Jy blaai in die argief vir 2019 September.

by crito

Kortliks

September 23, 2019 in Uncategorized

Sushi en Shosholoza, deur Erns Grundling. Resensie: Marian van Wyk. (Rapport Boeke)
Marian van Wyk se naam duik nie gereeld op as resensent nie. Ook maar goed so. Sy begaan een van die groot sondes van die resensiekunde. Span 1269 woorde in om iets te sê wat in 100 afgehandel kon gewees het. Teen paragraaf vier begin mens wonder hoekom sy so heftig reageer, en haar slotopmerking in parentese laat jou besef presies wat makeer aan haar bespreking. Vlieë-afvangery in die gedaante van kritiek. Mens snap dat Van Wyk au fait is met Japan en Japanse kultuur; die doel van die resensie is egter om aan te toon of Sushi en Shoshaloza ’n goeie, leesbare boek is of nie, en nie om te bewys dat die resensent die boek beter sou geskryf het en ook beter toegerus is om ’n projek soos hierdie aan te pak as Grundling nie.

Die wolkversamelaars, deur Nadia de Kock. Resensie: JB Roux. (Boeke24)
Ek laat JB Roux se resensies gewoonlik aan my verbygaan, maar ’n kollega vestig my aandag op hierdie juweeltjie: “Die wolkversamelaars lees so vlot soos ’n populistiese roman …”

Klikbek, deur Sidney Gilroy. Resensie: Francois Bekker. (Boeke24)
Die moderne speurverhaal werp allerhande nuwe dinge op, maar in wese bly die elemente dieselfde. Bekker gee dit toe, maar voel Gilroy verdien aandag danksy die gehalte en aard van sy skryfwerk. ’n Vars oog op Ace se kontrei.

Seks, leuens en die internet, deur Erla Diedericks. Resensie: Riette Rust. (LitNet)
’n Resensie wat my nogal moed gee vir die lewe. Dit is moontlik om intelligent te skryf oor die wasige onderwerp van die seksuele lewe ná 50, en ’n resensent kan sonder gemaakte vroomheid daarop reageer.

by crito

Aanloop

September 12, 2019 in Uncategorized

Vloek, deur Rudi van Rensburg. Resensent: Jonathan Amid (Rapport Boeke)
’n Resensie met ’n lang aanloop oor die krimi-genre en Rudie van Rensburg se plek daarin. Is dit werklik nodig om al die dinge te weet voordat die resensent by die roman self uitkom? Ja, beslis. Mense wat Amid se resensies volg, sal weet dat hy die resensent se rol goed verstaan. Kritikus, kolporteur, mediaman. Resensente som nie ’n boek se verhaal op nie. Aan die kern van alles wat hy hier oor Van Rensburg se skryfkuns sê, en van wat hy oor Vloek oordra, is die aanduiding wat hy vir die Sondagkoerantleser gee of Van Rensburg nog op dreef is. Inderdaad, sê Amid, en steeds ontwikkelend. Hy skets in breë trekke waaroor die boek handel, maar bederf nie die leesplesier vir die Van Rensburg-aanhangers nie. Sy analise van die verskillende verhaallyne gee genoeg aanduiding van die grein van die roman; sy aanhaling van Sir Philip Sidney se woorde oor misdaadfiksie verklap hoekom hy die roman op hierdie wyse geresenseer het. Vernuftig.

Verslag, deur Clinton du Plessis. Resensie: Barend van der Merwe. (LitNet)
Van der Merwe sê in die begin hy is mos nie ’n professor in poësie nie. Hy reageer uit die krop uit, en daarin lê die waarde van hierdie kort en doelgerigte bespreking.

Tussen toeval en willekeur, deur Kobus Lombard. Resensie: Louis Esterhuizen. (LitNet)
Louis Esterhuizen is een van die mees onderskatte Afrikaanse digters van die afgelope dertig jaar. Dis interessant om te sien hoe ’n deurwinterde digter soos hy reageer op ’n opkomende digter soos Lombard. In essensie is sy reaksie op Lombard dieselfde as wat Barend van der Merwe s’n op Clinton du Plessis is. Die verskil lê in die manier waarop hulle hul uitdruk. Esterhuizen is, by wyse van spreke, ’n professor in poësie, en hy vind die juiste woorde vir sy reaksies.

Doodsengel, deur Madelein Rust. Resensie: Org Potgieter (LitNet)
Ek vermoed daar is ’n paar Afrikaanse misdaadskrywers wat ’n appeltjie te skil sal hê met ’n paar van die stellings wat Org Potgieter sommer in die verbygaan maak. Veral: “Daar is – soos te verwagte – ook baie grafiese beskrywings, maar hulle word op ’n diskrete manier aangebied – dit ril, maar dit walg nie; iets waaraan misdaadskrywers hulle soms skuldig maak omdat hulle kortpad vat en nie oor die vaardigheid beskik nie.” So, as mens se walg-gevoeligheid hoog is, takseer jy skrywers se vaardighede anders as mense wat ’n teenoorgestelde walg-drempel het?

by crito

Geheime

September 2, 2019 in Uncategorized

Zola, deur John Jack Smith. Resensent: Deborah Steinmair. (Rapport Boeke)
Hierdie resensie wek ’n ernstige vraag. Die resensent is  een van die heel knapste ontleders – en kenners – van Afrikaanse misdaadfiksie. Deur die jare leer mens haar aanpak ken. Sy het al gloeiende resensies geskryf, en ook negatiewes. By laasgenoemde het sy altyd met begrip vir die skrywer haar kritiek verwoord. Ek herinner my gevalle waar ’n stip lesing van ’n skynbaar positiewe resensie onthul hoe versigtig sy kritiek uitspreek. Sy is self skrywer, en weet hoeveel skade skerp woorde kan aanrig. In hierdie geval is haar oordeel uiters positief, al kwalifiseer sy dit met ’n opmerking, in haar slot, dat die boek vir sommige lesers dalk té erg sal wees. Sy self was geboei, al het sy kon raai wat die oplossing was. Maar is dit dan nie juis die plesier wat lesers van speurverhale soek nie? Om te kan kragte meet met die skrywer? Het die man my uitoorlê of nie …  Buiten hierdie nietighede is dit ’n baie goeie resensie – nie alleen ten opsigte van die boek nie, maar ook oor die manier waarop Steinmair vir lesers wat niks weet van die boek nie stelselmatig die personasies, storielyn en verwikkeling ontbloot. Waar sake kompleks raak, is as mens weet dat Steinmair deesdae verbonde is aan ’n uitgewershuis, en hier ‘n publikasie van een van haar konkurrente bespreek. Dit is nie ’n ideale situasie nie, en iets wat koerante normaalweg behoort te vermy. Dit plaas Steinmair en haar resensie onder ’n vergrootglas – of sy dit nou verdien of nie.

Hond se gedagte, deur Kerneels Breytenbach. Resensie: Jonathan Amid (Rapport Boeke)
Ja, ek het ook eers die boek gaan lees voordat ek Jonathan Amid se resensie wou takseer. Ek is bly ek het, anders sou ek nie besef het hoe ’n besonderse dans Amid moes dans nie. Amid moes werk met die probleem van hoe ’n mens skryf oor ’n roman wat gebou is rondom ’n geheim – sonder om die geheim te verklap. Goed, resensente van misdaad- en speurverhale het altyd daarmee te make, maar in hierdie geval sou Amid nie alleen sy lesers se pret bederf het nie, maar ook sy eie aansien as resensent geknou het. Sy oplossing was om die roman in die groter literêre konteks te plaas, te fokus op die skrywer se styl en vaardighede. Dit werk, uitermate só. Ek vermoed koerantlesers sou wel terdeë besef het dat die resensent die sluier dig hou oor iets, hond se gedagte gekry het as ’t ware. Breytenbach was baie gelukkig om só ’n resensent te kry. In die proses het Amid ook getoon dat hy nou ontwikkel het in een van die voorste resensente van hierdie era.

Dooiegety, deur Bets Smith. Resensie: Clari Niemand (Boeke24)
Ek is nou heeltemal deurmekaar. Die opskrif sê daar is ’n storie binne-in ’n storie. Die resensent skets die primêre verhaal, maar dan spring sy skielik na “’n Jaar of wat gelede verskyn ’n boek deur een van ons voorste misdaadskrywers …” Is dit die storie binne-in die storie? Lyk my nie so nie, maar wat die ander storie is, word ook nie gesê nie. ’n Resensent moet lesers nie verwar nie. As mens dan moet verwys na ’n ander boek, moet jy die titel en skrywer noem, anders raak sake vir sowel resensent as koerantleser net meer trobel. En dit het niks uit te waai met die boek onder bespreking nie. In hierdie geval het Bets Smith aan die kortste end getrek.

Vloek, deur Rudi van Rensburg. Resensent: Francois Bekker (Boeke24)
Miskien begin resensente nou voel dat die ontwikkelingstrajek waarop Rudie van Rensburg is, van só ’n aard is dat dit nie vir hom moontlik is om ’n swak boek te publiseer nie. Daarom is Francois Bekker se resensie vir my so ’n plesier. Enersyds hanteer hy die verhaal- en karakterelemente met gemak en uitvoerig. Andersyds raak hy die soort dinge aan wat vir skrywer en uitgewer en literator van belang is: Komposisie, styl, beplanning, karakterisering, verdieping, hantering van aksie, spanningsbou, en so meer. Bekker is positief daaroor, en sy negatiewe kommentaar handel oor die onderskeid tussen “telling” en “showing”.  Uitstekend.