Jy blaai in die argief vir 2008 November.

Profile photo of crito

by crito

In die skadu van Loftus

November 30, 2008 in Sonder kategorie

Daar is op hierdie gawe Sondag twee resensies te lese van die digter Loftus Marais se debuut, geskryf deur twee ouerliede van die digterlike lewe, Joan Hambidge en Charl-Pierre Naudé. Dis ‘n toeval vol betekenis – dieselfde twee digters was onlangs (is eintlik steeds) taamlik uitgesproke oor mekaar in hierdie selfde blogomgewing.

Hambidge se resensie is kort, ‘n gespierde reaksie op “Staan in die algemeen nader aan vensters”. Dis al wat ek nodig het om te weet dat ek aan hierdie bundel baie plesier gaan hê, en dat ek dit dadelik moet aanskaf. Geesdriftig, intelligent, selfs ‘n element van humor (via die aanhaling) –puik!

Hambidge sê ook dat die volledige weergawe van die resensie binnekort in Volksblad sal verskyn. Hoekom? Is dit nodig? Sy het reeds op meesterlike manier op LitNet die resensie gedoen.

As sy ‘n langer, meer indringende resensie wil publiseer om ‘n meer akademies gefundeerde bespreking te bied, sal dit vrek goed moet wees om Charl-Pierre Naudé s’n in Rapport na die kroon te steek.  Vir my is Hambidge die grootmeester van die kort (of korterige) resensie. Dit is wanneer sy langer plegings uitstuur dat daar kortsluitings in haar styl kom en sy soms neig na iets in die trant van Zandra Bezuidenhout se bespreking van die nuwe Henk Rall-bundel.

Naudé se skrywe oor “Staan in die algemeen nader aan vensters” is geskryf vir ‘n ander leserspubliek – die meer gekultiveerde deel van Rapport se lesers, mense wat op ‘n Sondag iets meer as ‘n kort blik of ‘n voorlopige mening wil hê.

Naudé is ‘n fenomenale stilis, wat dan ook help met die soort argumenterende, verslagdoenende resensie wat hy hier skryf. Dit is ‘n stylgevoeligheid wat hom help om die slaggate van kwasi-akademiese warboel te vermy. Hy gee baie inligting oor Marais se digkuns, is vreesloos evaluerend en skryf onderhudend, al voel mens teen die einde dat hy sy een oog gehad het op die woordteller en besig was om vol te maak.

Ook jammer dat hy nie raakgesien het dat die omslag verwys na die Tydskrif vir Geesteswetenskappe nie.

In die algemeen was Rapport se Boekeblad vandag ‘n terugkeer na ‘n sekere betroubare peil. Boekeredakteur Rachelle Greeff (of Raquelle Greeff, soos een van RSG se omroepers haar verlede week genoem het) het verlede Sondag ‘n insinking beleef met haar uiters on-kreatiewe hantering van “Groot Verseboek”. Sondagkoerante se lesers het hoër verwagtinge as die lesers van ‘n skoolkoerant.

Daarom volpunte vir die aankeer van Karin Brynard om oor Dana Snyman se “Op die agterpaaie” te skryf. Dit lig die peil van ‘n boekeblad stratoferies as só ‘n gesoute joernalis fokus op die skryfwerk van ‘n top-joernalis.

 

Profile photo of crito

by crito

Toekoms van Afrikaanse resensies

November 29, 2008 in Sonder kategorie


Toekoms van die Boekeblaaie

In die afgelope week het joernaliste by Media24 gehoor dat hul getalle  
verminder gaan word. Dit raak joernaliste by Die Burger, Beeld,  
Volksblad en Rapport. My meegevoel aan almal wat nou in onsekerheid  
lewe. 

Volgens joernaliste is daar groot twyfel oor presies wat gaan gebeur met  
die boekeblaaie van Die Burger, Beeld, Volksblad en Rapport. Dit is  
iets wat my werklik kwel.

Bekyk die saak só: As ek ‘n digbundel publiseer kan ek  
reken daarop dat daar resensies sal verskyn in Die Burger, Beeld,  
Volksblad, Rapport en Boeke-Insig. Dalk sal daar ook kennis geneem  
word in die Mail & Guardian en met ‘n buitekans die Pretoria News.  
Geen resensies in die tradisionele sin van die woord word geplaas in  
Huisgenoot, Sarie en Rooi Rose nie. Die Tydskrif vir Letterkunde is  
deur Hein Willemse oorgegee aan besprekings van dinge wat vir die  
Afrikaanse letterkunde absoluut geen waarde het nie.

Na dese lyk dit na ‘n sterk moontlikheid dat daar net een boekeblad  
uit die Media24-stal van koerante sal wees. My digbundel sal dus een  
behoorlike resensie kry (as ek gelukkig genoeg is dat die  
boekeredakteur ‘n gepaste resensent kies) en moontlik een in Boeke- 
Insig. Dis waarop ek kan reken. Die res is bonus.

Gestel my digbundel kry ‘n negatiewe resensie by Media24 se  
gesamentlike boekeblad. Waar laat dit my? Al kom mense later tot hul  
sinne en gee my die Hertzogprys vir die bundel, daardie een resensie  
sal reeds sy uitwerking gehad het en die uitgewer sal al sit en planne  
maak om die pakhuis se rakke leeg te kry en my bundeltjie te verpulp  
of weg te gee teen die tyd wat die SA Akademie my salf.

Kry ek ‘n positiewe resensie, is alles natuurlik lekker en orraait.  
Maar PG du Plessis en Deon Meyer sal jou vertel dat mens nie altyd  
daarop kan reken nie.

Naspers het in die verlede gesorg dat sy koerante die aktiwiteite van  
sy uitgewerye ondersteun. Publiseer jou boek by Naspers, en jy sal op  
die hande gedra word by die koerante. Dinge het verander. Naspers is  
‘n sambreel-organisasie, en Media24 huisves boeke en koerante. Is  
Media24 besig om nou die rug te keer op Afrikaanse skrywers?

Profile photo of crito

by crito

Resensente in die visier

November 26, 2008 in Sonder kategorie

Wie resenseer die resensente?

Niemand nie. Almal mor, met nou en dan ‘n uitbarsting. Soos nou tussen Joan Hambidge en Charl-Pierre Naude. Dan weer maande waarin iemand nou en dan die hel in raak ,en dan afgekoel word deur mense wat beter weet.

Basta!

Hierdie blog is met liefde opgedra aan resensente en die redakteurs van Boekeblaaie.

Eerste aan die beurt: Marina le Roux. Op haar dag die vaskop-voorryvrou van Iskemus op Stellenbosch. ‘n Wandelende ensiklopedie oor kinder- en jeugboeke.

Wat haar in die oë van dr. Gerrit Brand, Boekeredakteur van Die Burger, die ideale persoon maak om PG du Plessis se Fees van die ongenooides te resenseer.

Maar die geleentheid was te groot vir haar. Pasende Maandag het sy haarself verby die plaasvervangersbank van resensente gedemoveer met ‘n resensie van PG se kragtoer van ‘n roman.

Verbeel jou, ‘n hele resensie sonder ‘n enkele verwysing na die TV-reeks waaruit die boek gespruit het. Of ‘n bespeigeling oor die karakters wat uitgeskryf is vir die boek nie.

En vaderland – geen bespreking van PG se uitdagende besluit om die roman teen die konvensie in te lanseer en dit in die verlede tyd te skryf nie!

Aan die einde van die resensie beken ons gewikste oud-voorryvrou dat sy onwelkom gevoel het by die lees van die roman. Smaak my die fout lê by haar, nie by PG of die roman nie.

Slotsom: Geen toevoeging tot die kanon van goeie resensies nie. Dis ‘n vertoon van woordeskat, ‘n aftellysie van jargon, ‘n louwarm klap in die gesig van PG, wat meer respek verdien het van sowel resensent as boekeredakteur. Vir só ‘n boek soek mens iemand soos Louise Viljoen of Henriëtte Roos as resensent as Deon Opperman of Chris Barnard nie beskikbaar is nie.

Tweede is Zandra Bezuidenhout – ‘n minor poet wat deur dr. Brand aangelê is om Geskrifte van ‘n vermiste digter, Henk Rall se terugkeer tot gepubliseerde digkuns, vir Die Burger te takseer. Die uitgewer, Protea-Boekhuis, kan tereg die hel in wees. ‘n Lang, kwasi-substansiële resensie waarin sy eintlik net probeer wys dat sy die bundel gelees het – en dit is beslis nie die doel van ‘n koerantresensie nie.

Het die boekeredakteur nie aan Bezuidenhout verduidelik dat mense koerantresensies lees omdat hulle ‘n oordeel verwag – én ‘n aanduiding of hulle die bundel moet koop of nie?

 Die vraag het al weliswaar by my ontstaan of Die Burger se boekredakteur dít het wat nodig is. Veral as mens dinge in ‘n groter konteks beskou. As Deon Meyer deur die nageslagte getakseer moes word volgens die respons van die Die Burger se resensent, dan kan hy nou maar van beroep verander. Mariana Malan reageer baie positief op Meyer se 13 uur – maar die resensie is in slaapwandelaar-styl geskryf.  Hoe opgewonde was jy, Mariana? O, ek sien.

Ek het kollegas wat met wydgesperde oë aangemeld het vir werk ná ‘n nag van verbete lees om 13 uur te verorber. Mariana glo skynbaar in die verlangsaming van geesdrif. Gelukkig dan vir Deon Meyer en ons nageslagte dat daar resensente soos Gert van der Westhuizen van Beeld is. Sy resensie van 13 uur toon nog al die tekens van beginner-resensieskryfwerk. Maar gode sy gedank: hy dra sy geesdrif oor.

Wie is Beeld se boekeredakteur? Klop op die skouer, my maat. Nie net vir Van der Westhuizen se resensie nie. Ook vir Jan-Jan Joubert wat Brian Pottinger se The Mbeki Legacy vir Beeld geresenseer het. Hy’s ‘n redaksielid van Die Burger, maar jy sal dit nie glo as jy sien hoe sprankelend hy die kuns van resensieskryf bemeester het nie.