Ter helle neergedaal?

September 6, 2012 in Sonder kategorie

(Hierdie stuk het in die Kerkbode verskyn.)


Wat beteken “ter helle neergedaal”? Op soek na ’n Bybelteks word tradisioneel verwys na 1 Petrus 3:19: “En so het Hy na die geeste in die gevangenis gegaan en daar sy oorwinning aangekondig.” Met “die gevangenes” word die doderyk bedoel – in die Geloofsbelydenis die Griekse hades, in Afrikaans met “hel” vertaal.

Baie hedendaagse voorstellings van die lewe ná die dood is positief: die “ander kant” as ’n herontmoeting met geliefdes en ’n ervaring van lig en sielerus. In die Jodendom van Jesus se tyd was dit nie vanselfsprekend nie. Die toestand waarin dooies verkeer, is dikwels as skaduagtig voorgestel.

Die Hebreeuse woord vir die doderyk, sjeôl, dui in die Ou Testament op iets afstootliks en skrikwekkends. Dink aan Psalm 18:5: “Bande van die dood het my vasgetrek, strikke van die dood het my bedreig.” Of Psalm 6:5: “Iemand wat dood is, kan tog nie u Naam bely nie.” Verlossing is dan nie, soos in die hedendaagse mitologie, bevryding van die siel uit die liggaam nie, maar behoud in die lewe: “U het my gered van die doderyk, my aan die lewe gehou toe ek al op pad was na die dood toe.” (Ps. 30:3) ’n Siel sonder liggaam was geen aantreklike gedagte nie!

Verbaas dit dan dat Jesus, in die aangesig van die dood, die woorde van Psalm 22:2 uitroep: “My God, my God, waarom het U my verlaat?” (Mk. 27:46; Mt. 15:34) Ook vir Hom was die dood “bande” en “strikke”.

Tog is die neerdaling ter helle dikwels as ’n oorwinning voorgestel. Volgens sommige vroeë Christene het God (nie letterlik nie, maar as ’t ware) ’n ooreenkoms met die Duiwel aangegaan: Laasgenoemde sou die siele in die doderyk vrylaat in ruil vir die siel van Christus. So het dit dan ook gebeur, maar omdat Christus die Seun van God is, het sy aankoms in die doderyk dié ryk vernietig. Sy Goddelikheid was die hoek in die aas wat deur die Duiwel verorber is!

Sulke verhale het nooit amptelike dogma geword nie, want onderhandeling met die bose of slinkse bedrog strook nie met die Christelike Godsbeeld nie. Die gedagte van Christus Victor, Christus die Oorwinnaar, is egter nie agtergelaat nie, ook omdat dit Bybels is: “Hy het elke mag en gesag ontwapen en hulle in die openbaar vertoon deur hulle as gevangenes in die triomftog van Christus mee te voer.” (Kol. 2:15)

Skynbaar teenoor hierdie triomfantlike voorstelling, word Christus se neerdaling ter helle ook dikwels met vernedering en selfontlediging verbind. Die volgorde “gely … gekruisig, gestorwe … begrawe … en ter helle neergedaal” word dan só verstaan dat God self in Christus tot in die diepste duisternis van ons bestaan afgedaal, en ons verlorenheid gedra, het.

Staan triomf teenoor selfontlediging? In 1 Petrus hou Jesus se besoek aan “die gevangenes” verband met Christene se lyding in ’n wêreld waar hulle vreemdelinge is. Sulke skynbaar sinnelose lyding moet hulle nie afskrik nie, sê die briefskrywer, want God kan déúr lyding heen oorwin.

Omdat Christus van God verlate was, is God ook “deur donker dieptes” (Ps. 23) by ons, is ons nóóit alleen nie: “gaan lê ek in die doderyk, is U ook daar.” (Ps. 139:8)

As ons selfs in ons Godverlatenheid nie van God verlate is nie, maar “in Christus” (Rom. 6:13), dan het Christus ons ook nie agtergelaat toe Hy “op die derde dag weer opgestaan het uit die dode” en “opgevaar het na die hemel” nie: “soos Christus … uit die dood opgewek is, (sal) ons ook so ‘n nuwe lewe kan lei.” (Rom. 6:14)

Christus red ons nie ván die liggaamlike lewe nie, maar vír dié lewe, “en dit in oorvloed” (Jn. 10:10).

* Stuur ‘n e-pos met die woord “Ja” in die onderwerpveld na dinknet@litnet.co.za om oor nuwe inskrywings op hierdie blog ingelig te word.

4 antwoorde op Ter helle neergedaal?

  1. So die siel kan in bande en kettings gevang word???
    Hahahaha!!!!
    Julle xten outjies…

  2. Wat is hiedie “siel”?

    Kan jy joune vir my wys as ek vir jou ‘n mes bring?

  3. MarynaM het gesê op September 9, 2012

    Dankie

Laat 'n Antwoord

Jou e-posadres sal nie gepubliseer word nie. Vereiste velde word aangedui as *.