Die sewentiende veer

November 3, 2019 in Uncategorized

Die karakters in Nanette van Rooyen se nuwe boek voel vir my soos daardie Chinese porseleinbakkies wat gebreek het, en dan weer met goud aanmekaar gelas is. ’n Mens noem die vreemde kunsvorm Kintsugi. Die stukkende kunswerk kry meer waarde deur stukkie vir stukkie weer met liefde en goud gelas te word.

Koop Die sewentiende veer en lees dit voor die resensente met spoilers begin. Die titel verwys na ’n baie belangrike veer, maar ek gaan nie sê hoekom nie.

Ek wil wel noem:

  • Lara woon saam met haar ma en dié se vriend. Hulle is ’n klein, disfunksionele gesin wat tog baie lief is vir mekaar.
  • Lara werk vir ’n tatoe-kunstenaar.
  • Lara weet nie haar pa is nie, en dit grief haar.
  • Alex het in ’n kinderhuis grootgeword. Daar ontmoet hy ’n alleenloper wat na uile en ander voëls omsien. Dié man en sy uile word Alex se enigste familie.
  • Alex werk in ’n bekende koffiewinkel in Kaapstad, die ene steampunk.

Ons ontmoet die karakters wanneer Alex na Lara gaan soek. Lees self hoe en hoekom.

***

Jeugromans, Bildungromans en teikenmarkte?

Van Rooyen se boek is fantasties. Dit is dalk “jeugroman”, maar alle ouderdomme van 13 af op moet dit lees. Die boek is kort en die temas is so geskryf dat ’n onderwyser nie ’n toeval sal kry as ’n leerder dit in die klas wil gebruik nie, maar die karakters is rond genoeg afgewerk om enige ouer leser ook te bekoor.

Jeugboeke is nie mak nie. Dink maar aan Fanie Viljoen se baie bekende Breinbliksem (Tafelberg) of sy uitstekende Pleistersvir die dooies (LAPA). Albei moet, soos Nanette van Rooyen se Die sewentiende veer (LAPA), of Jan Vermeulen se Soen (Tafelberg) en Oopmond (LAPA), ook deur volwassenes gelees word.

As jy nie Sally Partridge se boeke ken nie, dan moet jy hier kliek. Hulle is briljant. Ja, hulle werk as jeugromans, want in Engels lees skooljuffers makliker moeilike onderwerpe, maar nog eens is dit net onnosel groot mense (wat dit ook al mag beteken) wat nie Partridge se boeke sal wil probeer nie. Tafelberg kan baie, baie trots wees op haar.

Dan het jy dikker, meer verwikkelde romans waarin die temas meer gewaagd is, dink maar aan Halley se komeet (Wenkbrou) deur Hannes Barnard. Daardie karakters is jonger as Van Rooyen se karakters, maar die temas word anders aangepak. Dit is hoekom ons dit as ’n Bildungsroman geklassifiseer het.

Dink ook Lucia Prinsloo se Vegters (Wenkbrou) waar die hoofkarakters slegs ’n paar jaar uit die skool uit is. Dit is een van die groot boeke van 2019. Op watter stadium is ’n boek dus vir “ou mense”?

My kontensie is dat alle mense goeie boeke moet koop, lees en geniet.

Die sewentiende veer is dunner en effens minder verwikkeld as van die ander wat ek hier bo noem, maar dis in die eenvoud dat ’n mens die gebreekte karakters teen die lig sien om hulle goue inlaswerk te bewonder. Hulle is nie almal super ryk, super mooi, super arm of super slim nie. Van Rooyen skep MENSE.

Sy betrek ook werklike gebeure, soos die bekendstelling van Flori Schrikker en Koelsoem Kamalie se Soettand by die Rhodes Memorial, om egtheid aan haar karakters te verleen. Ook Dana Snyman word ’n wonderlike kamee geskenk in hierdie boek.

Ek self is nie gek oor ’n eerstepersoonverteller nie, hoewel die meeste jeugboekskrywers dié verteltoon aanneem. Die voordeel van dié verteltrant is egter ’n intieme stem wat ons nie makliker anders sou kry nie. Van Rooyen doen dit baie goed. Jy beleef elke seer, elke oomblik van verwondering en elke enorme selfondersoek baie, baie intens.

***

Van Rooyen verjaar vandag.

In die boek speel vere van baie verskillende soorte voëls ’n baie groot rol. Lees self. Ek gaan nie verklap nie.

Al wat ek gaan sê is: Nanette, op jou verjaarsdag stuur ek vir jou veer uit Kanada. Dit is opgetel deur ’n lid van die inheemse bevolking en ingebind in ’n droomvanger. Dit het met ’n lang ompad by my beland. Ek het geen idee aan watter voël dit behoort het nie. My droom is dat Die sewentiende veer deur baie mense gelees en waardeer sal word.

Leave a reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *