You are browsing the archive for 2014 March.

Stellenbosch – affer innie pad

March 15, 2014 in Geen Kategorie

“Die hospitaal daar in Cloetesdal,” beduie ons gids met die hand, “lyk altyd soos die beach op Tweede Nuwejaar.”

Almal in die taxi lag. Ek dink aan die verkeersknope waarin ek en my gesin self oor die Kerstyd rondom die strande vasgesit het. Die gids-akteur se beeld is duidelik en treffend. Maar agter die grap lê ‘n wrang waarheid: mediese dienste in Cloetesville is oorlaai. Dit lyk nie soos die soort versorging wat mens opper innie pad, in Stellenbosch se goeie buurte kan verwag nie.

‘n Ruk gelede het ek met die akteurs gesels wat die taxi-huiskonsert Stellenbosch – affer innie pad aanbied. Vandag ry ek saam in hulle taxi.

As mense die geskiedenis herskryf, lag niemand gewoonlik nie. Dis mos maar ‘n delikate saak. Die maghebber hou die pen vas en diegene wat dink hulle stories en hulle verlede is van groter belang, moet maar hulle woorde sluk. Maar die twee akteurs saam met wie ons vandag ry, vertel ‘n storie van Stellenbosch wat min mense ken. Dis ‘n ander geskiedenis as die een waarin Simon van der Stel ‘n hoofrol speel. As Simon in die storie voorkom, hang sy onderrok lelik uit. Tog hou op mens selde op om vir die verhale te lag. Dalk lag mens die heel hardste vir mensself.

Verlede Saterdag het ek saam met Nicola Hanekom bus gery met Trippie. Vandag s’n is iets gans en al anders.

Ons sit knus en knap, been teen elmboog ingeryg. Ons ry tussen die argitektuur van Kayamandi, ons beskou hul restaurante (skaapkoppe op oop vure). Als, natuurlik, bewoording by ons gids gesteel.

En het ek my verspreek deur van Cloetesdal te praat, reg aan die begin? Plaaslike inwoners weet dat Cloetesville die Dal is en Idasvallei die Vlei. En in die Dal daal ons affer en affer, Smartietown binne. Kinders speel in die riool. Later kronkel ons terug na Langstraat. Ons ry by skole verby, ook ‘n teater. En uiteindelik gaan eet ons Kabous se vetkoek en drink wyn in die huis wat die akteurs ons vertel hulle s’n is.

Foto: Kabous Meiring

Teen daardie tyd het hulle ordentlik met my kop gesmokkel en vra ek een van die mede-gehoor-saamryers of die twee akteurs dalk werklik getroud is. Vir my is dit nie meer onrealisties dat die huis dalk werklik aan hulle behoort nie. Toe lui die telefoon. Mathilda antwoord en haar gesig verander.

“Gou,” beveel sy. “Sit neer julle glase, dissie ons hysie.”

Ons is terug in die toneelstuk. Almal word teruggeboender in die taxi’s. ‘n Baie slim manier om ‘n soort produksie af te sluit wat ek vermoed nog nooit aangebied is nie.

Dalk is hierdie nie heeltemal so ver verwyderd van Trippie in een opsig nie. Ons neem deel. Ons het vrywillig ingeklim, maar as die deur agter ons toegetrek word, is daar van wegvlug van die sosiale kommentaar geen sprake nie.

As ironiese naskrif tot die rit moet ek my seuntjie met ‘n hoë koors en stywe nek noodgevalle toe neem vroegaand. Ek mis die Woordfeesproduksies van opper innie pad vanaand. Maar dis ‘n vals alarm, net ‘n lastige virus. En die Mediclinic is besig, maar dis nie die strand op Tweede Nuwejaar nie. ‘n Paar lepels Panado later by die huis is daar introspeksie, opper innie pad.

Groete, Naomi M

US Woordfees 2014: ‘n Gehoor wat nie net kyk nie, maar deelneem

March 12, 2014 in Geen Kategorie

Die US Woordfees vind net een maal per jaar plaas. Dis wild, woes en wonderlik, hoor ek iemand sê. Ek beaam.

Vroeër die week het ek Nicola Hanekom se Trippie beleef. Ek het ‘n vertoning meegemaak waar ek as lid van die gehoor nie net passief kon sit en kyk nie, maar moes deelneem aan wat rondom my gebeur.

Dis die ideaal, dink ek toe, vir die kunstenaar in elk geval. Om mense wat kuns kom beleef uit te daag sodat hulle kan dink oor ‘n produksie. Mens kan nie afsydig staan jeens iets waaraan jy deelneem nie.

Saam met my kinders het ek ‘n verdere praktiese demonstrasie hiervan beleef. Ons het Liewe Heksie en die rolskaatse gaan kyk. Gedurende hierdie vertoning gebeur die voorspelbare, vir jou as volwassene, in elk geval. Karel Kat stap op die verhoog en steek Liewe Heksie se geskenk weg.

"Maatjies," praat hy met die gehoor. "Moet nou nie vir Liewe Heksie sê waar ek haar present gebêre het nie …"

Wat gebeur wanneer hy van die verhoog af padgee en Liewe Heksie weer haar verskyning maak? Reg geraai. Terwyl almal vir haar skree: "Heksie, kyk in die boks!", besef ek: Karel Kat het die deelname van die gehoor suksesvol geaktiveer.

Hier vertolk die slimme Margit Meyer-Rödenbeck die domme heksie op die verhoog.

Terug na die grootmense, wat nie vanjaar by die fees apaties kan staan nie.

In die produksie, Die Goëlaar, word die oë verblind. En met die kop gesmokkel. Daar word gepeins oor die lewe as illusie. Hier is ‘n onderhoud met die regisseur. En natuurlik kan enigeen uit die gehoor wat sy bereidheid verklaar, ‘n vrywilliger wees.

Hoe die man dit regkry om grootmense so ‘n rat voor die oë te draai, weet net hy alleen.

Meerfout, deur die Polony-groep, veroorsaak weer andersoortige interaksie. Jy mag op jou plek bly sit. Maar in jou kop gaan jy ver reis, wil ek amper waarborg. Onder al die strata van wie mens is, gaan daar iewers ‘n laag wees wat herontdek word terwyl die twee aktrises op die verhoog is. Die sinergie tussen die twee is fantasties, die teks vars. Dis nie gemaklik en ongekompliseerd om ‘n mens te wees nie. Soms sny die teks diep. Dikwels lag die gehoor baie hard vir die herkenbaarheid van die karakters se belewenis. Die effek: denk-deelname?

En, terug by die plek waar ons begin het. Van kinders en die plek waar die interaksie met die kuns begin, gepraat …

As jy in Stellenbosch is, maak nie saak hoe oud of jonk jy is nie, gaan besoek die uitstalling van Geliefde TV-sterre.

Die US Wooordfeesprogram beskryf wat jy hier kan verwag:

Kom ontmoet 200 marionette, staaf- en handpoppe wat oor die afgelope 39 jaar deur die Klein Marionette-geselskap en die eertydse modelbou-afdeling van die SAUK-televisiediens ontwerp en vervaardig is. Maak van naderby kennis met die geliefde eerste poppekarakters wat op Suid-Afrikaanse televisie kom praat en kykers betower het, soos ’n gerestoureerde Liewe Heksie, Karel Kraai, Sarel Seemonster, Bennie Boekwurm, Knersus en Oscar. Karakters uit teaterproduksies, soos Die Sielehandelaar, Die Reëngodin, Bang vir ’n Slang, Die Klein Prinsie, Repelsteeltjie en ’n hele paar ander wat gebruik is vir nasionale en internasionale opvoerings, word ook uitgestal.
7 – 16 Maart vanaf 09:00 | Radio Helderberg Klein Libertas Teater | Gratis

Ek en my hele gesin het gaan kyk. Hierdie slag is slegs interaksie met die oë toegelaat.

Weer eens, hoe voorspelbaar. As mens vir jou driejarige dogtertjie sê: "Nee, moenie vat nie …", kan iemand raai wat gebeur …?

Daar mag nie foto’s by die uitstalling geneem word nie. Clifford Roberts het toestemming gekry en hy wys vir ons drie van sy foto’s.

Groete! Naomi M