemeeu om die roubeklaers krys en duik.

As Buffelsbaai ‘n vlag het, behoort dit nou halfstok te hang oor die verlies van een van sy groot seuns.

TYD VIR VONKELWYN

Oktober 9, 2017 in Uncategorized

20 Jaar gelede: Ton Vosloo oorhandig die Phil Webermedalje aan my.

Met 2017 volstoom afdraande na die einde toe, tref dit my nogal hoeveel mooi dinge in my lewe vanjaar herdenkings belewe. Kan gerus ‘n bottel goeie Cap Classic vir ‘n vierinkie op die ys sit.

Einde 1997, 20 jaar gelede, het ek nie net die laaste keer in my lewe my kantoordeur in die Naspers-sentrum agter my toegetrek nie, maar het ek en Tokkie ook na Melkbos verhuis – geïnspireerde skuif. Nog ‘n hoogtepunt: by Naspers is ek met sy hoogste eerbewys, die Phil Webermedalje, bekroon vir my “nalatenskap in elke fase van my loopbaan”.

My skool, die Hoër Volkskool, Potchefstroom, het my ook in 1997 by die herdenking van sy 75ste verjaardag met sy eerste spesiale erepenning vir oud-leerlinge vereer. Ek was voorsitter van die Drukmediavereniging van Suid-Afrika. Ons oudste seun, Johan, is getroud met Mariza.

In 1987, 30 jaar gelede, was nie een enkele spitspunt nie. Tog ‘n goeie jaar vir my gewees. Was op my gelukkigste – gesond, geseënd, gevestig as redakteur van Die Volksblad. Ook ‘n lojale Bloemfonteiner met goeie vriende en kollegas. Vreugde geput uit my diens in die Uitvoerende Raad van die Afrikaner-Broederbond.

Ek ontvang Volkies se erepenning van Blackie Swart, skoolhoof.

In 1977, 40 jaar gelede, het ek met genoegdoening my sertifikaat ontvang aan die einde van my jaar as Nieman Fellow aan die Harvard-universiteuit in Cambridge, Massachusetts – dalk die lekkerste, sorgvryste jaar van my lewe.

1 Januarie 1967, 50 jaar gelede, was die eerste dag van my en Tokkie se huwelik van amper 51 jaar. Ons is op 31 Desember 1966 getroud.

Einde 1957, 60 jaar gelede, het ek op ‘n “brose” 16 matriek op Volkies agter die blad gesit. Het darem al geskeer.

In 1947, 70 jaar gelede, is ek as haasbek-sesjarige die eerste keer skool toe: die Diamantveld-laerskool in Kimberley.

Met die groot rol van 7’s in my lewe seker nie snaaks nie dat ek op my volgende verjaardag, op 3 Januarie 2018, 77 sal wees.

Naskrif: Natuurlik is 2017 die jaar van “Laatoes – kykweer van ‘n kanniedood-koerantman”. Uitgewer: Naledi. Prys: R190. Hy is al taamlik wyd in boekwinkels op die rak.

OUPA VOOR PAALTJIES

Oktober 3, 2017 in Uncategorized

Neville, Daan en HvD met ons pette.

“Hier het Oupa krieket gespeel.” Die brokkie was veral bedoel vir die ore van die 13-jarige tweeling Thomas en Jacob Claassens, aan die vooraand van ‘n driedaagse kriekettoer na Knsyna. Dit is geuiter terwyl die Kaapse Rooi Bus op sy mini-Skiereiland-toer verby Fernwood in Nuweland skommel. Met die detail het Oupa die seuns nie opgesaal nie. Dit hou hy vir sy bloglesers.

Fernwood was die bedrywige parlementêre sportterrein toe die uwe in 1964 en 1965 in die persgalery van die volksraad parlementêre verslaggewer van Die Volksblad was. Onder die eike in die skadu van Tafelberg was heelparty tennisbane (Connie Mulder was op Saterdagmiddae een van die knap raketswaaiers) en, natuurlik, die skilderagtigste krieketveld wat ek ken.

Hoe dit gekom het, kan ek om die dood nie onthou nie, maar skaars het ek in die persgalery aangeland of ek bevind my saam met twee persgalery-kollegas in die parlementêre span vir ‘n wedstryd op Fernwood. Ons span het ook op plekke soos Groot Drakenstein by die Paarl wedstryde gespeel, maar meesal op Fernwood.

My kollegas was Daan Eksteen en Neville Krige van die SAUK. Parlementariërs in die span was o.a. sir De Villiers Graaff, leier van die Verenigde Party, Ossie-Newton Thompson, LV vir Pinelands, wat later treurig in ‘n vliegongeluk omgekom het en Vause Raw van Durban. John Wiley, latere NP-minister maar toe nog LPR van die VP vir Simonstad, was een van die sterre.

Mense soos sir Div, Ossie Thompson en (meen ek) ook John Wiley het op Oxford of Cambridge in Engeland krieket gespeel. Van hulle was nie meer vandag se kinders nie. Ondanks hul jare was hulle dorings voor die paaltjies.

Die drie persgalerymanne was dalk veral vir ons flinke veldwerk in die span ingesluit.’n Keer het ek my so ingespan om ‘n vangskoot op die diepbygrens raak te vat (ek het!) dat my hemp se agterpant van bo tot onder oopgeskeur het. Ek was ook lief om te duik om vier te probeer afsny.

As aanvangskolwer teen Simonstad het ek wel hier ‘n hoogste loopbaantelling van iets in die veertig agter my naam geplaas, boonop nie uit nie! My naam was daardie aand in die Cape Argus Late Sport – die eerste en enigste keer dat ek die sportblaaie van die dagbladpers gehaal het. Vir die grootste deel van my “marathon”-beurt was sir Div my kolfmaat; Groot Div en Klein Div het ons spanmaats ons genoem. Vermoed ons ooreenkomstige snorre het in die naamgeëry nogal ‘n rol gespeel.

Neville was, benewens goeie veldwerker, darem ook ‘n bruikbare snelbouler en Daan ‘n veelsydige speler wat stadige bybreke geboul het.

Middagetes onder die eike met topwyne om die keurigste kouevleis en slaaie mee af te sluk, was gedenkwaardig.

Selfs onvergeetliker as die tyd op die veld of voor die paaltjies was om in ‘n ontspanne atmosfeer onder Fernwood se eike en in die karaktervolle klubhuis politici soos sir Div beter te leer ken; nie net as gedugte kolfvennoot nie, maar as fyn mens en galante gasheer.

‘n Man uit een stuk gewees, hierdie melkboer van De Grendel aan die Tygerberg. Ek dink steeds hy was uitgeknip vir die rol van staatspresident; een wat berge sou versit om verhoudinge tussen Afrikaanse en Engelse mense te verbeter. Toe kies die Nasionaliste Marais Viljoen. O wel.

Uit my te kort termyn van twee jaar as parlementêre verslaggewer lê veral een foto my na aan die hart: ek en die wellewende twee SAUK-kollegas, Neville en Daan (albei al saliger), elk met ‘n krieketpet op. Dit is nie sommerso-pette nie; wel pette van die parlementêre krieketspan, net sonder die wapen van die parlement. Om dit te dra, was ons mediamanne nie beskore nie.

Die pette is oorhandig deur die kaptein van die span, Ossie Newton-Thompson, op ‘n “amptelike” plegtigheid in die parlementêre kroeg. Dit was nogal ‘n grootse gevoel om dit op te sit. Skat ek, Neville en Daan was dalk die enigste drie mediamense wat die eer ooit te beurt geval het. Die pet hang na meer as 50 jaar nog in die woonkamer op Melkbos op ‘n spesiale plekkie.

EK WAS DAAR!

September 19, 2017 in Uncategorized

In my boek “Laatoes – kykweer van ‘n kanniedoodkoerantman” hou ek my lyf onder meer rugbyskrywer – Herman le Roux en Frikkie van Rensburg skuif op!

Van die gedenkwaardigste oomblikke in Bok-rugby op SA velde het voor my oë afgespeel, vertel ek in ‘n hoofstuk oor Murrayfield en daarna.

Mannetjies se drie op die Vrystaatstadion – natuurlik het ek dit gesien. Frik se score, place en drop op Loftus – natuurlik was ek op die paviljoen. Toe Francois Pienaar die Wêreldbeker lig, was ek natuurlik een van die voetstampende juigendes op Ellispark.

Ek hou my lyf ook boksskrywer – vertel van smaaklike onderhoude met ons twee bul-swaargewigte van die 70’s, Gerrie “(Seer handjies”) Coetzee en Kallie (“Bek van Boomstraat”) Knoetze. My bokservarings is egter van beperkter omvang as my rugby-ervarings. Net een swaargewig-boksgeveg bygewoon: op Loftus: Gerrie teen “Big John” Tate van Amerika.

Vroeg in 1979 het Gerrie Leon Sprinks in Monaco met ’n tegniese uitklophou verslaan. Verwagtinge was hoog. Maar Tate het ons held op Loftus opgedons.

Oor krieket skryf ek nie in “Laatoes” nie. Wel in Februarie 1970 vyf dae saam met Frikkie van Rensburg langs die die Wanderersveld in Johannesburg gesit toe die Bokke (ja, nog nie Proteas nie) die veelgeroemde Australiërs se neuse met 307 lopies in die derde toets in die grond gevryf het om die reeks te beklink.

Ek onthou wonderlike kolfwerk van Graeme Pollock, Barry Richards en Eddie Barlow. Peter Pollock en Mike Procter se blitsballe was vir die Aussies een te veel.

En atletiek? Een naam staan groot oor my atletiekervarings geskryf: Zola Budd. Hoeveel keer het ek nie die skaam, kaalvoetatleetjie op die Vrystaatstadion wondertye sien opstel in die 80’s nie! Sal darem ook nie vergeet hoe naelloper Sep Serfontein vir Tukkies Dalrymples gewen het nie, o.m. op Coetzenburg.

En ja, ek was in 1952 by die Van Riebeeckfees in Kaapstad op die paviljoen toe meisies soos Nederland se Fannie Blanckers-Koen en ons eie Daphne Hasenjager die baan aan die brand gehôl het.

Voor die radio was my plek nooit leeg as ‘n Suid-Afrikaner boks (kapokgewig Vic Toweel se verowering van die wêreldtitel onder meer) of die Springbokke rugby of krieket speel nie. Selfs vir rofstoei nadergeskuif: Willie Liebenberg teen “Sky High Lee” en daardie snare.

Ai, die nostalgie wil hierdie ou al weer oorweldig.

DIE GEGONS VAN ONHEIL

September 7, 2017 in Uncategorized

Blou Maandag is vir die Van Deventers altyd die dag wanneer hulle tuiskom ná ‘n vakansie. Maak nie saak watter dag van die week dit is nie.

Ervaring het ons al geleer dat iets soos ‘n soomlose tuiskoms eenvoudig nie in ons gesinskultuur bestaan nie. Iets gaan groot fout wees, dit weet ons – televisie, rekenaar, alarm, warmwatertoestel, yskas, vrieskas …

Ons staal ons vooruit en verwag die ergste.

Dinsdagaand keer ons terug ná 75 dae in Sabiepark. Die TV werk, die rekenaar flikker aan, net die alarm skyn ‘n haakplekkie te wees weens te lang afhanklikheid van batterye.

Verligting. Toe begin Tokkie ‘n watertjie tap vir ‘n bad. Toemaar, ons onthou van die waterkrisis. Vir eers bad ons saam, ten tweede maak ons skaars die bodem van die bat nat. Ten derde: kom kyk gerus na die Van D’s se beskeie waterrekenings.

In elk geval, skielik verstyf ons albei. Die gegons word al hoe harder. Klink of die warmwatertoestel dalk gebars het. Tokkie laat vat by die voordeur uit om te kyk of die water by die oorlooppyp uitspuit. Niks. Ons gryp die leer en loer deur die valluik in die gang. Niks.

Ons kyk verward rond.

Dan val my vrou se oog op die oop koffer op die grond langs haar spieëlkas. Klink dan, vreemd genoeg, of die gegrom sy oorsprong tussen die hopies klere in die koffer het.

Sy begin grawe tussen die klere.

Waarlik: die rede vir die onheil kom tevoorskyn in haar hand.

Geen twyfel daaroor nie, want nou raads dit twee keer so hard.

Hoe de ongeluk?

Skynbaar het iets wat in die tas rondgeskuif het in die Boeing se vragruim of op die vervoerband by Kaapstad Internasionaal ‘n knoppie ge-aktiveer.

Die klein dra-radio’tjie is aangeskakel maar nie op ‘n stasie nie!

WINTERVAKANSIE 2017

September 2, 2017 in Uncategorized

Foto van die vakansie. Geneem deur Organ Ongeni.

Nog 75 salige dae op ons kerfstok geplaas in Sabiepark hierdie winter. Kan amper sê: soveel dae, soveel hoogtepunte. Elke dag lewer sy vreugdes.

Kom ek probeer die hoogste hoogtepunte identifiseer:

1. Die herbesoek aan Boulders met sy rotskoppies, bedrywige watergat, gedugte buffeltroppe en klipspringertjies. Toe die drie vlakvoor ons houtgerus kom water drink in die klip-voëlbadjie was ‘n magiese oomblik.

Drinktyd vir ‘n klipspringer.

2. Smiddae se gereelde olifantparades by die piekniekplek. Organ Ongeni se foto van die vakansie van my en Tokkie wat in die strelende sagte namiddagson na die olifante sit en kyk, sal altyd hiervan ‘n herinnering bly.

3. Die vreemde gedrag van ‘n impalarammetjie by ‘n dooie makker by Satara. Die spronge met sy voorbene op die dooie lyf van die ander outjie lyk dalk soos aggressie. Maar hoe verklaar jy die verwilderde kyk in die oë, die streling met die neus en die lekkery aan die nek? Dalk ‘n Dawid en Jonathan van die diereryk gewees?

Bokkie se leed?

4. Die ongekende ervaring om binne vyf dae al Vyf Grotes by die piekniekplek te sien, waaronder Vin Diesel, formidabele luiperdmannetjie met die nek van ‘n Springbokstut.

5. Die nagtelike besoek van twee olifante aan Tarlehoet se watergat – die eerste keer dat ek tuis uit die bed spring weens die gekraak van takkies, en met my flits op die groot gedaantes skyn.

6. Die kennismaking met Orpen, karaktervolle wildtuinkampie ten weste van Satara, saam met die span Kollegemanne van die 50’s, boonop met ‘n eie Kollegekoek met Sarge Bourke se afbeelding daarop. Eers was daar Balule 1 tot 5. Nou word die Orpen-tradisie gevestig. In 2018 is daar ‘n Orpen 2. Almal is vuur en vlam.

7. Die ontdekking van die boskamp Talamati en sy verligte watergat waar die olifante gereeld saamdrom. Tokkie lag nou nog as sy aan die klein outjie dink wat sy tyd by die water verspeel het. Toe hy begin hardloop met sy swaaiende slurp en flappende ore, kon jy amper sy hart in sy keel hoor klop!

8. Die reuse-swerms kweleas wat oor die Sabierivier duik en met ‘n suising van vlerke by Tarlehoet uit die bome op die veld neerdaal en weer opstyg. Watter skade hulle dalk veroorsaak het, weet ek nie. Hul kom en gaan was egter telkens skouspelagtig.

Tradisionele foto by die naambord.

9. Natuurlik, natuurlik die kuiertjie van die kleinkinders in die skoolvakansie en die groot vure wat hulle elke aand gestook het. Die babatjies wat in doeke die eerste keer in die bos kom kuier het, is nou drie groot seuns. Die tweeling, Jacob en Thomas, is 13, Christopher is 8. Hulle is drie selfstandige seuns, propvol selfvertroue. Die bosliefde bly brand in hul harte. Daaroor kan ‘n mens nooit dankbaar genoeg wees nie.

Op my kamera is honderde kosbare foto’s: kinders, olifante, buffels, leeus, luiperds, renosters; Sabiepark se resident-najalabul; bosbokkies wat die bloedrooi worsboomblomme by die piekniekplek verorber; die nekke van die nuwe span kameelperde wat bo Sabieparkbome uittroon; troppe, troppe wildebeeste en sebras bokant Satara; hope koedoes; kweleaswerms wat die lug swart kleur.

Van die wintervakansie van 2017 sal die foto’s die albums laat swel.

Een ou sal ek nooit weer afneem nie: Brood, die vlakvarkbeer met die indrukwekkede tande. Hy het ‘n luiperd ten prooi geval.

So stapel die jare op – elk met sy eie dinge.

KANNIEDOOD-KOERANTMAN

Augustus 31, 2017 in Uncategorized

Hierdie Hennie van Deventer-ou moes beslis ‘n koerantman gewees het” – kollega Sarel Venter se kommentaar ná ‘n vinnige koekeloer na die omslag van “Laatoes – kykweer van ‘n kanniedood-koerantman”.

Sarel is in die omgewing van die kol, maar nie presies daar nie. Vervang asseblief die “moes gewees het” met “moet wees”. Die boodskap van die boek is juis dit: ná 20 jaar van aftrede bly hierdie kanniedood steeds in hart en niere joernalis. Het nou nie meer ‘n koerant om sy “passievolle drif” (kollegas se formulering) uit te woed nie; woed hom dus maar uit in koerante en tydskrifte, op webblaaie en in blogs (en boeke!).

In die 55 hoofstukke en die 275 bladsye van “Laatoes” is ‘n seleksie uit gepleegde joernalistiek sedert einde 1997 –nogal ‘n aansienlike massa materiaal.

Hope kykies word in talle hoofstukke gebied in my loopbaan van 36 jaar by koerante – van my kennismaking met “Die Volksblad” as kleuter aan Oupa Visser se voete tot my eerste besoek, nou anderdag eers, aan die imposante Mediasentrum in Johannesburg, waarvoor ek dekades gelede die grond uitgesoek het.

Die boek is egter geen biografie nie. Verre daarvandaan. Dis eweseer ‘n boek oor mense as ‘n boek oor die perswese en koerante. In minstens 20 van die 55 hoofstukke word op mense gefokus: van die grootste van groot kokkedore tot kollegas met wie ek by koerante en later in die hoofkantoor van die Pers skouer aan skouer gewerk het.

Louis Esterhuizen stel dit in sy voorwoord (‘n voorwoord “om van te droom”) vir my mooi: “In Hennie van Deventer se loopbaan en lewe het dit hom geluk om paaie te kruis met talle indrukwekkende persoonlikhede binne ons kultuur-historiese landskap. Hulle het hy oor jare heen as vriend, kollega of vertroueling leer ken; iemand wat nou oor hulle en hul wedervaringe kan skryf as ’n ouer, waarderende skrywer wat sterk onder die indruk staan van die verbygaande aard van dinge.”

Uit Pers-geledere sluit dit persoonlikhede in soos Piet Cillié, Ton Vosloo, Eric Wiese – pas so redeloos in sy eie huis in Kaapstad vermoor – Johannes Grosskopf, Alf Ries, Johan van Wyk, Jan Scholtz, Ben van Rensburg, Fred Schnetler, Pirow Bekker en heelparty andere. Allerlei geheimpies word verklap.

Op die lys van “buitemense” is onder andere Pik Botha (hier in die ongewone rol van kortverhaalskrywer, smeulend van passie); ds. Okkie Raubenheimer (Afrikaanse Paulus); Gustav Hoexter (gulste gasheer in Sabiepark); Wynand Mouton (ware aristokraat); Barnie Human (motormagnaat), John Murray (halsstarrige Suid-Afrikaner op wie die hertogdom van Atholl geval het) en W.D. Kotzé (aardse skrywer uit die Kalahari).

Dit het my nie net geluk om in my loopbaan met sulke indrukwekkende mense paaie te kruis nie, maar om by van die grootste koerantstories van die era ten nouste betrokke te wees. In “Laatoes” is ‘n hoofstuk oor die skokkende moord op dr. HF Verwoerd en die asemrowende eerste hartoorplanting deur prof. Chris Barnard. Besoek saam die boeiende Hartmuseum.

Sabiepark, my geliefde bostoevlug, en die Krugerwildtuin lewer ook heelwat stof. Ek skryf oor luiperds, ratels, gevegte met leeus, natuurboeke van groot waarde en betekenis …. En van bosmense van hoë stoffasie.

Die kerk en kerkmense , die geskiedenis en die politiek word aangeroer. Ek skryf oor ‘n kerkbasaar wat met ‘n “skiet-gebed” geopen word en van “boerematriek” by ds. Beyers Naudè in 1957.

My sportskrywervriende sal dalk skeef opkyk, maar ek takel sport: rugby en boks – Hennie Muller (my rugbyheld), Gerrie Coetzee en Kallie Knoetze (die twee Boerseun-swaargewigte).

My liefde vir motors kom in meer as een hoofstuk na vore. Hoekom is my registrasienommer TY 24 WP, al is ek ‘n Bul?

Op persoonlike vlak, is hoofstukke oor spesiale mense na aan my, salige vakansies (Buffelsbaai en die Queen Mary2), Kollegetehuis op Tukkies en Harvard waar ek die voorreg gehad het om 40 jaar gelede Nieman Fellow te wees. Ek verplaas ons matriekklas van 1957 op Potch-Volkies in die moderne tyd en bespiegel, tong in die kies, oor hoe ons klomp by ‘n “Plett Rage” sou rinkink het. Wie sou dalk ‘n T-hempie laat waai het?

Van die hoofstuk-titels in die boek is: LIEWE BLIKSEMS (oor ratels), OTJIE MET ’N CV, DIE SOOL EN DIE KOUS (oor lekker koerantopskrifte), ELKE OGGEND GATOORKOP (Johan van Wyk), KAALBAS EN STRIKDAS, VYFTIEN BOTTELS BRANDEWYN, VERMOMDE ENGELTJIE (Piet Cillié) en PROFEET IN ROOI PAJAMAS Alf Ries).

Dit verklap hopelik dat hierdie “lewensverslag” (Louis E se woord) geen stroewe, formele boek is nie – nee, sterk informeel, hoor, met ‘n goeie skeut humor en selfs stoutigheidjies plek-plek.

Hoop maar die resep werk vir die leser. Laat weet gerus.

•“Laatoes” is binnekort by boekwinkels op die rakke. Kan nou reeds bestel word by Naledi: http://naledi.online/

ORGAN SE FOTO

Augustus 23, 2017 in Uncategorized

Mense wat Sabiepark se piekniekplek ken, sal seker nie verbaas wees nie dat daardie seer geliefde stukkie grond aan die Sabierivier in my oë die heerlikste werkplek in die land is.

Die man wat daar die septer swaai, Organ Ongeni, se dag kan insluit ‘n leeuvangs vlak voor sy oë, ‘n trop olifante wat met ‘n gedruis die water inplons of honderde buffels wat die riete skielik swart spikkel. Soms kom soek ‘n luiperd sonnetjie of maak dorstige renosters ‘n draai.

Met ‘n kamera wat hy present gekry het, het Organ al ‘n indrukwekkende fotoportefeulje opgebou. Hy het hom in die neem van natuurfoto’s begin verdiep, en verras vriend en vyand met die voortreflike foto’s wat hy so tussen sy ander werksaamhede deur by die piekniekplek neem. Sabiepark se eienaars kan nie genoeg van sy spogfoto’s op hul Sabiepark-webblad kry nie.

Organ Ongeni.

As kind het hy een oog in ‘n spelery met maats verloor. So met die een oog, is hy egter vinnig om elke teken van lewe waar te neem, op ‘n goeie fotohoek te besluit en met ‘n ferm hand te fokus. Daardie ferm hand bied hy vriendelik aan as jou eie hand met die skielike aanblik van ‘n luiperd of ‘n leeu te veel bewe om ‘n goeie foto te neem!

Gister verras Organ my met twee pragtige foto’s op sy kamera: ek en gade Tokkie wat op ‘n gunstelingbankie sit en kyk hoe ‘n stewige teeltrop olifante wat in en langs die Sabierivier paradeer.

In amper 20 jaar het die Van Deventers kosbare Sabieparkfoto’s versamel. Hierdie is van die kosbaarste. Die twee oues op die bankie wat die grootvoete dophou, is treffend simbolies van die oneindige plesier wat die plek ons gee.
Die foto – amper se ek ikoniese foto – gaan beslis ‘n ereplek teen die muur van ons woonkamer by Wildevy 154 vind. Dankie hiervoor, Organ – ek skuld jou, my vriend.

Maar so spesiaal soos die foto vir ons is, is dit nie die enigste rede vir verskuldigde dank aan die piekniekplek se nederige, wellewende en altyd hulpvaardige baas van die plaas nie. Skoondogter, Mariza, het al daaroor geskryf, maar ek wil dit ook graag hier te boek stel dat Organ so goed is vir ons outistiese kleinseun, Migael (10), met sy sware vrag mediese probleme.

Die kombinasie van die rustige Sabierivier plus groot grasperk en gedugte bome) asook die meelewende Organ, self die vader van twee, het klaarblyklik ’n kalmerende invloed op die hiper-aktiewe seun. Hy sal doodgelukkig ure om saam met Organ blare ophark en ander takies verrig, terwyl sy pa, Johan, vir hom eiervrug braai. Vleis is een van die vele kosse wat, helaas, nie vir ou Migael beskore is nie.

In hul omstandighede is Sabiepark, en die piekniekplek, vir hulle ‘n ware toevlug as hulle in die somervakansie ‘n week of twee ‘n wegbreekkans kry. Gereelde uistappies piekniekplek toe is hoog op Migael se voorkeurlys.

“Oorgan is ‘n nederige man met ‘n sagte hart. Migael sien altyd uit om hom te sien. Hy maak altyd tyd vir Migael al is hy daarop gesteld om hard te werk om die piekniekplek so netjies en aantreklik as moontlik te hou,” meen Mariza.

Organ se buitengewone noemnaam kom van sy moeder se liefde vir musiek. Dalk is dit die rede dat hy foto’s neem wat soms ‘n Mozart-kwaliteit het – en dis ‘n pluimpie wat ek werklik bedoel.

KLINK ‘N OTTERMAKLOTTERTJIE!

Augustus 16, 2017 in Uncategorized

Lorinda se otters.

Die Krugerwildtuin bestaan natuurlik uit veel-veel meer as net die Vyf Grotes, algemeen bekend as die Groot Vyf. In van jou beste wildtuin-ervarings figureer soms nie eens een van die grotes nie. Meermale sommer doodgewone ou diertjies soos otters.

In die amper 20 jaar dat ek en Tokkie al Sabiepark toe kom – ons trek nou seker by ons 50ste vakansie hier – het ek al iets soos 15 albums vol foto’s van dieretonele, kuiertjies by kampvure en dies meer. ‘n Foto van otters ontbreek.

Ek sal spreekwoordelik my voortande gee vir ‘n vrolike otterfoto soos die een hierby. Lorinda Steenkamp, amperse buurvrou in Wildevylaan, het die foto Saterdag by die piekniekplek geneem.

Ek sal, terloops, my voortande plus die een of ander premie gee vir ‘n foto van ‘n ietermagog. Anders as otters het ek daardie gedierte nog net in museums gesien. Otters het ek wel al by die piekniekplek gesien, die eerste keer in 2001.

In my Sabiepark-verslagboek nommer drie (nie te verwar met ‘n foto-album nie) het ek op 2 Augustus 2001 die volgende neergepen: “By ons piekniekplek het ons ‘n otter met ‘n vis in sy bek vinnig stroom-af sien swem. ‘n Seekoei se gramskap is duidelik gewek deur die lastige rusverstoorder.”

Niggie Susanet Smith wat by was, het in haar stukkie in dieselfde boek die volgende kwytgeraak wat my laat wonder presies wat sy bedoel het: “Ek hoop net die vis in die otter se bek neem nie later nog onbekende afmetings aan nie.” Ek raai ons vis het, soos die vis in baie vistermanstories, ook al hoe groter geword soos ons vir mense daarvan vertel het.

Nog iets waaroor ek gewonder het, is of Lorinda se otter dalk ‘n kleinding (agter-kleinding?) van ons otter met die vis in sy bek kan wees.

In Riëtte Conradie se heerlike diereboek “Aardwolf tot Ystervark” lees ek ‘n aanhaling wat skynbaar korte mette van daardie teorie maak. “The otters, as a family, are gregarious, affectionate, inquisitive, happy-go-lucky, cheerful, easy-going clowns; roving gypsies of the wild”, skryf Bruce Kinloch.

Swerwer-sigeuners? As mnr. Kinloch se beskrywing in die kol is, is dit seker onwaarskynlik dat een familie 16 jaar lank – die hele leeftyd van die patriarg of matriarg – in dieselfde omgewing sal vertoef.

Maar dan: die Sabierivier soos dit hier voor Sabiepark verbykabbel Mosambiek toe, is nie sommer enige omgewing nie. As ek ‘n otter was, sou ek dit waarskynlik ‘n absolute voorreg geag het om my kinders nêrens anders nie as juis in hierdie idilliese dierehemel groot te maak.

Dis vir my ‘n romantiese ding om te glo die otters wat Lorinda Saterdag afgeneem het, en die otter wat ek in Augustus 2001 voor my sien verbyswem het, dieselfde stamboom het.

Ek drink laat vanmiddag by die piekniekplek een of twee ottermaklottertjies op die gesondheid van ons ottertjies (noem hulle die mustelidae sabiparki). Mag hulle en hul nageslagte nog lank en gelukkig hier in onse waters kerjakker.

Van die Vyf Grotes gepraat:

My en Tokkie se jongste ervaring met die vyf is nogal vermeldenwaardig, meen ek: het al vyf die laaste week by Sabiepark se piekniekplek gesien. In net vier besoeke.

Op 8 Augustus. so teen 13:30, drie van die Grotes gelyktydig gesien: leeu, olifant en buffel. Op 12 Augustus die legendariese luiperd van die kontrei, Vin Diesel, met sy nek soos ‘n vaskopstut, en ‘n dag later, op 13 Augustus, ‘n renoster, sy maag swart van die modder.

Ons het al voorheen die vyf daar gesien, maar in so ;n kort tydsbestek? En in net vier besoeke? Nie eens naastenby nie.

Net die olifant het werklik naby gekom. Een het hom boeglam geskrik toe hy die mense so naby sien. Die ou het verontwaardig, trompetterend en met wapperende ore onder die bruggie waarop ons gestaan het, deurgestorm.

Twee dinge gehad om die aand te vier: die proewe van my boek Laatoes – Kykweer van ‘n kanniedood-koerantman het vroeer die dag opgedaag.