Hoe lank sal “questions” nog ge-“beg” kan word?

Julie 29, 2010 in Sonder kategorie

“‘n Lelike ding het sy kop daar agter die berg uitgesteek,” het my standerd 1- oftewel graad 3-juffrou die dag begin, en ek het onwillekeurig by die klasvenster uitgeloer na die enigste baken in die Ooste van Pretoria wat dalk as “die berg” sou kon kwalifiseer: so ‘n heuwelagtigheid na die kant van Pretoria Boys High toe. In my geestesoog het ek my verbeel hoe ‘n “lelike ding” se kop sou lyk as dit so agter die berg uitkom: donkerswart met sulke skerp oortjies …

 

Dit blyk egter toe dat die juffrou iets anders in gedagte gehad het, en dat die berg (en, snaaks genoeg, ook die kop) dus metafories bedoel was. Ja, die lelike ding wat sy kop daar agter die berg uitgesteek het, is dat kopluise in die omloop (verskoon die woordkeuse) was!

 

Nou ja, ‘n lelike ding het al weer sy kop uitgesteek, nie van agter die berg nie, maar in koerante en tydskrifte, en op die internet: ‘n verkeerde gebruik van die frase “to beg the question”. Ek kan sweer ek het hierdie lelike ding eers die afgelope paar maande die eerste keer sy kop sien uitsteek. Is dit toeval dat ek dit nog nie raakgesien het nie, of is dit (soos ek vermoed) ‘n splinternuwe meem wat in ‘n kort tyd die taal van duisendes begin besmet het?

 

Let wel, ek praat nie hier van mense wat Afrikaans, Nederlands of ‘n ander vorm van nie-Engels as moedertaal het, en daarom, in plaas van Engels, eerder Ingels, Nederlish of Seffrican English besig nie. Ek praat van moedertaal-Engelssprekendes, en geleerdes daarby. ‘n Voorbeeld uit ‘n resensie van Timothy Parsons se boek The Rule of Empires:

 

“… in the case of Roman Britain, armed revolts beginning in 47 C.E. not only killed tens of thousands of Romans, but also desecrated Roman temples and other cultural symbols – begging the question as to why the Britons valued the Roman Empire as ‘good for them’.”

 

Wat die resensent natuurlik wóú sê, is “… raising the question …”: Die aaklige gevolge van Romeinse oorheersing in Brittanje laat die vraag ontstaan, of roep die vraag op, hoekom die stomme Britte dit dan as goed vir hulle beskou het.

 

Nog ’n voorbeeld (die opskrif van ’n artikel op autoblog):

 

“Delayed Civic begs the question: Has Honda lost the plot?”

 

En nog een (nogal uit die Telegraph – en dus nadat dit deur ’n sub se oë gegaan het):

 

“Tiger Woods: his televised apology begs the question of sincerity”

 

Nee! Nee! Nee!

 

“Begging the question” beteken nie om vir ’n vraag te bedel nie, maar (soos Wikipedia dit tereg uitlê) dieselfde as “petitio principii” of “assuming the initial point”. Dit verwys na “a type of logical fallacy in which the proposition to be proved is assumed implicitly or explicitly in the premise”. Hier is ’n voorbeeld van die korrekte gebruik (uit Stephen E. Lammers en Allen Verhey se On Moral Medicine):

 

The Pope rejects this view by stating simply that a single intercourse made intentionally infecund is intrinsically dishonest. But this begs the question. It is being argued precisely that the honesty of intercourse derives, not just from the individual act, but from the whole orientation of the marriage.” (kursief bygevoeg)

 

Die pous reageer op ’n argument deur een van die kerk se adviserende kommissies. Volgens die kommissie kan die eerlikheid van ’n seksuele daad nie in isolasie van die aard van die betrokkenes se verhouding beoordeel word nie. Die blote feit dat ’n spesifieke seksdaad doelbewus onvrugbaar gemaak word, maak dit dus nie oneerlik nie. Wanneer die pous nou sy teenargument aanvoer, is een van die premisses daarin dat enige seksdaad wat doelbewus onvrugbaar gemaak word oneerlik is. Daarmee neem hy uit die staanspoor egter reeds aan wat hy wil bewys. Hy “beg” dus die “question”.

  

’n Wenk: As “begs the question” of “begging the question” gevolg word deur ’n dubbelpunt wat ‘n vraag inlei, of deur “whether”, “of”, of iets dergeliks, dan kan ’n mens byna seker wees dit word verkeerd gebruik. Die frase moet gevolg word deur ‘n punt, ‘n kommapunt of iets soos “because” of “since”.

 

Maak dit saak as dit verkeerd gebruik word? Ja! Want die gevolg van die verkeerde gebruik van ‘n bruikbare frase is dat die regte gebruik ook onmoontlik word: As iemand nou, soos in die laaste aanhaling hierbo, die frase reg gebruik en daarmee iets belangriks sê, dan gaan hy of sy verkeerd verstaan word. Dit word dus al hoe moeiliker om iets wat dikwels (alte dikwels!) nodig het om gesê te word, gesê te kry. En dan kom mense soos die pous weg met “begging the question”.

 

Ten minste kon hierdie spesifieke lelike ding nog nie sy kop in Afrikaans uitsteek nie, want in plaas van “dit bedel die vraag”, sê ons mos sommer: “Dis ’n sirkelredenering!”

 

* Stuur ’n e-pos met die woord “Ja” in die onderwerpveld na [email protected] om oor nuwe inskrywings op hierdie blog ingelig te word.

12 antwoorde op Hoe lank sal “questions” nog ge-“beg” kan word?

  1. Mense soos Daniel Dennet en Richard Dawkins probeer die woord “brights” as verwysing na ateiste invoer. Hulle het ook heelwat ondersteuners vir hierdie woordgebruik, veral uit addolesente kringe …

  2. Unicorn007 het gesê op Julie 29, 2010

    Ja, moet se^, as self n ateis is daardie tipe arrogansie walglik.

  3. Unicorn007 het gesê op Julie 29, 2010

    Nog een wat my pla is : “At this point in time”. Wat presies beteken dit en wanneer word dit korrek gebruik?

  4. WILHELM VAN DEVENTER SKRYF:

    “Hierdie keer bedel Dinknet die vraag of al die rolspelers op voetsoolvlak taal maak of die taal moet praat wat deur ingeligte waarnemers gegenereer word?”

  5. Daar’s nou ‘n groot vraag! Ek dink nie dis die een of die ander nie. Die vraag vir my is eerder: Word die taal verryk of verarm? Ek vind dit jammer as ‘n woord wat iets spesifieks aandui gebruik begin word vir iets anders waarvoor daar reeds ‘n woord is, want dan is daar een minder ding wat gese kan word.

  6. Jy vra my vas. Wat my weer grensloos irriteer, is daardie Amerikanisme wat deesdae inkruip: “As far as such and such issue …” … en dan wag jy vir ewig op daardie “is concerned” wat nooit sy opwagting maak nie! En moenie laat ek begin oor “leerder”, “opvoeder” “onderrig en leer” en ander pedagogiaanse nuutskeppings nie!

  7. O ja, en “government” ipv “the government”. So asof dit nie maar net die regering van die dag is nie, maar ‘n soort persoon met die eienaam Government. Iets soos Big Brother.

  8. Stefaan het gesê op Julie 30, 2010

    Laat my dink aan “niemand sê my ook niks nie” of “aan die einde van die dag” of “ek is nie so opgebring nie” (ek is nie so grootgemaak nie). Lg klink maar naar!

  9. Absoluut! En wat van “op die OU-einde van die dag”?

    Dan is daar ‘n radio-omroeper wat mense uitnooi om “via the SMS” hul menings in te stuur. Is ek verkeerd of moet dit “by SMS” wees? ‘n Mens se tog “by phone”, “by fax” ens.?

  10. WILHELM ANTWOORD:

    “Met jou, dit was sommer ‘n laataand stukkie onsinnigheid!”

  11. Nee jammer, Regardt, jou brief slaag juis vanwee jou netjiese taalgebruik. Jy sal harder moet probeer.

  12. Puik geskryf.

Laat 'n Antwoord

Jou e-posadres sal nie gepubliseer word nie. Vereiste velde word aangedui as *.